Единый контакт-центр

1414

+7-7172-906-984

Категория

Условие поиска

Государственный орган *

Публичное обсуждение до

С По

Тип

Статус

Дата создания

С По

 


Об утверждении Комплексного плана по развитию машиностроительной отрасли Республики Казахстан на 2024-2028 годы

Краткое содержание:
Статус: Архив
Версия проекта:   Версия 1   
Тип НПА: Приказ
Дата создания: 31/05/2023 12:25:32
Публичное обсуждение до: 14/06/2023
Дата запуска онлайн-обсуждения: 15/06/2023 10:55:00
Дата окончания онлайн-обсуждения: 15/06/2023 11:55:00
Приложенные документы:

Қазақстан Республикасының машина жасау саласын дамытудың 2024-2028 жылдарға арналған Кешенді жоспарын бекіту туралы

 

Қазақстан Республикасының Үкіметі ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:

1. Қоса беріліп отырған Қазақстан Республикасының машина жасау саласын дамытудың 2024 – 2028 жылдарға арналған Кешенді жоспары (бұдан әрі – Кешенді жоспар) бекітілсін.

2. Орталық және жергілікті атқарушы органдарға, сондай-ақ Кешенді жоспардың орындалуына жауапты мүдделі ұйымдарға:

1) Кешенді жоспарда көзделген іс-шаралардың уақтылы іске асырылуын қамтамасыз етсін;

2) жыл қорытындысы бойынша 20 қаңтардан кешіктірмей оның іске асырылу барысы туралы ақпаратты Қазақстан Республикасы Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігіне ұсынуға міндетті.

3. Қазақстан Республикасының Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігі жыл қорытындысы бойынша 1 ақпаннан кешіктірмей Кешенді жоспардың орындалу барысы туралы жиынтық ақпаратты Қазақстан Республикасының Үкіметіне ұсынсын.

4. Осы қаулының орындалуын бақылау Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігіне жүктелсін.

5. Осы қаулы қол қойылған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі.

 

 

Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі

 

 

Ә. Смайылов

 

24.05.2023 ж.

жағдай бойынша

жоба

 

 

2024-2028 жылдарға арналған Қазақстан Республикасының

машина жасау саласын дамыту жөніндегі кешенді жоспар

 

1.    Кіріспе........................................................................................................ 1

1.1.     Саладағы, оның ішінде секторлар бөлінісіндегі ағымдағы жағдайды талдау   3

1.2.     Мақсаты, негізгі міндеттері және күтілетін нәтижелері............. 19

1.3.     Іске асырудың негізгі бағыттары мен механизмдері....................... 20

1.4.     Кешенді жоспардың нәтижелері..................................................... 34

2.    2024-2028 жылдарға арналған машина жасау саласын дамыту жөніндегі кешенді жоспардың жобасы..................................................................................... 37

____________________

  1. Кіріспе

 

Машина жасау әлемнің өңдеу өнеркәсібінің жетекші саласы болып табылады және өнеркәсіпте ғана емес, ел экономикасында да маңызды рөл атқарады. Өнеркәсіп өңдеу секторы тауарларының жаһандық экспортының шамамен 50% құрайды (Жапонияда – 68%, Қытайда – 56%, Германияда – 55%, АҚШ – та-53%, Канадада-35%).

Машина жасау кешені экономика секторын және бірінші кезекте өнеркәсіптің өңдеуші салаларын жабдықтармен қамтамасыз етеді және сол арқылы елдің өндірістік әлеуетін дамытуды айқындайды және оның ұлттық қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Ғылыми-технологиялық прогресс, өнімділік деңгейі және жалпы адамдардың өмір сүру сапасы осы салаға байланысты.

Машина жасау саласын дамытудың 2024-2028 жылдарға арналған кешенді жоспары (бұдан әрі-Кешенді жоспар) ішкі және сыртқы нарықтарда бәсекеге қабілетті өндірілетін өнімнің жаңа номенклатурасын игеру және қолданыстағы номенклатурасын кеңейту жолымен саланың тұрақты өсуіне жәрдемдесуге бағытталған.

Кешенді жоспар әртараптандырылған және технологиялық дамыған экономиканы құру жөніндегі өнеркәсіптік саясатты практикалық іске асыру мақсатында, оның ішінде өндіріске цифрлық технологияларды, автоматтандыруды, роботтандыруды және өнеркәсіптік бағдарламалауды енгізу жолымен әзірленді.

Мемлекет елімізде өндірілетін машина жасау өнімдерінің номенклатурасын ұлғайтуға және қосылған құнын арттыруға бағытталған жеке сектордың, әсіресе шағын және орта бизнестің кәсіпкерлік бастамаларын қолдайды.

Өсу үшін әлеуеті бар шағын және орта кәсіпорындарға басым қолдау көрсету, сондай-ақ ШОБ субъектілерін мемлекеттік ынталандыру шараларымен қамтуды ұлғайту көзделеді. Олар үшін мемлекеттік ынталандыру бағдарламалары мен шараларының атаулылығын кеңейту және арттыру, сондай-ақ айналым қаражатын толықтыру мүмкіндігімен немесе сомасы бойынша шектеусіз инвестициялық мақсаттарға арзан қаражатқа қол жеткізуді қамтамасыз ету арқылы қаржыландырудың қолжетімділігі арттырылатын болады.

Отандық өндірушілер мен олардың өнімдерін ішкі және сыртқы нарықтарда ілгерілету бойынша жүйелі жұмыс жалғастырылатын болады.

Сала мен кәсіпорындарды дамытуды ынталандырудың институционалдық, инфрақұрылымдық, экономикалық және өзге де түрлерін одан әрі жетілдіру жалғастырылады.

Отандық машина жасауды дамытуға жәрдемдесу өнеркәсіптік-инновациялық жобаларды[1], сондай-ақ сараптамалық қоғамдастықтың қатысуымен салалық және секторалдық деңгейлерде неғұрлым маңызды міндеттерді шешуге бағытталған шараларды іздеу және іске асыру арқылы жүзеге асырылатын болады.

Бұл ретте олардың әлеуметтік-экономикалық тиімділігін ескере отырып, мемлекеттік ынталандыру шараларын алу үшін жобаларды ашық және ашық іріктеу қамтамасыз етілетін болады.

Мемлекет республикалық және өңірлік деңгейлердегі ынтымақтастық институттарының тиімділігін арттыру арқылы жүйелі негізде жеке сектормен өзара іс-қимылды нығайту жөнінде шаралар қабылдайды.

Саланың отандық өндірушілерін ынталандыру кезінде мемлекеттік мекемелер мен даму институттарының қызметінде барынша ашықтық, ақпарат еркіндігі, ашықтық және мемлекеттік ынталандыру шараларына, қажетті және жеткілікті құралдарға атаулы қолжетімділік саясаты жұмыс істеудің әртүрлі жағдайлары, құрылымы мен даму әлеуеті бар сала секторларының ерекшелігін ескере отырып қамтамасыз етілетін болады.

Саланы дамыту жөніндегі барлық түйінді шешімдер мен іс-қимыл жоспарлары мемлекеттің, қоғамның және өнеркәсіптік кәсіпорындардың стратегиялық мүдделерінің теңгерімі негізінде алқалы түрде қабылданатын болады.

Машина жасауды озық дамыту үшін Қазақстанда қажетті негіз – ресурстық-шикізаттық база, техникалық және өндірістік құзыреттердің болуы, ірі өткізу нарықтарының (ҚХР, ЕАЭО) жақындығы, экспортқа бағдарланған кәсіпорындардың болуы бар.

Осы кешенді жоспар Қазақстан Республикасының машина жасау саласын дамытудың 2024-2028 жылдарға арналған негізгі бағыттары бойынша оларға қол жеткізудің мақсатын, міндеттерін және тәсілдерін айқындайды.

Жалпы алғанда, саланы одан әрі дамыту Қазақстан Республикасының өнеркәсіптік саясат саласындағы қолданыстағы заңнамасына, құрылған өнеркәсіптік-инновациялық инфрақұрылымға[2], өнеркәсіптік-инновациялық қызметті[3] мемлекеттік ынталандыру[4] жүйесі мен шараларына сүйенетін болады.

Машина жасауды дамытудың негізгі бағдарлары өндірілетін және экспортталатын өнімнің көлемі мен номенклатурасын ұлғайту, жұмыс істеп тұрған өндірістерді жаңғырту, бастапқы материалдармен (шикізатпен) қамтамасыз ету, қосылған құн мен өндірістерді оқшаулау дәрежесін ұлғайту, елішілік құндылықты[5] дамытуды ынталандыру тетіктерінің тиімділігін арттыру, білікті кадрларды даярлау, жаңа инвестициялық жобаларды іске асыру, еңбек өнімділігі, салаға қосымша инвестициялар тарту, машина жасау кәсіпорындарын ынталандыру және машина жасаудағы шағын және орта бизнесті дамыту, бәсекеге қабілетті өнімнің жаңа түрлерін игеру және құн мен жеткізу, олардың технологиялары мен құзыреттерін трансферттеу тізбегіне енгізу бөлігінде елге машина жасау өнімін жаһандық жеткізуші-өндірушілерді тарту, ҒЗТКЖ дамыту және т.б.

Машина жасауды табысты дамыту және осы кешенді жоспарды іске асыру үшін маңызды және қажетті шарт машина жасау саласы мен кәсіпорындарды басым және қолжетімді қаржыландыруды қамтамасыз ету, құн мен жеткізілімдерді құрудың жаһандық тізбектеріне интеграциялай отырып, олардың халықаралық бәсекеге қабілеттілігін нығайту, сондай-ақ салада ғылыми-техникалық әлеуетті одан әрі дамыту болып табылады.

  1. Саладағы, оның ішінде секторлар бөлінісіндегі ағымдағы жағдайды талдау

2017-2021 жылдары машина жасау саласында мынадай нәтижелерге қол жеткізілді.

Өндіріс номиналды мәнде 2,2 есеге 2,4 трлн теңгеге дейін ұлғайды, оның ішінде автомобиль жасау секторына 715 млрд теңге (30%), машина жасаудың қалған секторларына - 1 671 млрд теңге (70%) тиесілі. 

Экспорттың 3 есе өсуі 1,9 млрд АҚШ долларына дейін.

Ел экономикасындағы (ЖІӨ құрылымындағы) машина жасау саласының үлесі 1,0% – дан 1,5% - ға дейін, өңдеуші өнеркәсіпке-8% - дан 11% - ға дейін ұлғайды.

Салада 3 мыңнан астам машина жасау кәсіпорны жұмыс істейді, онда 115 мыңға жуық адам жұмыс істейді.

Қазақстан Республикасының машина жасауын шикізат пен жиынтықтауыштар кіре берісте түсетін толық циклді кәсіпорындар, ал шығыста дайын өнім (өндіріс ерекшелігіне байланысты), сондай-ақ әртүрлі локализация деңгейлері бар құрастыру өндірістері ұсынады.

2021 жылдың қорытындысы бойынша машина жасау саласының еңбек өнімділігі бір қызметкерге 25,7 мың АҚШ долларын құрады.

Саланың негізгі капиталына 65 млрд теңгеден астам инвестиция салынды (150 млн АҚШ доллары), 245 млн АҚШ долларынан астам тікелей шетелдік инвестициялар тартылды.

Сонымен қатар, машина жасау әлеуетін дамыту және саланың ішкі және сыртқы нарықтарында отандық өндірушілердің бәсекеге қабілеттілігін арттыру мынадай факторлармен шектеледі.

Салада машина жасау өнімдері өндірісінің жыл сайынғы жалпы өсуі аясында импортқа айтарлықтай тәуелділік сақталуда.

ҚР СЖРА ҰСБ деректері бойынша, еліміздің барлық импортының шамамен 40% - ы машина жасау өнімдері болып табылады (2021 жылы 41,4 млрд АҚШ долларының 16,4 млрд доллары[6]). Қазақстанның машина жасаудың ішкі нарығы отандық өндіріспен небәрі 20% қамтамасыз етіледі.

5 жылдық кезеңде машина жасау өнімінің импорты 17 610 млн АҚШ доллары сомасына (мойынтіректер, қозғалтқыштар, техникаға арналған қосалқы бөлшектер, турбиналардың бөліктері, теміржол арбалары және т. б.) немесе әкелінген тауарлардың жалпы көлемінің 25% - состо және дайын өнім импортынан (автомобильдер, ауыл шаруашылығына арналған техника, мотоциклдер, лифттер) тұрды, күрделі тұрмыстық және кеңсе техникасы, өздігінен жүретін бұрғылау машиналары және т.б.) 75% үлесін алатын 55 731 миллион АҚШ долларына жиынтықтауыштардан тұрды.

ЕАЭО нарығының машина жасау өнімдерінің жалпы импорты 2021 жылы (Қазақстан Республикасын есептемегенде) 141,2 млрд АҚШ долларын құрады, онда Ресей ең көп үлесті 92% (130,3 млрд АҚШ доллары), Беларусь – 6% (8,3 млрд АҚШ доллары), Армения және Қырғызстан 1% (1,2 және сәйкесінше 1,1 миллиард АҚШ доллары). Бұл ретте Ресей импорттайтын негізгі өнім мыналар болып табылады: ұялы телефондар, ноутбуктер, қозғалтқыш көлемі 1,5-3,0 мың см3 болатын көлік құралдары, модемдер, бекіту арматурасы, көлік құралдары мен олардың бөлшектеріне арналған шанақтар, кернеуі 100 В аспайтын электр тарату аппаратурасы, толық айналмалы машиналар және т.б. Осылайша, макроөңір деңгейінде машина жасау өнімдерін өткізудің елеулі әлеуеті бар.

Алайда, жағдай қазіргі геосаяси жағдаймен, Ресей Федерациясына, Қазақстанның негізгі сауда серіктесіне қатысты санкциялық шаралармен, жаһандық және аймақтық тауар жеткізу тізбегі бұзған жоғары инфляциялық күтулермен және тәуекелдермен күрделене түседі.

Отандық машина жасау өнімдері әлемдік нарықта жеткіліксіз ұсынылған (2021 жылы 0,02%). Салыстыру үшін, ресейдің машина жасау өнімдерінің әлемдік экспортындағы үлесі-0,3% (2014 жылдан бастап қолданылып жүрген санкцияларды ескере отырып), Корея – 4,6%, АҚШ – 8,3%, Германия – 9,6%, Қытай – 20%. Бұл осы елдерде ҒЗТКЖ-ны айтарлықтай қаржыландыруға байланысты.

ҚР СЖРА ҰСБ деректері бойынша 2017-2021 жылдар аралығында ҒЗТКЖ жүргізуге арналған өңдеу өнеркәсібіндегі ішкі шығындар 12,3 млрд теңгені құрады, онда негізгі көлем соңғы екі жылда келді (2020 жылы 2,5 млрд теңге және 2021 жылы 4,4 млрд теңге). Өңдеу өнеркәсібіндегі машина жасау саласының ҒЗТКЖ шығындарындағы төмен үлесін, небәрі 2,3 млрд теңгені немесе 18,8% атап өткен жөн, ал металлургия саласына 2,8 млрд теңге немесе ҒЗТКЖ шығындарының жалпы көлемінің 22,6% - ы жұмсалды.

Саладағы негізгі өндірістік қорлар жаңартуды қажет етеді. ҚР СЖРА ҰСБ деректері бойынша машина жасауда жабдықтың тозу дәрежесі сала бойынша орта есеппен 37-40% құрайды, яғни негізгі қорлардың техникалық жай-күйі күшейтілген бақылауды, жаңғыртуды немесе реконструкциялауды талап етеді. Алайда, бұл банктік несиелеудің жоғары ставкаларына, кәсіпорындардың қайта несиеленуіне, кепіл базасының болмауына байланысты қиын.

Машиналар мен технологиялық жабдықтардың физикалық тозуының жоғары деңгейі техникалық әлеуетті төмендетеді, ескі және тозған техниканы жұмыс күйінде ұстау шығындарының өсуін арттырады, өндіріс тиімділігін төмендетеді, дайын өнімнің бірлігіне өзіндік құнын арттырады және нәтижесінде отандық өнімнің бәсекеге қабілеттілігін төмендетеді.

Бірінші кезекте шағын және орта бизнесті, оның ішінде Өнеркәсіпті дамыту қорының желісі бойынша отандық өндірушілердің қатысуымен машина жасау саласында қолданыстағы өндірістерді дамыту және жаңа өндірістер құру үшін басым және қолжетімді (шарттар, мерзімдер және кепіл базасына қойылатын талаптар бойынша) қаржыландыруды қамтамасыз ету мәселесі өзекті болып қалуда.

Сала кәсіпорындары мен салааралық кооперация арасындағы кооперацияның төмен деңгейі байқалады.

Сала секторлары бөлінісінде де, отандық машина жасау өнімдерін өндірушілер мен тұтынушылар бөлінісінде де толық және шынайы статистикалық деректердің болмауы.

Сондай-ақ, саланың дамуына ұлттық валюта бағамының құбылмалылығы қысым түсіреді, бұл отандық өнім өндірісінде пайдаланылатын аралық тауарлар мен жабдықтар импортының қымбаттауына әсер етеді.

Ұзақ мерзімді офтейк-келісімшарттар тетігінің жеткіліксіз таралуы[7], оның ішінде олардың саны, номенклатурасы мен көлемі, жаңа жобаларды лизингтік қаржыландыру кезіндегі бюрократиялық кедергілер, тапсырыс берушілер тарапынан машина жасау өнімдерінің өмірлік циклінің тартымды жиынтық құны бар жоғары сапалы жабдыққа қызығушылықтың төмендігі тежеуші факторлардың бірі болып табылады.

Бұдан басқа, машина жасау тауарларының басым бөлігі жұмыс ретінде сатып алу кезінде (жер қойнауын пайдаланушылардан, мұнай және газ өңдеу және тасымалдау кәсіпорындарынан, құрылыс - монтаждау жұмыстарында) өтеді немесе қызметтер құрамында аутсорсингке беріледі және елішілік құндылығы туралы есептер берілмейді.

Сала кәсіпорындары проблемалық мәселелер ретінде ел ішінде де, одан тыс жерлерде де теміржол тасымалына жоғары тарифтерді, электрмен жабдықтау сапасының төмендігін және электр энергиясының жоғары құнын, машина жасау өнімдерін кепілдендірілген сатып алудың жоқтығын атап өтеді.

Сондай-ақ, негізгі компоненттердің (құю, соғу, штамптау, илемдеу) өзіндік өндірісінің жетіспеушілігі байқалады. Қазіргі уақытта саланың жекелеген кәсіпорындары («KamLitKz» ЖШС Қостанай қаласындағы «КАМАЗ» ЖАҚ, Қарағанды қаласындағы «Qaz Carbon» ЖШС, Павлодар қаласындағы «Format Mach Company» ЖШС) құю өндірістерін дамытуға және жаңғыртуға мүдделі. Осыған байланысты ҚР аумағында тиісті өндірістерді дамыту және/немесе құру үшін қолжетімді және ұзақ мерзімді қаржыландыру қажет.

Белгілі бір деңгейдегі кәсіби білімі, дағдылары мен құзыреттілігі бар білікті кадрлардың жетіспеушілігі байқалады.

Машина жасау саласындағы сұранысқа ие мамандар бойынша еңбек ресурстарына сұраныстың Ұлттық болжамына[8] сәйкес орта мерзімді кезеңге (2024 жылдан 2028 жылға дейін) жалпы қажеттілік 7 мыңнан астам маманды құрайды. Алдағы 5 жылда саны бойынша салада ең көп сұранысқа ие мамандықтар: дәнекерлеушілер, өнеркәсіптік жабдықтардың слесарлары, инженер-механиктер, газ кескіштер, металл бұйымдарын өңдеу жөніндегі операторлар, өнеркәсіптік робототехниканың инженер-конструкторы, 3D-баспа материалтанушылары, виртуалды прототиптеу жөніндегі маман, болжамды диагностика жөніндегі маман және т. б. болады.

Сала үшін кәсіби кадрларды даярлау қажеттілігін қамтамасыз етуге кедергі келтіретін бірқатар жүйелі проблемалар бар:

- ұзақ мерзімді кезеңге кадрлық қажеттілікке болжамды зерттеулер жүргізу үшін жетілмеген әдіснамалық және әдістемелік база;

  • жұмыс берушілерді кадрларды даярлауға және қайта даярлауға тарту жөніндегі заңнамалық базаның жеткіліксіздігі;
  • техникалық және кәсіптік білім беретін оқу орындарының (ТжКБ) ескірген материалдық-техникалық базасы;
  • дуалды білім беру, ТжКБ түлектерін сертификаттау жүйесі және т. б. кеңінен қолданылмайды.
  • жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру бағдарламаларының мазмұны еңбек нарығындағы өзгерістерді білдіретін жұмыс берушілердің талаптарына толық сәйкес келмейді;
  • әлеуметтік әріптестік жеткіліксіз дамыған (өндірістік практика базаларымен қамтамасыз ету, түлектерді жұмысқа орналастыру, жұмыс берушілерді кәсіби стандарттарды құру процесіне тарту тетіктері жоқ).

Саланы дамытудың өзара байланысты және өзара шартталған мәселелерін кідіріссіз және кешенді шешу маңызды, өйткені олар технологиялық, техникалық, заңнамалық, нормативтік-құқықтық, қаржы-экономикалық, білім беру, кадрлық және өзге де салалардағы мәселелердің кең ауқымын қозғайды.

Отандық машина жасауды одан әрі табысты және ұзақ мерзімді дамытуды қамтамасыз ету үшін саланың әлеуетін толық көлемде іске асыруға жүйелі көзқарас қажет, бұл елдің экономикалық өсуін, технологиялық прогресін арттыруға және әлеуметтік дамуға үлес қосуға мүмкіндік береді.

Теміржол машиналарын жасау

Темір жол машина жасаудағы өндіріс көлемі 2017-2021 жылдары 3,3 есеге – 104,5-тен 340,4 млрд теңгеге дейін өсті. Машина жасаудағы сектордың үлесі 8,1% – дан 11,5% - ға дейін, өңдеуші өнеркәсіп құрылымында-0,6% - дан 1,3% - ға дейін өсті.

Сектордағы экспорт көлемі 3,5 есеге – 62,9 млн АҚШ долларынан 220,8 млн АҚШ долларына дейін өсті. Экспорттың негізгі тауарлары цилиндрлік роликті мойынтіректер мен теміржол локомотивтері болып табылады.

Сектор импортының көлемі 1,6 есеге – 499 млн АҚШ долларынан 810,4 млн АҚШ долларына дейін өсті. Машина жасау импортының жалпы көлеміне сектор импортының үлесі 2017 жылғы 4,6% - дан 2021 жылдың қорытындысы бойынша 4,9% - ға дейін өсті.

2017-2021 жылдары негізгі капиталға салынған инвестициялар көлемі 52,6% – ға-28,1-ден 13,3 млрд теңгеге дейін қысқарды.

Теміржол машиналарын жасау негізінен теміржол локомотивтерін, жылжымалы құрамды және олардың компоненттерін (мойынтіректер, доңғалақтар, осьтер және т.б.) өндірумен ұсынылған, бұл талданатын кезеңдегі шығарылымның өсу тенденциясын көрсетеді.

Сонымен қатар секторды талдау бірқатар проблемалық мәселелерді анықтады:

- теміржол машина жасау секторы кәсіпорындарының техникалық қарулануының жеткіліксіздігі;

- тартқыш және жылжымалы құрамдардың жоғары тозу үлесі (орташа тозу ≈ 70% құрайды);

- өндірушілерде өндірісті жүзеге асыру үшін қажетті көлемде конструкторлық және техникалық құжаттамаға құқықтардың болмауы (қарызға алынған құжаттама бойынша өнімді пайдаланғаны және дайындағаны үшін жыл сайынғы роялти төлеу, шығарылатын өнімнің өзіндік құнының ұлғаюына және оның бағалық бәсекеге қабілеттілігінің жоғалуына әкеледі);

- теміржол өнімдерін сертификаттауға арналған сынақ алаңының болмауы, бұл құрастыру өндірістерін, соның ішінде жылжымалы құрамның жаңа түрлері мен модельдерін оқшаулауды арттыру үшін өнімдерді игеру кезінде Ресей Федерациясында сертификаттауға мәжбүр етеді;

- жылжымалы құрамға қажеттілікті ұзақ мерзімді жоспарлаудың болмауы, оның ішінде оны жөндеу және техникалық қызмет көрсету, бұл офтейк-келісімшарттар мен жылжымалы құрамды, сондай-ақ оған қызмет көрсету және құрылыс үшін қосалқы бөлшектер мен компоненттерді жеткізуге ұзақ мерзімді шарттар жасасуды тежейді;

– вагонның қосалқы бөлшектері мен компоненттерін қабылдаудың екі еселенген шығындарына байланысты өнімнің жоғары құны (Ресейге экспорттау кезінде «ИЦ ПВК» ЖШҚ «ИЦЖТ» ЖШС таңбасын мойындамайды және екі ұйымнан қабылдау шығындары өнімнің өзіндік құнына түседі, бұл отандық өндірушілердің бағалық бәсекеге қабілеттілігін төмендетеді).

 

Тау-кен металлургиялық машина жасау

Тау-кен металлургиялық машина жасаудағы өндіріс көлемі 2017 жылдан 2021 жылға дейін құндық мәнде 1,3 есе – 22,1-ден 29 млрд теңгеге дейін өсті.

Сектордағы экспорт көлемі құндық мәнде 37%-ға - 80,5 млн АҚШ долларынан 50,4 млн АҚШ долларына дейін төмендеді.

Сектор өнімі импортының көлемі құндық мәнде 21,8%-ға - 863,9-дан 1 052,2 млн АҚШ долларына дейін өсті.

Машина жасау импортының жалпы көлеміне сектор импортының үлесі 2017 жылғы 7,4% - дан 2021 жылдың қорытындысы бойынша 6% - ға дейін төмендеді.

Бұл ретте импорт бойынша абсолютті мәндер сектордағы экспорт көлемінен ондаған есе артық (2017 ж. – 10,7 есе, 2018 ж. – 21,5 есе, 2019 ж. – 14,9 есе, 2020 ж. – 18,7 есе, 2021 ж. – 20,9 есе).

Осыған байланысты импортты өз өндірісінің аналогтарымен алмастыру мәселесі ішкі нарықты қанықтыру үшін де, экспортқа шығу үшін де өте өзекті міндет болып табылады.

Бүгінгі таңда Қазақстандағы сектор кәсіпорындары, ең алдымен, ішкі нарыққа және жерасты жұмыстарында бұрғылау-жару жұмыстарын механикаландыруға арналған техникалық құралдар мен қосалқы мақсаттағы машиналар өндірісіне бағдарланған. Негізінен жұмыс істеп тұрған өндірушілер тау-кен-шахталық, карьерлік, байыту және металлургиялық қайта бөлудің қосалқы тораптары мен бөлшектерін, түсті және қара металлургияны, цистерналарды шығарады, сондай-ақ грейдерлерді отандық өндіруші саланың қажеттіліктеріне бейімдеумен айналысады. Машиналардың қалған түрлері (тиеу, көлік, бұрғылау) үшінші елдерден және ТМД-дан импортталады.

Сектордың негізгі капиталына инвестициялар көлемі 5 жыл ішінде құндық мәнде 5 699 млн теңгеден 212 млн теңгеге дейін төмендеді.

Тау-кен металлургиялық машина жасау секторы өндірушілерінің проблемалық мәселелері негізінен жүйелі сипатқа ие:

  • 2017-2021 жылдары сектор бойынша орта есеппен негізгі өндірістік қуаттардың тозуының жоғары дәрежесі 50%-дан асты;
  • импортталатын өнімнің көлемі ішкі өндіріс көлемінен 16 есе артық;
  • жер қойнауын пайдаланушылардың стандартталмаған тауарларды тауар биржалары арқылы сатып алуы;
  • тау-кен өндіру секторының тұтынушылары тарапынан тау-кен металлургиялық машина жасау өнімдеріне қажеттілік бойынша ақпараттың болмауы;
  • секторда өнеркәсіптік құрастыру туралы келісімдер жасасу тетігінің болмауы.

 

 

Мұнай-газ машина жасау

Мұнай – газ машина жасаудағы өндіріс көлемі 2017 жылдан 2021 жылға дейін құндық мәнде 34,1% - ға-24,6-дан 33,0 млрд теңгеге дейін өсті. Машина жасау саласындағы сектордың үлесі 3,6%- дан 1,6%- ға дейін, өңдеу өнеркәсібі құрылымында-0,3% - дан 0,2%- ға дейін төмендеді.

Мұнай-газ машина жасау Қазақстан аумағында ірі мұнай кен орындарының болуына байланысты машина жасаудың негізгі секторларының бірі болып табылады.

Мұнай-газ кәсіпорындары екі секторға бөлінеді: мұнай операторлары және квазимемлекеттік сектор кәсіпорындары.

Талданған кезеңде сектордағы экспорт көлемі бірдей деңгейде қалды, бірақ 2021 жылғы экспортты салыстыра отырып, 2020 жылға қарай құндық мәнде төмендеу 6,7% - ға төмендеді.

Секторда отандық кәсіпорындарды тиеу үшін айтарлықтай резерв және өз өндірістерін дамыту үшін әлеует бар.

Мұнай-газ машина жасау өнімдері импортының көлемі құндық мәнде 4% – ға-790,5-тен 822,7 млн АҚШ долларына дейін өсті. Сектор импортының машина жасау импортының жалпы көлеміне қосқан үлесі 7% - дан 5% - ға дейін төмендеді. Бұл ретте импорт бойынша абсолютті мәндер сектордағы экспорт көлемінен ондаған есе артық (2017 ж. – 27,1 есе, 2018 ж. – 31,9 есе, 2019 ж. – 49,5 есе, 2020 ж. – 77 есе, 2021 ж. – 28,1 есе).

Сектордың негізгі капиталына инвестициялар көлемі 43,6% – ға - 663 - тен 374 млн теңгеге дейін төмендеді, бұл басқа крандар, клапандар мен желдеткіштер өндірісіне инвестициялардың төмендеуімен байланысты-номиналды қысқару 48,7% құрады, бұл ретте инвестициялар құрылымындағы бұл өнім негізгі үлесті-72% алады.

2017-2021 жылдары секторда негізгі өндірістік қуаттардың тозу деңгейі айтарлықтай жоғары, орта есеппен 80% - ға жуық.

Секторда мынадай проблемалық мәселелер бар:

- сектордың машина жасау өнімдерінің үлкен көлемі мұнай-газ компаниялары сатып алатын жұмыстарда жасырылған;

- мердігерлер өздерінің келісімшарттық міндеттемелерін орындау мерзімінің басынан аяғына дейін орындаған кезде тапсырыс беруші тарапынан бақылаудың болмауы;

- жер қойнауын пайдаланушылардан келісімшарттық міндеттемелерді орындау бойынша ашық және қолжетімді ақпараттың болмауы;

- квазимемлекеттік сектор кәсіпорындарынан жүйелі ақпараттың болмауы:

  • іске асырылатын жобалардың жоспарлары бойынша,
  • алдағы бір-екі жылға арналған сатып алу жоспарлары бойынша,
  • сатып алу елдерін көрсете отырып, шетелден әкелінетін жабдықтың көлемі бойынша ақшалай түрде;

- Атырау облысы негізгі саласы мұнай өндіру болып табылатын өңірлердің бірі болып табылады. Осыған байланысты Атырау қаласында қызметінің басым түрі мұнай-химия өндірісі болып табылатын «Ұлттық индустриялық мұнай-химия технопаркі» АЭА (бұдан әрі - «ҰАТ») орналасқан. Алайда осы АЭА да мұнай газ машина жасау өндірісі бойынша кәсіпорындар басымдықтың болмауына байланысты қызметті жүзеге асыра алмайды;

- мұнай-газ саласы операторларының сатып алуындағы елішілік құндылықтың төмен деңгейі. 2021 жылдың қорытындысы бойынша УВС жер қойнауын пайдаланушылардың тауарларын, жұмыстары мен қызметтерін сатып алудың жалпы көлемі 4,6 трлн теңгені құрады. Оның 77% немесе 3,5 трлн теңгесі ТШО, КПО және НКОК үш ірі мұнай-газ операторының үлесіне тиесілі. Бұл ретте, тауарларды сатып алудағы елішілік құндылық үлесі: ТШО – 7,8%, КПО – 8,6%, НКОК – 17,9% құрады.

- ТШО, КПО, НКОК үш ірі мұнай-газ операторлары тұтынатын машина жасау өнімі туралы ақпарат берілмейді;

- қазақстандық кәсіпорындардан машина жасау өнімдерін сатып алу мүмкіндігін ескермей, шетелдік компаниялардың үш ірі мұнай-газ операторы үшін жобалау құжаттамасын әзірлеу;

өндірілетін өнімнің халықаралық стандарттарға (API, ASTM) сәйкес келмеуі және мұнай-газ компанияларының өз өнімдерін қойылатын талаптарға сәйкес келтіру үшін отандық өндірушілермен ынтымақтастыққа төмен практикалық мүдделілігі;

- «IMB Орталық» Халықаралық мұнай-газ машина жасауды дамыту орталығы қызметінің ел ішіндегі өндірістерді дамыту және оқшаулау, технологиялар мен құзыреттер трансферті бөлігінде төмен тиімділігі. Бұл орталық алдын ала біліктілік рәсімінен сәтті өткен немесе операторлар қоятын талаптарға сәйкес келетін қажетті деңгейге жету бойынша қарсы міндеттемелерді өз мойнына алуға дайын отандық өндірушілердің ірі мұнай-газ операторларын сатып алу нарығына «жолсерік» рөлін атқаруға тиіс;

- сапасы елдің экономикалық қауіпсіздігіне тікелей әсер ететін технологиялық күрделі машина жасау өнімдері қолданылатын «стратегиялық объект» ұғымының болмауы және одан туындайтын барлық тәсілдер мен міндеттер;

- машина жасау компаниялары шығаратын барлық жабдықтарды стратегиялық маңыздылығы бойынша санаттарға бөлудің болмауы. Бұл қажетті шара, оны қолдану туралы шешім қабылдау үшін жауапкершілікті, оны өндірудің барлық кезеңдерінде және одан әрі пайдалану кезінде оны өндіруге қойылатын минималды талаптарды түсінуге мүмкіндік береді;

- жер қойнауын пайдаланушылардың сатып алуларында стратегиялық объектілерде қолдану үшін технологиялық жағынан күрделі машина жасау жабдықтарын жеткізудің тым қысқа мерзімдері (60 күнтізбелік күн) көрсетіледі және ол бұдан әрі негізгі қорлар ретінде есептеледі (мысалы, «QazaqGaz» ҰК» АҚ құрылымдарында). 

 

Электротехникалық машина жасау

Электротехникалық машина жасаудағы өндіріс көлемі 2017-2021 жылдары құндық мәнде 1,8 есе – 136,4-тен 248,3 млрд теңгеге дейін өсті, нақты мәнде өсім 153,7% құрады. Машина жасаудағы сектордың үлесі 16,9% – дан 11,4% - ға дейін, өңдеу өнеркәсібі құрылымында-1,34% - дан 1,26% - ға дейін қысқарды.

Сектордағы экспорт көлемі құндық мәнде 1,7 есеге – 164,6 млн АҚШ долларынан 284 млн АҚШ долларына дейін өсті. Сектордың негізгі экспортталатын өнімі 650 кВа және одан жоғары қуаты бар қорғасын аккумуляторлары және сұйық диэлектрикті трансформаторлар болып табылады.

Импорт көлемі құндық мәнде 28,5%-ға - 2,6-дан 3,3 млрд АҚШ долларына дейін өсті.

Электротехникалық машина жасау импортының машина жасау импортының жалпы көлеміне қосқан үлесі 2017 жылғы 23,8% - дан 2021 жылдың қорытындысы бойынша 20,3% - ға дейін қысқарды.

Электротехникалық машина жасаудың негізгі капиталына салынған инвестициялар көлемі 5 жыл ішінде құндық мәнде 1,5 есе – 8,6-дан 13 млрд теңгеге дейін өсті. Негізгі құралдарды сатып алуға немесе жаңартуға арналған қаражат негізінен трансформаторлар, аккумуляторлар мен кабельдер өндірісінде шоғырланған. Электр тұрмыстық аспаптар өндірісіне инвестициялар шамалы және жиынтық 138,5 млн теңгені құрады, бұл болашақта осы өндірістің дамуын қамтамасыз ете алмайды.

Секторды талдау бірқатар проблемалық мәселелерді анықтады:

- кедендік баждарды (ЕАЭО елдерін қоспағанда) және ҚҚС төлей отырып, жақын және алыс шет елдерден бастапқы материалдарды (электротехникалық Болат, трансформаторлық май және т.б.) сатып алу кәсіпорындардың айналым қаражатынан ақшаны бұруға алып келеді. Бұл ретте металл өнімдерін импорттаудан бастап дайын өнімді дайындауға дейінгі процесс 3-9 айға созылады;

- ЕАЭО елдерінен ҚҚС төлемей контрафактілік өнімді әкелу;

- жоғары вольтты жабдықтың қауіпсіздігі бойынша минималды талаптардың болмауы;

- өнімді сыртқы нарықтарға ілгерілету бойынша шығындарды өтеу кезінде тауарларды шетелге жылжыту үшін кәсіпорындардың жалпы шығындарының 20% қамтымайтын төмен лимиттер белгіленеді;

-халықаралық стандарттарға сәйкес (КЕМА-Нидерланды, CESI-Италия, XIHARI-ҚХР, CPRI-Үндістан, KERI-Корея үлгісі бойынша) сынақтар кешенін жүргізу үшін заманауи сынақ және метрологиялық базамен жабдықталған зертханалық орталықтың болмауы;

- басым қызмет түрлерінің тізбесінде бірқатар электрондық және электротехникалық машина жасау тауарларын өндіру бойынша қызмет түрлерінің болмауы.

 

Ауыл шаруашылығы машиналарын жасау

Ауыл шаруашылығы машина жасаудағы өндіріс көлемі 2017-2021 жылдары құндық мәнде 9,3 есе – 19,8-ден 183,5 млрд теңгеге дейін өсті, нақты мәнде өсім 925% құрады. Машина жасаудағы сектордың үлесі 3% – дан 11,9% - ға дейін, өңдеуші өнеркәсіп құрылымында-0,2% - дан 1,3% - ға дейін өсті.

Ауыл шаруашылығы машиналарын жасау секторындағы экспорт көлемі 2,6 есеге – 2,3 млн АҚШ долларынан 5,9 млн АҚШ долларына дейін өсті. Сектор ауыл шаруашылығы техникасына елішілік қажеттіліктерді қанағаттандыруға бағытталған, сондықтан машина жасау экспортының құрылымында 1% - дан кем алады.

Сектор өнімі импортының көлемі 1,4 есеге – 413,8 млн АҚШ долларынан 582,5 млн АҚШ долларына дейін өсті. Сектор импортының машина жасау импортының жалпы көлеміне қосқан үлесі 2017 жылғы 3,8% - дан 2021 жылдың қорытындысы бойынша 3,5% - ға дейін қысқарды.

Сектордың негізгі капиталына салынған инвестициялар көлемі 5 жылдық кезеңде құндық мәнде 5,7 есе – 0,9-дан 5 млрд теңгеге дейін өсті. Негізгі құралдарды сатып алуға немесе жаңартуға арналған қаражат негізінен өздігінен жүретін техниканы өндіруге шоғырланған.

Соңғы жылдары өздігінен жүретін ауылшаруашылық техникаларын, атап айтқанда тракторлар мен комбайндарды өндірудің өсуі байқалды, басқа ауылшаруашылық техникаларын оқшаулау белсенді дамып келеді.

Тракторлар мен комбайндарды өндіру технологиялық құрастыру операцияларынан дәнекерлеу, бояу, кесу, иілу және т.б. сияқты өндіріс операцияларын қолданғанға дейін кезең-кезеңмен өтуге негізделген. Бүгінгі таңда өндірушілердің көпшілігі жекелеген бөліктер мен компоненттерді өндіру бойынша операцияларды, соның ішінде өнеркәсіптік құрастыру туралы жасалған келісімдер шеңберінде кестеден озып, игерді. Сыртқы элементтер, трактор кабинасы жасалады. Комбайндар бойынша көлбеу камера, орақ және басқаларын жасау игерілді.

Көптеген индустриалды дамыған елдердің тәжірибесі көрсеткендей, ауыл шаруашылығында азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында өз өндірісінің техникасымен жарақтандыру деңгейі 50% - дан кем болмауы тиіс. Салыстыру үшін 2021 жылы ішкі нарықтағы ауыл шаруашылығы машина жасау өнімдерінің жиынтық үлесі шамамен 42% құрады. Сонымен қатар, тракторлар мен комбайндар бойынша отандық өндіріс өнімдерінің үлесі 80% - дан асты.

Жалпы, елде ауыл шаруашылығын кешенді механикаландыру мен автоматтандыруға арналған технологиялар мен машиналар жүйесі ескірген, бұл ауыл шаруашылығы машиналарын одан әрі дамыту бағдарламаларын қалыптастырудың негізгі құжаты болып табылады. Осыған байланысты, паркті жаңарту процесін, оның ішінде техниканы сатып алудың жеңілдікті бағдарламалары бойынша қаражат бөлу жолымен жалғастыру қажет.

Секторда паркті жаңартудың төмен деңгейі, жоғары білікті инженерлік және өндірістік кадрлардың тапшылығы сияқты шешілмеген жүйелік проблемалардың болуынан басқа, бірқатар проблемалық мәселелер де бар:

  • субсидиарлық қолдау шараларының кең тізбесін қолданатын іргелес мемлекеттердің өндірушілерімен тең емес бәсекелестік жағдайларды шарттайтын сектор кәсіпорындарын қаржылық қолдау шаралары жүйесінің болмауы;
  • а/ш машина жасау кәсіпорындарын ұзақ мерзімді қолдау тетіктерінің болмауы (а/ш техникасын сатып алу кезінде көптеген басқа секторлардан айырмашылығы офтейк-келісімшарттар құралдары, ОТП-дан сатып алу кезінде міндеттемелерді қосу және т.б. қолданылмайды). Қазіргі уақытта АӨК субъектілерін субсидиялаудың қолданыстағы жүйесі ауыл шаруашылығы техникасын сатып алу кезінде қазақстандық өндіріс техникасына сұранысты ынталандыруға толық көлемде ықпал етпейді;
  • секторды ғылыми және конструкторлық қамтамасыз етудің жеткіліксіздігі;
  • ауыл шаруашылығы машиналарының негізгі бөлшектері мен тораптарын дайындау үшін импорттық конструкциялық және қоспаланған болаттардың белгілі бір тапшылығы және жоғары құны;
  • Қазақстанның табиғи-климаттық жағдайларына бейімделмеген шетелдік а/ш техникасы мен жабдықтарын бақылаусыз жіберу және кеңінен өткізу;
  • жергілікті нарықта отандық ауыл шаруашылығы техникасын ілгерілету жөніндегі бірыңғай мемлекеттік саясаттың болмауы, бұл дилерлердің ауыл шаруашылығы машиналарын жасаушылар үшін өңірлік нарықтардың сату шарттары мен қолжетімділігіне ықпалының күшеюіне әкеп соқтырады;
  • ауыл шаруашылығы техникасы мен қосалқы бөлшектерін өндіру үшін құрамдас базаны дайындау үшін нормативтік ландшафттың дамымауы;
  • тіркеме және аспалы машиналардың жекелеген түрлерін өндірудің жеткіліксіз көлемі немесе болмауы;
  • тіркеме және қондырма жабдықтарын өткізуді ынталандыру мақсаттарына қаржыландырудың болмауы;
  • машиналардың функционалдық көрсеткіштерін айқындай отырып және пайдалануға рұқсат бере отырып, ауыл шаруашылығы техникасы мен жаңа әзірленген жабдыққа тәжірибелік және қабылдау сынақтарын жүргізу жөніндегі жүйенің болмауы;
  • ауыл шаруашылығы техникасының санаттары мен түрлері бөлінісінде нарықты талдау үшін толық және өзекті деректердің болмауы;
  • әртүрлі өндірістік алаңдарда техниканың ұқсас үлгілерін өндіруді ұйымдастыру;
  • шетелдік өндірушілер тарапынан импортталатын өнім бағасының демпингі;
  • лизинг алушы тарапынан дефолт болған не төлемдер төленбеген жағдайда, жеңілдікті лизинг бағдарламалары шеңберінде іске асырылған ауыл шаруашылығы техникасын кері сатып алуды жүзеге асыру жөніндегі талап;
  • жекелеген технологиялық операцияларды пысықтау не орындау мақсатында тауарларды еркін қоймалар мен арнайы экономикалық аймақтар арасында өткізу мүмкіндігінің болмауы;
  • электрондық форматта өздігінен жүретін машиналардың паспорттарының болмауы;
  • шығарылатын тауарлардың нақты түрлері бойынша ауыл шаруашылығы техникасы мен жабдықтарын өндірушілердің бірыңғай ақпараттық интерактивті деректер базасының болмауы.

 

Автомобиль жасау

Автомобиль өнеркәсібіндегі өндіріс көлемі 2017-2021 жылдары құндық мәнде 4,6 есе – 150-ден 715 млрд теңгеге дейін өсті, нақты мәнде өсім 382% құрады. Машина жасау саласындағы сектордың үлесі 13,8%- дан 34%-ға дейін, өңдеу өнеркәсібі құрылымында-1,1% - дан 3,7% - ға дейін өсті.

Оң динамика сұранысты қаржылық ынталандыру (автонесиелеу, лизинг), қорғаныс шараларын белгілеу (кәдеге жарату алымы, бастапқы тіркеу), пандемия кезінде кейінге қалдырылған сұраныс, логистиканың бұзылуы және автомобиль бағасының өсуі сияқты факторларға байланысты болуы мүмкін.

Автомобиль жасау секторындағы экспорт көлемі 2017 жылдан 2021 жылға дейін 5 еседен астам – 53,8-ден 276,6 млн АҚШ долларына дейін өсті.

2017-2021 жылдары сектор өнімі импортының көлемі 2 есеге – 1,6-дан 3,2 млрд АҚШ долларына дейін өсті. Машина жасау импортының жалпы көлеміне сектор импортының үлесі 2017 жылы 15,2% - дан 2021 жылы 19,8% - ға дейін ұлғайды.

Сектордың негізгі капиталына салынған инвестициялар көлемі 5 жылдық кезеңде 4,5 есеге – 4,8-ден 21,5 млрд теңгеге дейін өсті.

Секторға инвестициялар бойынша деректер отандық автомобиль жасауда негізгі құралдарды сатып алуға немесе жаңартуға арналған қаражат негізінен жеңіл автомобильдер, жүк және арнайы техника, сондай-ақ автобустар өндірісінде шоғырланғанын растайды.

Жалпы алғанда, отандық автомобиль жасау озық қарқынмен дамып келеді және негізінен ірі түйінді құрастыру және оқшаулау әдісі бар өндіріс болып табылады. Автокомпоненттер өндірісін дамыту бойынша жұмыстар жалғасуда. Бұл кезең корпусты дәнекерлеу және бояу бойынша технологиялық операциялармен (CKD) шағын тораптық өндірістің жеткілікті үлесіне жеткеннен кейін мүмкін болады. Осыған байланысты, қазіргі уақытта CKD әдісімен шығарылатын модельдік желіні кеңейту жүргізілуде.

Елде автомобильдер шағын торапты құрастыру әдісімен шығарылады: Hyundai Accent, Hyundai Tucson, JAC S3, Lada Granta, Kia Sportage.

Сонымен қатар, елде автопаркті жаңарту бойынша айтарлықтай әлеует бар, ол негізінен 10 жылдан астам қызмет ету мерзімі бар автомобильдерден тұрады (орта есеппен 5 жыл ішінде 66%), бұл автомобиль паркін баяу жаңартуды білдіреді. Сонымен қатар, баламалы энергия көздерімен көлікке көшу бойынша әлемдік үрдістерді ескере отырып (2023 жылғы 14 ақпанда Еуропа Парламенті 2035 жылдан бастап ЕО-да тек климаттық бейтарап автомобильдер шығаруға рұқсат етілетінін анықтайтын заң қабылдады), елде барлығы 812 бірлік электромобиль тіркелген (2023 жылғы 1 қаңтарға).

Сонымен қатар, сектордың сапалы дамуына келесі аспектілер әсер етеді:

-елде автомобиль болаты өндірісінің болмауы және шетелдік өндіруші зауыттардан шикізат пен жиынтықтауыштарды сатып алу;

-ЕАЭО-ға мүше мемлекеттер арасында ТКҚЭП (техникалық көлік құралының электрондық паспорты) жүйелерінің ақпараттық өзара іс-қимылының болмауы;

- ТКҚЭП жүйесінің басқа мемлекеттік ақпараттық жүйелермен елішілік интеграциясының болмауы (Бірыңғай терезе);

- автомобиль жасау өнімдерін сертификаттау үшін толыққанды сынақ базасының болмауы;

- «Еркін қойма» кедендік рәсімі шеңберінде және арнайы экономикалық аймақтарда жабдықтарды лизингке беру кезінде лизингтік компаниялардың салықтық жеңілдіктерді пайдалануының қолжетімсіздігі бөлігінде заңнамалық қайшылықтар;

- автомобиль өнеркәсібі өнімдерінің экспортын ынталандыру бойынша заңнамада көзделген шараларды пайдалану мүмкін еместігі;

- мемлекеттік сатып алу шеңберінде төленген салықтардың көрсеткіші бойынша пұрсаттылықтардың болуын ескере отырып, салықтарды төлеуге барынша мүмкін болатын талаптардың сәйкес келмеуі;

- тасымалдау құнының қымбаттауы және әлемдегі геосаяси жағдайға байланысты жинақтауыштарды тасымалдаудың логистикалық тізбектерінің күрделенуі;

- Қаржы институты мемлекеттік сатып алу туралы шартты қамтамасыз еткен кезде шығыстар автоөндірушінің есебінен жүргізіледі және оларды тапсырыс беруші қайтарғаннан кейін ғана қайтарылады. Автокөлік өндірушісі ақша қаражатын айналымнан 1 жылдан астам уақытқа бұруға мәжбүр, бұл қаржылық көрсеткіштерге теріс әсер етеді;

- қазақстандық шассиге қондырма орнатылғаннан кейін VIN-кодтың өзгеруіне байланысты мамандандырылған техниканы өндіру кезінде кәдеге жарату төлемін қайтарудың болмауы;

- кәдеге жарату төлемін қайтару процесін шамадан тыс бюрократияландыру;

- Қазақстан Республикасы азаматтарының шетелдік көлік құралдарын әкелуін және пайдалануын бақылаудың болмауы;

- техникалық регламент талаптарына сәйкес келмейтін көлік құралдарына сынақ зертханалары мен сертификаттау жөніндегі органдардың сәйкестігін бағалау туралы құжаттарды ресімдеу;

- техникалық регламент талаптарына сай келмейтін жүк көлік құралдарын жаппай әкелудің жолын кесу үшін бақылау мен құқықтық базаның болмауы;

- дәнекерлеу және бояу бойынша технологиялық операцияларды орындаумен жүргізілетін көлік құралдарының үлесін реттеудің болмауы.

 

Электрондық машина жасау

Электрондық машина жасаудағы өндіріс көлемі 2017 жылдан 2021 жылға дейін құндық мәнде 10,8%-ға - 38,7-ден 42,8 млрд теңгеге дейін өсті. Бұл динамикаға коммуникациялық жабдықтарды өндіру есебінен қол жеткізілді-тиісті кезеңде өндірістің номиналды өсуі 2,3 есе құрады, алайда НКИ 74,5% - ға қысқарды, бұл бағаның қымбаттағанын көрсетеді. Машина жасаудағы сектордың үлесі 2,7%- дан 1,4%-ға дейін, өңдеуші өнеркәсіп құрылымында-0,21% - дан 0,15% - ға дейін қысқарды.

Сектордағы экспорт көлемі құндық мәнде 7,7 есеге – 94,4 млн АҚШ долларынан 729,2 млн АҚШ долларына дейін өсті.

Сектор өнімі импортының көлемі құндық мәнде 1,8 есеге – 2,4-тен 4,3 млрд АҚШ долларына дейін өсті. Импорт бойынша абсолюттік мәндер сектордағы экспорт көлемінен ондаған есе артық (2017 ж. – 25,6 есе, 2018 ж. – 28,3 есе, 2019 ж. – 27 есе, 2020 ж. – 40,7 есе, 2021 ж. – 6 есе).

Сонымен қатар, жаңа бағдарлама құруға жәрдемдесу бағдарламасы аясында 2019-2022 жылдар кезеңінде «Самұрық-Қазына» ҰӘҚ» АҚ еншілес ұйымдары отандық электрондық өнеркәсіп кәсіпорындарымен 2 201 млн теңге сомасына 158 офтейк-шарт жасасты.

Сектордың негізгі капиталына салынған инвестициялар көлемі 2,1 есе – 2,4-тен 1,2 млрд теңгеге дейін қысқарды, бұл 2021 жылы сектор қызметінің негізгі бөлігіне электрондық тақта өндірісі, электрондық тұрмыстық техника өндірісі, талшықты-оптикалық кабельдер өндірісі және кеңсе техникасы мен жабдықтарын өндіру және т.б. салымдардың болмауына байланысты.

Сонымен қатар секторда бірқатар проблемалық мәселелер бар:

  • елде кремний, сондай-ақ полимерлер өндірісінің болмауы (осы материалдардың импортына тәуелділік). Бұл факт электрондық өнеркәсіптің даму мүмкіндіктерін шектейді және электрониканың жоғары құнына әкеледі;
  • заманауи технологиялардың, транзисторлардың және микроэлектромеханикалық жүйелердің болмауы. Бұл Қазақстанның қазіргі заманғы электрондық компоненттер мен құрылғыларды әзірлеу және өндіру саласында басқа елдерден артта қалуына әкеп соғуы мүмкін;
  • технологияға қол жетімділіктің шектелуі (технологияларды импорттау шектеулеріне байланысты немесе электрониканы әзірлеу және өндіру бойынша жергілікті сараптаманың жеткіліксіздігіне байланысты болуы мүмкін).

 

Авиациялық машина жасау

Авиациялық машина жасаудағы өндіріс көлемі 2017 жылдан 2021 жылға дейін құндық мәнде 3 есеге – 5,4-тен 16,1 млрд теңгеге дейін өсті, нақты мәнде өсім 206,3% құрады.

Жылдар бойынша динамикада авиациялық машина жасаудағы өндіріс тұрақсыз сипатты көрсетеді. Мәселен, 2018 жылы 2017 жылға қатысты өнім шығарудың айтарлықтай қысқаруы, содан кейін 2019 жылы 2,5 есе күрт өсуі және 2020 жылы қайтадан құлдырауы байқалады. Ал 2021 жылы НКИ-дің тағы да күрт өсуі 1,9 есе.

Сектордағы экспорттың жалпы көлемі құндық мәнде 4,5 есеге – 23,9 млн АҚШ долларынан 108 млн АҚШ долларына дейін өсті.

Авиациялық машина жасау өнімі импортының көлемі құндық мәнде 2,3 есе – 266,9-дан 610,3 млн АҚШ долларына дейін өсті.

Авиациялық машина жасау импортының машина жасау импортының жалпы көлеміне қосқан үлесі 2017 жылғы 2,5%-дан 2021 жылдың қорытындысы бойынша 3,7% - ға дейін ұлғайды.

Бұл ретте импорт бойынша абсолютті мәндер сектордағы экспорт көлемінен бірнеше есе артық (2017 ж. – 11,2 есе, 2018 ж. – 10,7 есе, 2019 ж. – 2,5 есе, 2020 ж. – 2 есе, 2021 ж. – 5,7 есе).

Бүгінгі таңда авиациялық өндірістік кәсіпорындардың негізгі өндірістік қызметі әуе кемелері мен ұшу аппараттарын лицензиялық құрастыру, әуе кемелеріне, негізінен мемлекеттік авиацияға күрделі жөндеу, жаңғырту және техникалық қызмет көрсетуді орындау болып табылады. Сонымен қатар, кейбір өндірістік кәсіпорындарда авиациялық компоненттер мен кабельдік өнімдер өндірісі сияқты қызмет түрлерін дамыту қарастырылған.

Сектордың негізгі капиталына салынған инвестициялар көлемі құндық мәнде 1,8 есе – 97,1-ден 171,7 млн теңгеге дейін өсті. Бұл динамикаға негізінен 2017-2021 жылдары үлесі іс жүзінде 100% құрайтын жеке инвестициялардың өсуі есебінен қол жеткізілді.

Қазіргі уақытта секторда дамудың мынадай тежегіш факторлары бар:

- отандық және шетелдік нарықтың шын мәнінде өзекті басымдықтарына, сондай-ақ олардың даму перспективалары мен үрдістеріне негізделген саланы дамытудың бірыңғай саясаты мен стратегиясының болмауы;

- авиациялық техниканы, оның ішінде қос мақсаттағы техниканы әзірлеу, өндіру, жөндеу және сынау жөніндегі қызметті лицензиялау және сертификаттау жөніндегі мемлекеттік органның болмауы;

- жүктемені қамтамасыз ете алмайтын және соның салдарынан кәсіпорындарды бәсекеге қабілетті деңгейге дейін дамыта алмайтын ішкі нарықтың[9] өте аз сыйымдылығы;

- әуекомпания субъектілерін орталықтандырылған басқарудың, мемлекеттік қолдау шараларын реттеу мен дамытудың болмауы;

- саланы сындарлы бәсекеге қабілетті шешімдермен және технологиялармен, сондай-ақ сапаны сынау мен бақылаумен қамтамасыз ететін саланы мемлекеттік реттеудің институционалдық нысандарының, сондай-ақ ғылыми іргелі және қолданбалы базалардың, зертханалық базаның болмауы;

- заңнамалық база мен НҚА-ның бытыраңқы және жүйесіз сипаты, бірінші кезекте игеру мен өндіру емес, пайдалану мәселелеріне бағдарланған;

- еңбек нарығында мамандандырылған персоналдың болмауы;

- азаматтық авиацияға ауысу кезінде мемлекеттік авиацияның ұшу құрамын қайта даярлауды жүргізу тетіктерінің болмауы;

- ICAO талаптарына сәйкес FFS типі бойынша жаттықтырушыны пайдалана отырып, Қазақстан Республикасының аумағында тікұшақ техникасының ұшу құрамын жаттықтырушыда даярлау мүмкіндігінің болмауы.

 

Қорғаныс машиналарын жасау

Қорғаныс өнеркәсібі өндірісінің көлемі 2017-2021 жылдар аралығында құндық мәнде 2,9 есе – 5,4-тен 16,1 млрд теңгеге дейін өсті, нақты мәнде өсім 190% құрады.

Сонымен, 2017 жылға қарағанда қару-жарақ пен оқ-дәрі өндірісінде төмендеу динамикасы 92% байқалатынын байқауға болады. Сонымен қатар, қорғаныс өнеркәсібі секторының негізгі капиталына инвестициялар құрылымындағы өндірістің осы түрінің үлесі 71% құрайды.

Сектордың негізгі капиталына инвестициялар көлемі құндық мәнде 89%– ға - 5 266-дан 591 млн теңгеге дейін төмендеді.

2022 жылдың қорытындысы бойынша еліміздің машина жасау саласындағы ҚӨК үлесі 10% құрайды. Жалпы ҚӨК-те еңбек өнімділігі шамамен 53 000 АҚШ долларын құрайтын 10 мың жұмыс орны құрылды.

Қазақстанның қорғаныс-өнеркәсіп кешенінде 47 өндірістік кәсіпорын бар, олар әскери және азаматтық мақсаттағы өнімдерді шығару үшін қайта ұйымдастырылып, жаңғыртылды, нәтижесінде кәсіпорындардың өндірістік, ғылыми және кадрлық әлеуетін сақтауға мүмкіндік берді.

Әлемдік нарық жағдайлары ҚӨК-тің неғұрлым серпінді дамуын талап етеді.

Саланы талдау шеңберінде мынадай проблемалық мәселелер белгіленді:

  • күштік мемлекеттік органдардың ҚӨК кәсіпорындарымен өзара іс-қимылының тиімсіз нысандары;
  • ұзақ мерзімді тапсырыстардың болмауы және олардың кепілдігі;
  • әскери бюджетті қалыптастыруға ақшалай қаражаттың жеткіліксіз бөлінуі;
  • ҚӨК кәсіпорындарының жеңілдікті қаржыландыруға қолжетімділігінің болмауы;
  • өнеркәсіпті мемлекеттік ынталандыру саласындағы уәкілетті органның бағдарламаларында ҚӨК кәсіпорындары үшін мемлекеттік қолдау шараларының болмауы;
  • өндірістік орынжайлары ұзақ мерзімді жалға берілетін кәсіпорындардың мемлекеттік қорғаныс тапсырысына қатысу мүмкіндігінің болмауы;
  • ӨКМ қағидатын мемлекеттік қорғаныс тапсырысы бойынша жеткізілетін тауарларға тарату және кәдеге жарату төлемін отандық өндірушілерге қайтарудың болмауы;
  • ҚӨК саласында ҒЗТКЖ қаржыландыру басымдығының болмауы.

 

  1. Мақсаты, негізгі міндеттері және күтілетін нәтижелері

Кешенді жоспардың мақсаты машина жасау саласындағы жалпы қосылған құнды 2021 жылға қарай 4,5 есе арттыру болып табылады.

Мақсатты іске асыру және бәсекеге қабілетті кәсіпорындарды дамыту үшін жағдай жасау үшін келесі міндеттерді шешу қажет:

  1. саланы дамыту үшін базалық жағдайларды жақсарту;
  2. ішкі және сыртқы нарықтарда отандық өнімді ілгерілету;
  3. саланың басым секторларын дамыту.

Кешенді жоспардың іс-шараларын толық көлемде уақтылы іске асыру мынадай нысаналы индикаторларға қол жеткізуге мүмкіндік береді:

 

1-кесте. Нысаналы индикаторлар

р / с

Нысаналы индикаторлар

Өлш. бірл.

База

2021

жыл

Факт 2022 жыл

Болжам

Орындауға жауаптылар

2024 жыл

2025 жыл

2026 жыл

2027 жыл

2028 жыл

 
  1.  

Өндірістің НКИ өсуі

%

100

109,4

133,5

148,0

164,4

189,1

217,8

ИИДМ, ҰЭМ, ЭМ, АШМ, ЖАО

  1.  

Экспорт көлемін ұлғайту

миллиард АҚШ доллары

2,0

3,8

4,3

4,6

5,0

5,3

5,7

ИИДМ, СИМ, ҰЭМ, ЭМ, СІМ, ЖАО

  1.  

Еңбек өнімділігі деңгейінің өсуі

%

100

108,2

126,4

137,0

148,6

168,3

191,7

ИИДМ, ҰЭМ, ЭМ, АШМ, ЖАО

мың АҚШ доллар  / адам

25,7

30,3

39,7

46,7

54,9

66,8

81,9

  1.  

Саланың негізгі капиталына инвестициялардың НКИ өсуі

%

100

90,5

133,5

138,3

142,4

150,8

153,5

ИИДМ, СІМ, ҰЭМ, ЭМ, АШМ, ЖАО

млрд теңге

65,4

62,4

100,6

109,0

117,4

130,0

138,4

                       
 

 

Кешенді жоспардың нысаналы индикаторларына қол жеткізу тиісті қаржы жылдарына арналған қаржыландыру көлеміне байланысты болады.

Машина жасау саласын базалық қаржыландыруға және ынталандыруға шамамен 2024-2028 жылдарға арналған шығыстар 2,3 трлн теңгені құрайды. Бұл қаражат экономиканың дамуы мен мемлекеттік бюджеттің мүмкіндіктерін ескере отырып, машина жасауды дамыту мақсаттарына және тек шағын және орта бизнес субъектілеріне ғана бөлінетін болады. Бұл ретте, капиталды көп қажет ететін ірі жобаларды қаржыландыру Үкіметтің шешімі бойынша басқа көздерден алынған қаражат есебінен жүзеге асырылатын болады.

Басым тәртіппен бұл қаражат қолданыстағы өндірістерді дамытуды және жаңа отандық өндірістерді құруды қаржыландыруға бағытталатын болады.

 

  1. Іске асырудың негізгі бағыттары мен тетіктері

Кешенді жоспар ведомствоаралық және салааралық сипатқа ие және отандық машина жасауды дамыту бойынша бағдарлар мен тәсілдердің тұтас жүйесін құруға бағытталған.

Мемлекеттік және жеке секторды үйлестіруді қамтамасыз ету саланың мүдделерін қозғайтын мемлекеттік реттеу шараларының барлық спектрін қаСИМды.

Кешенді жоспардың мақсатына жету үшін машина жасаудың бәсекеге қабілетті саласының қалыптасуына, белгіленген міндеттерді шешу арқылы ішкі және сыртқы нарықтарда бәсекеге қабілетті болатын машина жасау өнімдерінің отандық өндірістерін дамытуға кедергі келтіретін жүйелі мәселелерді шешу қажет.

 

Саланы дамыту үшін базалық жағдайларды жақсарту жөніндегі бірінші міндетті іске асыру мынадай бағыттар бойынша жүзеге асырылатын болады:

  1. отандық өндірушілерді қолжетімді бағамен бастапқы материалдармен қамтамасыз ету;
  2. басым және қолжетімді қаржыландыруды қамтамасыз ету;
  3. отандық өндірушілерді салықтық ынталандыруды жетілдіру;
  4. білікті кадрлармен қамтамасыз ету және ҒЗТКЖ дамыту;
  5. саланы ақпараттық қамтамасыз ету.

Отандық өндірушілерді бастапқы материалдармен қамтамасыз ету жөніндегі бірінші бағыт шеңберінде машина жасау саласы үшін илеу өндірісін ұйымдастыру мақсатында қолданыстағы құю өндірістерінің мүмкіндіктері мен жүктемелеріне талдау жүргізу жоспарлануда.

Бұдан басқа, машина жасау кәсіпорындарын елімізде өндірілетін қара металлургия өнімі (сұрыптық және фасондық илеу, құю шойыны, ферроқорытпалар) бөлігінде отандық шикізатпен қамтамасыз ету жөніндегі тетікті енгізу, басқа түсті және сирек жер металдарының (магний, церий) номенклатурасын кеңейту, сондай-ақ мұнай-химия саласының өнімдерін (күкірт қышқылы, полипропилен) қоса беру арқылы енгізу қамтамасыз етілетін болады орташа өлшенген экспорттық бағадан кемінде 5% мөлшерінде жеңілдіктер. Осы шара шеңберінде тау-кен-металлургия кешенінің кәсіпорындары мен қайта өңдеушілер арасында машина жасау кәсіпорындары үшін орташа өлшенген экспорттық бағадан кемінде 5% жеңілдікпен отандық металлургия өнімін басымдықпен жеткізуге келісімдер жасалатын болады.

Бұл шаралар машина жасау кәсіпорындарының өндірістік қуаттарының жүктемесін ұлғайтуға мүмкіндік береді, ол 2017-2021 жылдар аралығында ҚР СЖРА ҰСБ деректері бойынша сала бойынша орта есеппен 25% - дан 48% - ға дейін құрады.

Бұдан басқа, бірінші кезектегі тәртіппен және экономикалық орындылығын ескере отырып, машина жасау кәсіпорындары мен өнеркәсіптің басқа да салаларының осы өнімге қажеттілігін қанағаттандыруды қамтамасыз ететін қолданыстағы және/немесе жаңа өндірістерді жаңғырту жолымен құю, соғу және штамптау өндірісі бойынша базалық өндірістер ұйымдастырылатын болады.

Екінші бағыт бойынша отандық өндірушілерді басым және қолжетімді қаржыландыруды қамтамасыз ету мақсатында қаржыландыру, жеңілдікті кредиттеу және лизинг бағдарламаларының шарттарын жетілдіру, сондай-ақ қаржыландыру көлемін ұлғайту жолымен «Бәйтерек» ҰБХ» АҚ еншілес ұйымдарының қосымша тетіктерді, сондай-ақ қаржылық және экономикалық ынталандыруларды енгізуі көзделеді.

Осыған байланысты машина жасау жобаларын қаржыландыруды қамтамасыз ету үшін «Өнеркәсіпті дамыту қоры» АҚ және «Қазақстанның Даму Банкі» АҚ арқылы жылдық 3% мөлшерлеме бойынша, республикалық бюджет қаражаты және өндірушілердің (импорттаушылардың) кеңейтілген міндеттемелері (бұдан әрі – ӨКМ) есебінен мынадай мақсаттарға қолжетімді кредиттеуді іске қосу қажет:

  1. өнімнің технологиялық күрделілігі;
  2. өнімнің экспорттық әлеуеті;
  3. ішкі нарықта өнімді тұтыну әлеуеті;
  4. жобаға жеке қатысу мөлшері;
  5. өнім өндірісінің өтімділік шегі.

Бұдан басқа, «ДАМУ» кәсіпкерлікті дамыту қоры» АҚ арқылы соңғы қарыз алушылар үшін жылдық 6% сыйақы мөлшерлемесі бойынша жаңа қаражаттарды сатып алуға, негізгі құралдарды құруға және жаңғыртуға, айналым қаражатын толықтыруға бағытталған машина жасау саласындағы шағын және орта бизнесті қолдау бағдарламасы әзірленетін болады. Осыған байланысты осы бағдарламаны іске асыруға республикалық бюджет қаражаты есебінен қосымша қаржыландыру бөлу көзделетін болады.

Сондай-ақ, өнеркәсіпті мемлекеттік ынталандыруды күшейту үшін кәдеге жарату төлемі түрінде түсетін қаражаттың бір бөлігін өңдеу өнеркәсібін, оның ішінде машина жасауды (жобаларды қаржыландыру) дамыту мақсаттарына пайдалануды көздейтін тетік әзірленетін болады.

Салаға жеке қаржыландыру көздерін белсенді тарту мақсатында жеке капиталды тарту тетіктері мен практикасын кеңейту, машина жасауды қаржыландырудағы банк секторының рөлін арттыру жөнінде шаралар қабылданатын болады.

Машина жасау кәсіпорындарына қаржыландырудың қолжетімділігін арттыру үшін қаржы ұйымдарының, оның ішінде екінші деңгейдегі банктердің инвестицияларға айырбастау келісімшарттарын және «қатты» кепіл нысанасы ретінде келісімшарттық сатып алудың ұзақ мерзімді шарттарын қоса алғанда, ұзақ мерзімді офтейк-келісімшарттарды қабылдау бөлігінде кепіл саясатын жетілдіру бойынша жұмыс жүргізілетін болады. Сондай-ақ, отандық өндірушілер үшін «КДҚ» АҚ, «ҚДБ» АҚ бағдарламаларына қатысуға өтінімдерді қабылдау рәсімі мен оларға қойылатын талаптарды оңтайландыру жүргізілетін болады.

Стратегиялық инвесторларды нысаналы тарту және Қазақстан Республикасының аумағында қолданыстағыларын жаңғыртуға, жаңа жоғары технологиялық және (немесе) экспортқа бағдарланған өндірістерді құруға, құндылық құрудың өңірлік және жаһандық тізбектеріне енгізуге, өз қызметін басқа елдерде тоқтатқан компанияларды тартуға бағытталған жобаларды іске асыру жөнінде шаралар қабылданатын болады.

Үшінші бағыт бойынша ішкі нарықта салықтық ынталандыруды жетілдіру бөлігінде мынадай шарттар сақталған кезде металл өнімдерін импорттау кезінде машина жасау кәсіпорындарын ҚҚС төлеуден босату жөніндегі іс-шара көзделген:

  • елде өнім өндірісі жоқ немесе мәлімделген сипаттамаларға сәйкес келмейді (СЭҚТН-тің біріктірілген кодтары бойынша);
  • өнеркәсіпті мемлекеттік ынталандыру саласындағы уәкілетті орган бекітетін машина жасау және металл өңдеу саласындағы отандық өндірушілердің тізбесінде болады[10];
  • тек машина жасау өнімдерін өндіруге арналған және одан әрі сатуға арналмаған.

Металл өнімдерін импорттау кезінде ҚҚС төлеуден босатылатын машина жасау және металл өңдеу саласындағы отандық өндірушілердің тізбесін өнеркәсіпті мемлекеттік ынталандыру саласындағы уәкілетті орган бекітеді.

Бұдан басқа, ҚР Салық кодексінің 293-бабына өзгерістер енгізу арқылы өнеркәсіпті мемлекеттік ынталандыру шаралары шеңберінде алынған сомаларды салық салудан (КТС) босату қажет. Бұл жағдайда міндетті шарттар болуы керек:

  • машина жасау өнімдерінің отандық өндірушілері болып табылады;
  • КТС төмендету сомасы өнеркәсіпті мемлекеттік ынталандыру шаралары шеңберінде алынған қаражат сомасына тең.

Машина жасау кәсіпорындарына ҚҚС-ты оңайлатылған қайтару құқығын беру үшін экспорт деңгейінің шегін ҚҚС-тың нөлдік ставкасы бойынша салық салынатын сатылатын өнім құнының 70% - дан 50% - на дейін төмендету қажет.

Шығарылатын өнімді қайта бөлу деңгейіне сүйене отырып, сараланған қайтару пайызы бар машина жасау саласының экспорттаушыларына ғана ҚҚС-ты оңайлатылған қайтару көзделетін болады.

Бұдан басқа, отандық компаниялардың бәсекелестік жағдайларын машина жасау өнімін шетелдік жеткізушілермен теңестіру үшін «жасыл» энергетика объектілерін салу кезінде жобаларға жеткізілетін отандық машина жасау өнімін сатудан түсетін айналымдарға нөлдік мөлшерлеме бойынша ҚҚС салу көзделетін болады.

ҒЗТКЖ-ға қаржыландырудың ұлғаюын ынталандыру үшін Салық кодексіне ҒЗТКЖ шығындарының КТС-дан шегерім мөлшерін 1,5 есеге ұлғайту бөлігінде өзгерістер енгізілетін болады. 

Сондай-ақ өндіріс құралдары мен технологиялық жабдықтарды (білдектер, технологиялық желілер және т.б.) импорттау кезінде ҚҚС төлеуден босату қамтамасыз етіледі.

Шағын және орта бизнес үшін мынадай шарттар сақталған кезде салық органына берілген өтініш негізінде сатып алынған өндірістік жабдықтар сомасына машина жасау кәсіпорындарының айналымдарын ҚҚС бойынша төлеуден босату көзделетін болады:

  • сатып алынған жабдықты сатып алған сәттен бастап 5 жыл ішінде сатуға немесе жалға беруге тыйым салынады;
  • жабдықты сатып алуды және пайдалануға беруді растайтын құжаттардың болуы міндетті;
  • 1) және/немесе 2) тармақтарда көзделген шарттар орындалмаған жағдайда пайдаланылған қаражат 2 есе мөлшерде өтелуге жатады.

Отандық өндірушілерге ҚҚС нөлдік мөлшерлемесі бойынша өз өндірісінің өнімін жеткізуге мүмкіндік беретін салық заңнамасының нормаларын тәжірибеде тиімді қолдану мақсатында Қазақстан Республикасының аумағында өнімді бөлу туралы келісім (келісімшарт) шеңберінде қызметін жүзеге асыратын жер қойнауын пайдаланушыларға бастапқы материалдарды импорттау және сатып алу кезінде төленген ҚҚС қайтару жөніндегі талаптарды төмендету бөлігінде қолданыстағы заңнамаға өзгерістер енгізілетін болады өнімнің түпкілікті түрін дайындау үшін пайдаланылған және көрсетілген жер қойнауын пайдаланушыларға өткізілген тауарлар (жұмыстар, қызметтер) ел ішінде.

Өңдеу өнеркәсібіндегі, оның ішінде машина жасаудағы орта бизнестің үлесін ұлғайту үшін орта және жоғарғы қайта бөлу өнімдерін шығаратын жұмыс істеп тұрған орта бизнес кәсіпорындарына 3 жыл мерзімге салықтық преференциялар (КТС, ҚҚС-тан босату) берілетін болады.

Бұдан басқа, орта бизнестің жаңа кәсіпорындары үшін, сондай-ақ шағын бизнес санатынан орта бизнес санатына өткен және орта және жоғарғы қайта бөлу өнімдерін шығаратын салықтық преференциялар (КТС, ҚҚС-тан босату) 2028 жылға дейін қоса алғанда берілетін болады.

 Қазақстан Республикасының аумағында, өңдеу өнеркәсібі кәсіпорындарында алғаш рет пайдалануға берілген тіркелген активтер бойынша амортизацияның қосарланған нормалары бойынша амортизациялық аударымдарды есептеу тетігін енгізу маңызды болып табылады.

Бұл жаңа тіркелген активтерді енгізген кәсіпорындар пайдаланудың бірінші салық кезеңінде осы тіркелген активтерді кемінде үш жыл жиынтық жылдық кіріс алу мақсатында пайдаланған жағдайда амортизацияның қосарланған нормалары бойынша амортизациялық аударымдарды есептеуге құқылы екенін білдіреді. Осы тіркелген активтер пайдаланудың бірінші салық кезеңінде топтың құн балансынан бөлек есепке алынады. Келесі салық кезеңінде осы тіркелген активтер тиісті топтың құн балансына енгізілуге тиіс.

Саланы білікті кадрлық ресурстармен қамтамасыз ету және төртінші бағыт шеңберінде ҒЗТКЖ дамыту үшін машина жасау саласында кадрлар даярлауға кәсіптік қоғамдастықтар мен кәсіпорындардың өкілдерін тарта отырып, тәжірибеге бағдарланған орта кәсіптік білім беруді жетілдіруге және дамытуға бағытталған шаралар кешенін талдау жүргізу және әзірлеу талап етіледі.

Бұдан басқа, озық еуропалық тәжірибе негізінде және жетекші халықаралық сарапшыларды тарта отырып, машина жасау саласындағы орта кәсіптік білім берудің дуалды жүйесін дамыту жөніндегі пилоттық жобаны іске асыру қаралатын болады.

Жалпы алғанда, қажетті қаржыландыру көлемін айқындай отырып, машина жасау өндірістерінде сұранысқа ие мамандарды жаппай даярлау мақсатында техникалық және кәсіптік білім беру жүйесін реформалау жөнінде ұсыныстар әзірлеу талап етіледі, оның ішінде:

- әр өңірде бейінді колледжді бизнес-қоғамдастықтың басқаруына беру жөніндегі пилоттық жобаны, оның ішінде МЖӘ тетіктері арқылы іске асыру;

- пилоттық жобаны іске асыруға қатысатын колледждерді толық техникалық қайта жарақтандыруды қамтамасыз ету;

- пилоттық жобаларды іске асыру үшін үздік отандық және шетелдік тәжірибелерді тарту;

- тәжірибеге бағытталған оқу бағдарламаларын әзірлеу;

- оқытушылардың біліктілігін арттыру бойынша бағдарламалар әзірлеу.

Өндіріс процесінде қолданылатын заманауи технологиялық жабдықтар, қолданыстағы ішкі және сыртқы сапа стандарттары қолданыстағы инженерлік-техникалық персоналдың біліктілігін үнемі жетілдіруді талап етеді. Осыған байланысты жұмыс істеп тұрған инженерлік-техникалық қызметкерлердің біліктілігін арттыру үшін 50-ден 50-ге (50% мемлекет, 50% кәсіпорын) қағидаттарында расталған талап етілген бағыттар бойынша шетелдік кәсіпорындарда қызметкерлердің тағылымдамалары қоса қаржыландырылатын болады.

Жас қызметкерлерді, студенттер мен түлектерді өндірістік қызметке, кәсіптік дамуға, корпоративтік мәдениетке бейімдеу, кәсіпорындарда құзыреттерді арттыру мақсатында «тәлімгерлік институтын» енгізу тетігі әзірленетін болады.

Мемлекеттік білім беру тапсырысы бойынша оқитын колледж түлектерінің жұмысқа орналасуына талдау көрсеткендей, бітірушілердің тек 10-15%-ы мамандығы бойынша жұмыс істейді. Осыған байланысты техникалық мамандықтар бойынша ТжКБ ұйымдарында мемлекеттік білім беру тапсырысы бойынша оқыған түлектерді пысықтауды заңнамада бекіту жөнінде шаралар қабылданатын болады.

Сонымен қатар, елімізде 3 мыңнан астам адам дуальды оқытумен қамтылды, бұл 17 мың білім алушымен жеткіліксіз.

Өнеркәсіптік кәсіпорындарды дуальды оқытуға қатысуға қосымша ынталандыру ретінде дуальды оқытуға тартылған жұмыс берушіге оқу процесін ұйымдастыруға және жүзеге асыруға байланысты шығындарды өтеу бөлігінде жан басына шаққандағы нормативтік қаржыландыруды ұлғайту қамтамасыз етілетін болады.

Ол үшін ТжКБ-дан кадрлар даярлауға арналған мемлекеттік білім беру тапсырысын жан басына қаржыландыру әдістемесінде (27.11.2017 ж. №597 бұйрық) біліктілікті арттыруға, тәлімгерлердің еңбегіне ақы төлеуге, оқытушылардың жалақысын арттыруға, ЖҚҚ сатып алу, сақтандыру, шығыс материалдарын сатып алу жөніндегі кәсіпорындарға өтемақы төлеуге, студенттерді медициналық тексеруге арналған шығыстар көзделетін болады.

Машина жасау саласының сапалы дамуын қамтамасыз ету үшін отандық ғылымды дамыту тәсілдерін, оның ішінде өнеркәсіптік кәсіпорындармен ынтымақтастық негізінде қайта қарау жоспарлануда. Қолданбалы ҒЗТКЖ - ны гранттық қаржыландыруға арналған мемлекеттік шығыстар құрылымында өңдеу өнеркәсібінің үлесін 2028 жылға қарай бөлінетін қаражаттың жалпы көлемінің 40%-на дейін ұлғайту көзделеді, оның ішінде машина жасау саласына-кемінде 50%.

Машина жасау ғылымын дамытудың мемлекеттік бағдарламасы әзірленетін болады, оның шеңберінде машина жасауды ғылыми тұрғыдан дамыту зерделенетін және іргелі және қолданбалы машина жасау ғылымын құру жөніндегі шешімдер әзірленетін болады. Бұдан басқа, өңдеу өнеркәсібіне, оның ішінде машина жасау саласына қаржыландыруды ұлғайту бөлігінде қайта қараумен ҒЗТКЖ-ға бөлінетін барлық қаражатқа талдау және орталықтандыру жүргізілетін болады.

Бесінші бағыт шеңберінде пәрменді ақпараттық технологияларды дамыту және өндірістің қажеттілігі мен мүмкіндіктері бойынша машина жасау өнімін тұтынушылар мен жеткізушілер арасында деректермен ақпараттық алмасуды қамтамасыз ететін салалық цифрлық жүйені қалыптастыру үшін Өнеркәсіптің ұлттық ақпараттық жүйесі (бұдан әрі – ӨҰАЖ) әзірленіп, енгізілетін болады. Кейіннен ӨҰАЖ енгізілгеннен кейін мемлекеттік ынталандыру шараларына ӨҰАЖ қатысушылары болып табылатын өңдеуші өнеркәсіп кәсіпорындары ғана үміткер болады. 

Бұдан басқа, машина жасау саласындағы статистикалық және әкімшілік деректерді жинау және өңдеу әдістерін жетілдіру, сондай-ақ машина жасауды дамытудың 2024-2028 жылдарға арналған Кешенді жоспарының мониторингін қамтамасыз ету мақсатында «Қазақстанның машина жасауы» жиынтық статистикалық бюллетенін әзірлеу және мерзімді жариялау жүзеге асырылатын болады.

 

Отандық машина жасау өнімін ілгерілетуге жәрдемдесу жөніндегі екінші міндетті іске асыру мынадай бағыттар бойынша жүзеге асырылатын болады:

  1. ішкі нарықты дамыту және экспортты ынталандыру;
  2. техникалық реттеу жүйесін жетілдіру;

Бірінші бағыт шеңберінде мемлекеттік кірістер органдары мен техникалық реттеу органдары (оның ішінде бақылау сатып алу функциясы арқылы) импорттық өнімнің (контрафактілік, контрабандалық өнім) айналымын бақылаудың қажетті шараларын күшейтуді талап етеді.

Сондай-ақ, отандық өндірушілер үшін дайындау мен жеткізудің ең аз мерзімін белгілей отырып, мемлекеттік инвестициялар және квазимемлекеттік сектор қаражаты есебінен жобаларды іске асыру кезінде қолданылатын стратегиялық маңызды, технологиялық жағынан күрделі тауарларға жататын машина жасау өнімдерінің тізбесін қалыптастыру бойынша жұмыс жүргізілетін болады.

Сонымен қатар, тауар өндірушілерді мемлекет регламенттеген сатып алуларда ілгерілету мақсатында «Өзін-өзі реттеу туралы» ҚРЗ іске асыру құралы ретінде индустриялық сертификаттау институтын дамыту бойынша жұмыс жүргізілетін болады.

Сауда саясаты шеңберінде машина жасау өнімдерін ішкі және сыртқы нарықтарда (перспективалы бағыттар – Өзбекстан, Қырғызстан, Тәжікстан, Түрікменстан, Ресей, Ауғанстан, Пәкістан, Иран, Әзірбайжан, Армения, Моңғолия, Чили, Аргентина, Бразилия) одан әрі ілгерілету, жаңа өткізу нарықтарын игеру, сондай-ақ машина жасау өнімдерінің экспортын ілгерілету үшін ынталандырудың қаржылық шараларын ұсыну жоспарлануда.

Машина жасау өнімінің экспортын ынталандыру бөлігінде отандық өңделген тауарларды ілгерілету жөніндегі индустриялық-инновациялық қызмет субъектілері шығындарының бір бөлігін өтеу қағидаларына, өнімді қайта бөлу деңгейлерін айқындау әдістемесімен және қаржыландырудың жыл сайынғы лимиттерін ұлғайта отырып, оларды ілгерілету жөніндегі шығындар ішінара өтелетін отандық өңделген тауарлардың тізбесін қайта қарау бөлігінде өзгерістер енгізу қажет.

Елішілік құндылықты арттыру және реттеліп сатып алу тетіктерін жетілдіру үшін «Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы» ҚР Кодексіне «Өнеркәсіптік саясат туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшартта қамтылған міндетті шарттарды енгізу бөлігінде өзгерістер енгізілетін болады:

- елішілік құндылықты дамыту бағдарламаларын бекіту және іске асыру;

- ұзақ мерзімді офтейк-келісімшарттар жасасу;

- келісімшарттық сатып алу шарттарын жасасу (офсеттік келісімдер);

- өңдеуші өнеркәсіп кәсіпорындарын отандық бастапқы материалдармен (шикізатпен) қамтамасыз ету.

Бұдан басқа, жер қойнауын пайдаланушыларды, сондай-ақ табиғи монополиялар субъектілерін мемлекеттік сатып алу және сатып алу жүйесіне ұзақ мерзімді офтейк-келісімшарттар жасасу тәжірибесі таратылатын болады.

Табиғи монополиялар субъектілерінің тауарларын, жұмыстары мен көрсетілетін қызметтерін сатып алуда елішілік құндылықты дамытуды ынталандыруға, сондай-ақ сатып алынған тауарлар, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтер және олардағы елішілік құндылық үлесі туралы есептерді талдауға бағытталған шараларды әзірлеу және енгізу жоспарлануда.

Отандық машина жасау өнімдерін өндірушілер үшін мемлекеттік және реттелетін сатып алулардағы шарттық міндеттемелерді орындау шеңберінде 10 күнге дейінгі мерзімде кемінде 30% мөлшерінде аванс төлеу жөніндегі мәселе пысықталатын болады.

Отандық машина жасау өнімін мемлекеттік сатып алу порталындағы жеке лотқа ілгерілету шеңберінде мемлекеттік сатып алудың ұлттық режимінен алу тетігі шеңберінде машина жасау тауарлары бөлінетін болады.

Бұдан басқа, жер қойнауын пайдаланушылар тауар биржалары арқылы ҚПҚ сатып алған кезде сатып алынатын тауарлардың саны Қазақстан Республикасының тауар биржалары туралы заңнамасына сәйкес бекітілетін биржалық тауарлардың тізбесі және тауар биржалары арқылы өткізілетін тауарлардың ұсынылатын партияларының ең аз мөлшері бойынша ғана шектелетін болады.

Бұдан басқа, мемлекет реттейтін сатып алу шеңберінде тапсырыс берушілердің қарсы міндеттемелерге (оқшаулау деңгейін арттыру, пайданың кемінде 50% мөлшерінде жаңа өндірісті одан әрі дамытуға немесе құруға қайта инвестициялау) айырбастау үшін индустриялық сертификаттары бар отандық өндірушілермен бірінші кезектегі тәртіппен ұзақ мерзімді шарттар мен офтейк-келісімшарттар жасасу жөніндегі міндеттемесі енгізілетін болады.

Технологиялық күрделі машина жасау өнімін «Самұрық-Қазына» ҰӘҚ» АҚ еншілес тәуелді ұйымдарының (бұдан әрі – Қордың ЕТҰ) бірінші кезектегі сатып алу тізбесіне жеткізу мерзімі кемінде күнтізбелік 120 күнді белгілей отырып және тоқсандық/ай сайынғы жеткізу кестелерін қолдана отырып енгізу бойынша жұмыс жүргізілетін болады.

Жосықсыз өнім берушілерді сатып алу процесінен шығару үшін «Самұрық-Қазына» АҚ өнім берушілерінің қаржылық тұрақтылығын тексеру тетігі енгізілетін болады.

Екінші бағыт шеңберінде машина жасауды дамытудың негізгі векторларының бірі техникалық реттеу және стандарттау құралдарын пайдалануды жандандыру болады:

  1. ішкі нарықты қауіпті, контрафактілі және сапасыз өнімдерден қорғау (тұрақты мониторинг және қатаң бақылау);
  2. объектілерді жобалау, өндіру, салу және пайдалану кезінде оны міндетті пайдалану жөніндегі талаптарды белгілеу және қолдану бөлігінде отандық өнімді ішкі нарықта ілгерілету;
  3. өндірілетін отандық өнімнің сапасы мен бәсекелестік артықшылықтарын арттыру;
  4. экспортты дамыту үшін тарифтік емес кедергілер мен шектеулерді жою арқылы сыртқы нарықта отандық өнімді өткізуді кеңейту.

Экспорттық өнімді халықаралық стандарттауға қатысу жандандырылатын болады. Сондай-ақ жеке сынақ және сертификаттау базасын, сондай-ақ сәйкестікті бағалау жүйесін жетілдіру жөнінде шаралар қабылданатын болады.

Мәселен, халықаралық стандарттардың талаптарына сәйкестік және машина жасау өніміне сәйкестік сертификаттарын (декларацияларын) беру үшін, оның ішінде Қазақстан Республикасының аумағында қамтылмаған сертификаттық сынақтарды жүргізу үшін зертханалар мен полигондардың базалық отандық сынақ-сертификаттау орталықтарын жаңғырту және жете жарақтандыру үшін стендтер мен жабдықтарға қажеттіліктер айқындалатын болады.

Келесі іс-қимыл қолданыстағы және жаңа техникалық стандарттардың, ЕАЭО, ЕО және басқа да бірлестіктердің МЕМСТ және регламенттерінің талаптарына сәйкес машина жасау өніміне толыққанды сынақтар жүргізу үшін сынақ орталықтарын (зертханаларды, полигондарды) жаңғыртуды және қосымша жарақтандыруды қоса қаржыландыру болып табылады.

Сонымен қатар, елде халықаралық институттармен (АРІ, АЅМЕ, МЭК және т.б.) аккредиттелген жаңа сынақ - сертификаттау орталықтарын құру қажеттілігі бар.

Жалпы, салада техникалық реттеу жүйесін дамыту жөніндегі күш-жігер нақты сектордың қажеттілігін ескере отырып, халықаралық және жаңа ұлттық стандарттарды әзірлеуге, «жасыл» технологиялар мен стандарттарды қолдануды ынталандыруға, сондай-ақ саладағы ғылыми-инновациялық қызметті және инновациялық өнімге сұранысты ынталандыруға бағытталатын болады.

 

Ағымдағы жай-күйді және одан әрі перспективаларды ескере отырып, машина жасауды одан әрі кешенді дамыту шеңберінде машина жасау секторларындағы дамудың негізгі бағдарлары мыналар болып табылады:

Тау-кен металлургиялық машина жасау. Сектор кәсіпорындарын бастапқы материалдармен қамтамасыз ету, сондай-ақ импортталатын жабдықтар мен механизмдер үшін қосалқы бөлшектер шығаруды кезең-кезеңімен игеру жөнінде шаралар қабылданатын болады (тазалау және үңгілеу комбайндары, көмір жонғылары, шахталық вагонеткалар, тиегіштер, шығырлар мен көтергіш қондырғылар, таспалы конвейерлер, аспалы рельсті жолдар, механикаландырылған бекітпелер, бұрғылау білдектері, сорғылар мен желдеткіштер, болат балқыту жабдықтары тау-кен байыту фабрикалары үшін).

Өнеркәсіптік құрастыру туралы келісімдерді қолдану тәжірибесі тау-кен металлургиялық машина жасау өнімдеріне де қолданылатын болады.

Цифрлық автоматтандырылған басқару элементтері бар нарықта талап етілетін жаңғыртылған карьер, бұрғылау және ұңғыма машиналарының өндірісін дамытуға ерекше назар аударылатын болады.

Мұнай-газ машина жасау. Бірінші кезектегі тәртіппен үш ірі операторды қоса алғанда, мұнай-газ секторы компанияларынан мұнай-газ машина жасау өнімдеріне (жабдықтарға, материалдарға) қажеттілік бойынша ақпаратты ашу және тұрақты негізде алу қамтамасыз етілетін болады.

Күш-жігер үш ірі оператордың (ТШО, НКОК, КПО) сатып алуларына қатысу үшін сертификаттау және стандарттау жөніндегі ең үздік әлемдік талаптарға (API, ASME және т.б.) сәйкес келетін шығарылатын өнімнің сапасын арттыруға шоғырландырылатын болады. Ол үшін, оның ішінде құзыреттерді арттыру және технологиялық инвесторларды тарту жөнінде шаралар қабылданатын болады. Халықаралық өндірушілермен, оның ішінде олардың өндірісін оқшаулау және технологияларды Қазақстан Республикасына трансферттеу мәселесі бөлігінде түпнұсқа OEM-жабдықтарды[11] оқшаулау бойынша жұмыс жандандырылатын болады.

Бұдан басқа, қолданыстағы мұнай-газ жабдықтары мен олардың компоненттерінің (құбыр өнімдері, бекіту арматурасы, газды сүзуге арналған жабдық, сорғы жабдығы, жоғары қысымды ыдыстар, бұрғылау бастиектері, қашаулар мен бұрғылау құралдары, компрессорлар мен олардың компоненттері және т.б.) жаңа өндірістерін одан әрі дамыту және құру жөніндегі жұмыс жалғастырылатын болады.

Энергетикалық машина жасау. Экономиканың негізгі саласы электр энергетикасы болып табылады. Саланың орнықты және озық дамуы, тұтынушыларды электр және жылу энергиясымен тұрақты қамтамасыз ету ел экономикасын дамытудың негізі және халықтың өркениетті өмір сүру жағдайларын қамтамасыз етудің ажырамас факторы болып табылады.

Өз кезегінде электр энергетикасы саласын сенімді, жоғары технологиялық және энергия тиімді жабдықтармен қамтамасыз ету – бұл энергетикалық машина жасаудың міндеті.

Осыған байланысты электр энергетикасындағы, электр және жылу желілеріндегі негізгі өндірістік қорларды салу, реконструкциялау және жаңғырту отандық энергетикалық машина жасау әлеуетін дамыту және іске асыру есебінен, оның ішінде отын-энергетикалық кешенді дамыту тұжырымдамасын және жаңартылатын энергия көздерін дамыту жөніндегі жоспарларды (бұдан әрі – ЖЭК) іске асыру шеңберінде жүзеге асырылатын болады.

Электротехникалық машина жасау. Қолданыстағы өндірістердің базасында халықаралық стандарттарға сәйкес сынақ орталықтары мен зертханаларды дамыту, оның ішінде жете жарақтандыру қамтамасыз етілетін болады.

Қазақстанның Халықаралық электротехникалық комиссияға кіруі жөнінде шаралар қабылданатын болады.

Импорттың едәуір көлемі белгіленген өнім өндірісін дамыту бойынша жұмыс жалғасады. Ол үшін экономикалық орындылығы мен қолда бар бәсекелестік артықшылықтарын (қажетті нақты шикізаттың болуы және т.б.) ескере отырып, өз өндірісінің есебінен оларды алмастыру жөніндегі мүмкіндіктерді айқындай отырып, импортталатын электротехникалық машина жасау өнімінің номенклатурасына толық талдау жүргізілетін болады.

Жоғары сұранысқа ие күнделікті пайдаланылатын өнімдерге (тұрмыстық техника, лифтілер, аккумуляторлық батареялардың жаңа түрлері, оның ішінде стационарлық) баса назар аударылатын болады.

Бұдан басқа, нарықты мынадай өнімдермен қанықтыру бойынша жұмыс жүргізілетін болады: электр тарату және реттеу аппаратурасы, электр монтаждау құрылғылары, электр оқшаулау бұйымдары.

Теміржол машиналарын жасау. ҚР СЖРА ҰСБ деректері бойынша теміржол вагондарының паркі 2,6 мың жолаушылар вагонынан және 139,1 мың жүк вагонынан тұрады. Күтілетін шығуға байланысты қазақстандық операторлардың жүк вагондарына қажеттілігі 2027 жылға дейін 16,5 мың бірлікті құрайды. Вагондарға қажеттілікті қанағаттандыру үшін вагон паркін 2028 жылға дейін жаңарту бағдарламасы әзірленеді және іске асырылады.

Жүк және жолаушылар вагондарының модельдік қатарын шығаруды кеңейту үшін отандық өндірушілермен бірлесіп шағын, орта және ірі вагон құюдың сериялық шығарылымын (бүйір жақтау, үдеткіш арқалық, автотіркеу, корпус буксы және т.б.) игеру жөніндегі жобаларды іске асыру, сондай-ақ жылжымалы құрамның әртүрлі компоненттері мен тораптарын (локомотив бандаждары, жаңа модификациядағы тұтас илектелген дөңгелектер) өндіруді игеру жоспарлануда, орталық осьтер, теміржол серіппелері), жолдың жоғарғы құрылымының элементтері және т. б. Осы жобаларды іске асыру вагондарды оқшаулауды 36% - дан 70% - ға дейін арттыруға мүмкіндік береді.

Бұдан басқа, Қазақстанда теміржол техникасын игеру кезінде тиімді оқшаулауды құру мақсатында, сондай-ақ жеткілікті элементтік базаны шығару үшін бірқатар мамандандырылған кәсіпорындарды жаңғырту немесе илек, болат және шойын құю, соғу, мөртабан бұйымдарын кейіннен өңдей отырып, жаңа өндірістер құру жоспарлануда.

Жылжымалы құрамды жаңарту мақсатында «Қазақстанның Даму Банкі» АҚ және/немесе «Өнеркәсіпті дамыту қоры» АҚ арқылы жеңілдікті қаржыландыру көзделетін болады.

Теміржол тартқыш жылжымалы құрамының паркін жаңарту мәселесі ерекше көзге түседі. Локомотив паркінің едәуір бөлігі 2035 жылға дейін ауыстыруды қажет етеді. Магистральдық локомотивтердің орташа тозуы 70%, маневрлік локомотивтер 75% құрайды (орта есеппен 10 локомотивтің 7-і тозған).

Тартқыш жылжымалы құрамның қысқаруын өтеу үшін кәсіпкерлердің жаңа локомотивтерді сатып алуын ынталандыру қажет.

Жалпы, өңірлерде теміржол машиналарын жасауды одан әрі дамыту оларды дамыту жөніндегі жоспарларды, қалыптасқан қазіргі жағдайлар мен қолда бар қуаттарды ескере отырып жүзеге асырылатын болады. Мәселен, вагон жасау Павлодар және Солтүстік Қазақстан облыстарында, ал тартқыш жылжымалы құрам (локомотивтер, электровоздар) өндірісі Астана қаласында өз дамуын жалғастырады.

Автомобиль жасау. Инновациялық өнімді әзірлеу және игеру үшін құзыреттерді дамытудың технологиялық орталықтары құрылатын болады. Бұдан басқа, тәуелсіз сынақ-сертификаттау базасын енгізу үшін халықаралық аккредиттелген отандық сынақ зертханаларын құру жоспарлануда.

Бұдан басқа, өнеркәсіптік өндірістерді оқшаулау тиімділігін арттыру және Қазақстан Республикасының аумағында өзінің құрамдас базасын дамыту үшін жұмыс базалық өндірістік алаңдарда күш-жігер мен ресурстарды шоғырландыра отырып, өндірістік тізбектерді дамыту жолымен құрылатын болады.

Ол үшін қолданыстағы өндірушілерге шығарылатын өнімді оқшаулауды ұлғайту жөніндегі талаптар күшейтілетін болады. Көлік құралдарының жаңа өндірушілері үшін 3-4 жыл ішінде шағын торапты құрастыру әдісімен өндіріс үлесін кезең-кезеңімен ұлғайту жөніндегі талаптарды енгізу қажет.

Бұл ретте көлік құралдарын өнеркәсіптік құрастыру туралы келісімдер жасасқан кәсіпорындар үшін ынталандыру шараларының көлемі өнеркәсіптік саясат туралы Заңның 63-бабында көзделген көлік құралдарын өнеркәсіптік құрастыру туралы келісімді жасасу қағидалары мен шарттарына сәйкес оқшаулауды бағалаудың балдық жүйесінің қол жеткізілген деңгейі негізінде айқындалатын болады.

Автомобиль жасауды одан әрі сапалы дамыту үшін отандық автокомпоненттерді одан әрі тереңдету және қолдану (жаңа технологиялық операциялар мен жинақтауыштарды игеру) қамтамасыз етіледі. Осылайша, автомобиль орындықтарын, мультимедиялық жүйелерді, полиуретанды кілемшелерді, қаптамаларды, шашыратқыш бамперлерді және т.б. өндіру ұйымдастырылады. Оқшаулауды одан әрі тереңдету осы операциялар моделінің өндіріс көлемін толық игеруді ескере отырып, шағын тораптық өндіріс (CKD) әдісімен көлік құралдарының шығарылуын ұлғайтуға мүмкіндік береді. Бұл ретте көлік құралдарының үлгілерін өндірушілер үшін ынталандыру шаралары шағын тораптық өндірісті ескере отырып, оқшаулауды бағалаудың балдық жүйесінің белгіленген шекті мәндерінің орындалуына байланысты берілетін болады.

Келешекте-автоөнеркәсіпті дамыту автомобиль көлігінің экологиялық таза түрлерін (электромобильдер, электробустар), олардың компоненттерін (батареялар және т.б.) және инфрақұрылымды (электр зарядтау станцияларының желісі) өндіру бағытында жүзеге асырылатын болады.

Сонымен қатар, электромобильдерді дамыту мен инфрақұрылыммен қамтамасыз етуді бірыңғай 2кімші жүзеге асыруы тиіс, оның мақсаты энергетикалық ағын мен электрондық базаның қауіпсіздігін бақылау болып табылады. Бұл жұмысты электр жанармай құю станциялары желісінің ұлттық операторы (ЭҚЖ операторы) жүргізуі тиіс, ол үшін Қазақстан Республикасында электр автомобиль көлігі мен электр зарядтау станцияларының инфрақұрылымын дамыту жөніндегі тұжырымдаманы бекіту және іске асыру қажет.

Жалпы, елде толыққанды OEM өндірісін құру, сондай-ақ отандық платформаны әзірлеу және одан әрі дамыту қажет.

Ауылшаруашылық машина жасау. Ауыл шаруашылығы өндірісін кешенді механикаландыру үшін машиналар мен технологиялар жүйесі әзірленетін болады, ол секторды одан әрі жүйелі дамыту үшін негіз болады.

Сонымен қатар, өндірілетін ауыл шаруашылығы техникасының, машиналарының, сондай-ақ тіркеме және аспалы жабдықтардың жаңа номенклатурасы мен түрлерін кеңейту және игеру, ауыл шаруашылығы машиналары мен жабдықтарын (доңғалақ дискілері, шиналар, шыныдан және пластиктен жасалған бұйымдар, мойынтіректер, тез тозатын жұмыс органдары) өндіру үшін құрамдас базаны оқшаулау үлесін ұлғайту, оның ішінде сектор ішіндегі кәсіпорындар арасындағы кооперацияны және бір типті және ерекше өнім өндірудегі салааралық кооперацияны дамыту.

Ауыл шаруашылығы техникасының, машиналар мен жабдықтардың отандық өндірістерін мемлекеттік ынталандыру тәсілдері қайта қаралатын болады.

Сондай-ақ, күш-жігер отандық өндірушілердің мүмкіндіктерін пайдалана отырып, машина-трактор паркін жаңартуға, ауыл шаруашылығы машиналарын жасау өнімдерін отандық өндірушілердің материалдық-техникалық базасын жаңғыртуға және оларды заманауи білдектермен және басқа да қосымша жабдықтармен жарақтандыруға бағытталатын болады.

Бұдан басқа, Қазақстан аумағында импорттық өндірістің сұранысқа ие ауыл шаруашылығы машиналарын жасау өнімін кезең-кезеңімен оқшаулау жөніндегі жұмыс жалғастырылатын болады.

Ауыл шаруашылығы техникасы паркіне өзекті талдау жүргізу мүмкіндігі мақсатында техникалық паспорттарды ауыл шаруашылығы техникасына электрондық техникалық паспорттар базасын құра отырып және оны мерзімді өзектендіре отырып, электрондық форматқа ауыстыру қамтамасыз етілетін болады. Тиісті мемлекеттік және квазимемлекеттік органдар – АШМ, ЦДИАӨМ, КТРМ, ҰАТ АҚ техникалық паспорттар базасын үйлестіру көзделетін болады. Бұл ақпараттық база бұдан әрі өнеркәсіп саласындағы деректердің ақпараттық жүйесіне біріктірілетін болады.

Ауыл шаруашылығы машиналарын жасау саласында ҒЗТКЖ жүргізу және оның нәтижелерін коммерцияландыру, жаңа ауыл шаруашылығы техникасын өндіруге қою және сынау жүйесін әзірлеу қажет.

Қазақстанның табиғи-климаттық жағдайларына бейімделген ауыл шаруашылығы техникасының жаңа заманауи түрлерін әзірлеу үшін агроинженерия ғылыми-өндірістік орталығының базасында ауыл шаруашылығы машинасын жасауды дамыту жөніндегі ұлттық орталық құрылатын болады. Өсімдік шаруашылығы мен мал шаруашылығы өнімдерін өндірудің ғылыми негізделген технологияларын іске асыруды қамтамасыз ететін техникалық құралдар мен технологиялық жабдықтарды әзірлеу және жетілдіру бойынша жұмыс жүргізілетін болады.

Электрондық өнеркәсіп. Орта мерзімді перспективада электрондық өнеркәсіп өнімінің өндірісі барлық технологиялық қайта бөлімдерде: компоненттер, тақталар, модульдер, аппаратура, оның ішінде келісімшарттық өндіріс есебінен дамитын болады.

Келісімшарттық өндірістің жоғары сапалы және қол жетімді қызметтерінің кең ауқымы жобалаудан прототиптерге және сериялық өндіріске көшу уақытын айтарлықтай қысқартады. Бұл отандық OEM компанияларына жаңа және тез дамып келе жатқан нарықтарда маңызды артықшылық береді.

Секторды дамытудың перспективалы технологиялық бағыттары коммуникациялық жабдықтар, компьютерлер мен перифериялық жабдықтар, серверлер, бейнекамералар, коммутаторлар, өлшеу, тестілеу және навигацияға арналған құралдар мен аспаптар, сондай-ақ сәулелендіру, электромедициналық және электротерапевтік жабдықтар, Смарт Сити жобаларын қоса алғанда, экономиканың нақты секторындағы технологиялық процестер мен өндірістерді автоматтандыруға және цифрландыруға арналған аспаптар мен датчиктер өндірісі болып табылады, сондай-ақ аэроғарыш және қорғаныс өнеркәсібіне арналған электрондық құрылғылар мен аспаптар.

Қорғаныс өнеркәсібі.  Дайын өнімдер мен көрсетілетін қызметтердің экспортына баса назар аудара отырып, күш құрылымдары тарапынан тапсырыстарды ұзақ мерзімді жоспарлауды ескере отырып, жаңа зәкірлік өндірістер құру жөнінде шаралар қабылданатын болады. ҒЗТКЖ шеңберінде жеке қару-жарақ әзірлемелерін жүргізу, қару-жарақ пен әскери техниканың жаңа үлгілерін жасау, өңірлік сервистік орталықтар құру жалғастырылатын болады.

Секторды жоғары техникалық білім берудің екі деңгейлі жүйесінде (бакалавр-магистр) тиісті кадрлармен қамтамасыз ету үшін елдің қолданыстағы техникалық жоғары оқу орындарының бірінің базасында арнайы кафедра құру арқылы қорғаныс-өнеркәсіп кешені үшін инженерлік кадрларды даярлау жөнінде шаралар қабылданатын болады.

ҚӨК кәсіпорындары ЖОО-ға бірлесіп әзірленген білім беру модульдері бойынша кадрларды нысаналы даярлауға тапсырыс беруге және оны қоса қаржыландыруға қатысуға мүмкіндік алады. Сонымен қатар, білім алушылар модульдердің бір бөлігінен, дипломдық жұмысты практикадан және дайындаудан тікелей серіктес кәсіпорында өтеді.

Экспортты дамыту, оның ішінде әскери-техникалық дипломатияны күшейту, экспортқа перспективалы елдерде дипломатиялық корпус штатын кеңейту және әскери-техникалық ынтымақтастық жөніндегі кеңесші лауазымын құру арқылы жалғасады.

Қорғаныс-өнеркәсіп кешенінің мемлекеттік активтерін кезең-кезеңімен жекешелендіру жөнінде шаралар қабылданатын болады, бұл жеке кәсіпорындарға өзгермелі экономикалық конъюнктураға неғұрлым жедел ден қоюға және қару-жарақ импорты кезінде технологияларды беру жөніндегі офсеттік саясат тетігін жандандыруға мүмкіндік береді.

Авиация өнеркәсібі. Отандық және шетелдік нарықтардың өзекті басымдықтарын, сондай-ақ олардың даму үрдістерін ескере отырып, секторды дамыту стратегиясы қалыптастырылатын болады.

Авиация өнеркәсібі үшін авиация өндірісін сертификаттау жөніндегі орган құра отырып, шығарылатын өнімді сертификаттауды жүргізу тәртібін айқындау қажет. Талаптарды белгілеу және өнімнің мақсатына сәйкестігін қамтамасыз ету үшін авиация саласындағы ұлттық стандарттарды әзірлеу қажет.

Авиациялық техниканы, оның ішінде қос мақсаттағы техниканы әзірлеу, өндіру, жөндеу және сынау жөніндегі қызметті лицензиялау және сертификаттау жөніндегі жүйе әзірленетін болады. Даму тек ішкі нарықтың қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін ғана емес, сонымен бірге сыртқы нарықтарға да бағыт алады.

Бұдан басқа, саланы сындарлы бәсекеге қабілетті шешімдермен және технологиялармен, сондай-ақ сынақтармен және сапаны бақылаумен қамтамасыз ету үшін ғылыми іргелі, қолданбалы және зертханалық база құру қамтамасыз етілетін болады.

Білікті мамандармен қамтамасыз ету үшін бейінді оқу орны қажетті техникалық оқыту құралдарымен жарақтандырылатын болады (FFS типі бойынша динамикалық ұтқырлық жүйесіндегі толық пилотаждық жаттықтырушылар).

Ауыл шаруашылығы, құтқару қызметтері және басқа да қызметтер мұқтажы үшін шағын азаматтық авиация ұшақтары мен тікұшақтардың құрастыру өндірісін игеру, ұшқышсыз ұшу аппараттарын құру перспективалы бағыт болып табылады.

Азаматтық және қорғаныс авиациясы үшін өзінің жөндеу-сервистік базасын өңірлік деңгейде кезең-кезеңімен дамыту маңызды болып табылады.

 

  1. Кешенді жоспардың нәтижелері

Кешенді жоспарды табысты іске асыру ұзақ мерзімді кезеңде бәсекеге қабілеттілікті арттыру арқылы машина жасау саласының ғана емес, сонымен қатар өңдеуші өнеркәсіптің де орнықты және теңгерімді өсуін қамтамасыз етуге ықпал ететін болады, осылайша елдің әртараптандырылған және технологиялық өнеркәсібі мен экономикасын қалыптастыруға жәрдемдесетін болады.

Бағдарламаның негізгі сапалы нәтижелері жұмыс істеп тұрған өндірістерді технологиялық жаңарту және жаңғырту жолымен еңбек өнімділігінің өсуі, отандық өндірушілердің ішкі нарықтағы позицияларын нығайту және сыртқы нарықтарға кеңею үшін олардың бәсекелестік артықшылықтарын арттыру болады.

Қолда бар әлеует пен сұраныс тұрғысынан саланың негізгі секторлары – теміржол, электротехникалық және энергетикалық, тау-кен металлургиялық, мұнай – газ және ауыл шаруашылығы машина жасау-кейінгі технологиялық қайта бөлу өндірістерін дамыту және оларды дамытудан экономиканың басқа секторларына кең мультипликативтік әсерді қамтамасыз ету есебінен локомотивтердің рөлін атқарады.

Ғылым мен техниканың жаңа жетістіктерін енгізу және қолдану негізінде саланы жедел дамыту экономиканың импортқа тәуелділігін төмендетеді және ЕАЭО елдерінің нарыққа шығуын ескере отырып, олардың экспорттық әлеуетін кеңейтеді (ЕАЭО елдерінің өңделген өнімдерін импорттау қажеттілігі 2021 жылы - 295 млрд АҚШ доллары), сыйымдылығы 180 млн адамнан астам.

Машина жасау секторларының ғылымды қажетсінетін технологиялары мен бәсекеге қабілетті өнімдерін құру және енгізу Қазақстанға сапалы жаңа индустрияның негізін құруға мүмкіндік береді.

Қолайлы макроорта мен индустриялық ахуалды қалыптастыру, саланы дамыту үшін қолда бар кедергілер мен шектеулерді азайту, еркін бәсекелестікті дамыту үшін жағдайлар жасау, елішілік құндылықты арттыру, тиімді ынталандыру саясатын жүргізу, ірі өнеркәсіптік кәсіпорындардың айналасында шағын және орта бизнес кәсіпорындарының экожүйесін мақсатты құру есебінен отандық индустриялық кәсіпкерлікті дамытуда сапалы өсу болады.

Инновациялық инфрақұрылымды одан әрі дамыту, сапа инфрақұрылымын құру, энергия үнемдеу саласында нормативтік-құқықтық базаны қалыптастыру, экономиканың басым салаларында ҒЗТКЖ нәтижелерін енгізу есебінен озық технологиялар трансферті және жаңа әзірлемелерді игеру үшін жүйелі жағдайлар жасалатын болады.

Теңгерімді фискалдық жүктеме есебінен жоғары технологиялық және экспортқа бағдарланған өндіріске саланың инвестициялық тартымдылық деңгейі артады.

Арнайы қолдау бағдарламаларын қаСИМтын өнеркәсіпті мемлекеттік ынталандыру құралдары мен шараларының қалыптасқан бірыңғай жүйесі мемлекет пен бизнестің күш-жігерін үйлестіруге және шоғырландыруға мүмкіндік береді және синергетикалық әсерге алып келеді, бағдарламаның қойылған мақсаттарына қол жеткізуге мүмкіндік береді.

Сонымен қатар, салада қосылған құнды ұлғайту, ҚР-да өндірілетін машина жасау өнімдерінің өнеркәсіптік қауіпсіздігі мен бәсекеге қабілеттілігін арттыру «Өнеркәсіптік саясат туралы» ҚР Заңында белгіленген мақсаттарды, міндеттерді, негізгі қағидаттар мен тәсілдерді мүлтіксіз тәжірибелік іске асыру жағдайында ғана мүмкін болады

 

 

  1. 2024-2028 жылдарға арналған машина жасауды дамытудың кешенді жоспарының жобасы.

№ р/с

Атауы

Аяқталу нысаны

Орындалу мерзімі

Жауапты орындаушылар

Қаржыландыру көлемі, млн тг.

Қаржыландыру көзі

2024

2025

2026

2027

2028

Күтілетін нәтижелер:

1) 2021 жылға қарай саладағы өндірістің НКИ-дің 217,8% - ға өсуі;

2) 2021 жылға қарай экспорт көлемін 5 5.7 млрд дейін ұлғайту;

3) еңбек өнімділігі деңгейінің 2021 жылға қарай 191,7% - ға өсуі;

4)саланың негізгі капиталына инвестициялардың НКИ-дің 2021 жылға қарай 153,5% - ға өсуі.

1-МІНДЕТ. МАШИНА ЖАСАУДЫ ДАМЫТУ ҮШІН БАЗАЛЫҚ ЖАҒДАЙЛАРДЫ ЖАҚСАРТУ

I БАҒЫТ. ОТАНДЫҚ ӨНДІРУШІЛЕРДІ БАСТАПҚЫ МАТЕРИАЛДАРМЕН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ

  1.  

Қара металлургия өнімдерін (сұрыптық және фасондық илек, құю шойыны, ферроқорытпалар) қамтуды, түсті және сирек жер металдарының (магний, церий) номенклатурасын кеңейтуді және орташа есеппен экспорттық бағаның кемінде 5% жеңілдік мөлшерімен химия және мұнай-химия өнеркәсібі өнімдерін (күкірт қышқылы, полипропилен) қосуды көздейтін өңдеу өнеркәсібі кәсіпорындарын отандық шикізатпен қамтамасыз ету жөніндегі қағидаларға өзгерістер мен толықтырулар енгізу

ҚР ИИДМ м.а. 2022 жылғы 30 мамырдағы № 305 бұйрығына өзгерістер мен толықтырулар енгізу

2024

ИИДМ, ЭМ, ҰЭМ, «Атамекен» ҰКП (келісім бойынша), СМЖ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Машина жасау кәсіпорындары үшін орташа өлшенген экспорттық бағадан кемінде 5% жеңілдікпен отандық металлургия өнімін басымдықпен жеткізуді қамтамасыз ететін тау-кен-металлургия және мұнай-химия кешені кәсіпорындарымен келісімдер жасасу

Өңдеу өнеркәсібі кәсіпорындарын отандық шикізатпен қамтамасыз ету жөніндегі келісімдер

2024-2025

ИИДМ, ЭМ, ҰЭМ, «Атамекен» ҰКП (келісім бойынша), СМЖ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

II БАҒЫТ. АРТЫҚШЫЛЫҚТЫ ЖӘНЕ ҚОЛЖЕТІМДІ ҚАРЖЫЛАНДЫРУДЫ ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ

  1.  

Қолданыстағы лимиттердің шегін кеңейте отырып, «Өнеркәсіпті дамыту қоры» АҚ және «Қазақстанның Даму Банкі» АҚ арқылы түпкілікті қарыз алушылар үшін жылдық 3% сыйақы мөлшерлемесі бойынша машина жасау саласындағы жобаларды қаржыландырумен қамтамасыз ету

 

РБ туралы заң

2024-2028

ИИДМ, ҚМ, ҰЭМ, АҚ, «ҚДБ», «КДҚ» АҚ

120 000

120 000

120 000

120 000

120 000

РБ

 

  1.  

«Даму» КДҚ» АҚ арқылы түпкілікті қарыз алушылар үшін жылдық 6% сыйақы мөлшерлемесі бойынша жаңа қаражаттарды сатып алуға, негізгі құралдарды құруға және жаңғыртуға, айналым қаражатын толықтыруға бағытталған машина жасау саласындағы шағын және орта бизнес субъектілерін қолдау бағдарламасын әзірлеу және бекіту

Кәсіпкерлікті дамыту жөніндегі ұлттық жобаға өзгерістер енгізу

2024

ҰЭМ, ИИДМ, «Даму» КДҚ» АҚ (келісім бойынша)

40 000

140 000

140 000

140 000

140 000

РБ

 

  1.  

Машина жасау саласын дамыту мақсаттарына кәдеге жарату төлемі түрінде түсетін қаражаттың бір бөлігін пайдалануды көздейтін тетікті әзірлеу

Экологиялық кодекс, Өнеркәсіптік саясат туралы заң, ілеспе НҚА

2024

ЭЫДҰ, ИИДМ, «Жасыл даму» АҚ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Қаржы ұйымдарының, оның ішінде екінші деңгейдегі банктердің инвестицияларға айырбастау келісімшарттарын қоса алғанда, офтейк-келісімшарттарды және «қатты кепіл» ретінде ұзақ мерзімді шарттарды қабылдау бөлігінде кепіл саясатын жетілдіру

 

ҚНРДА Басқармасының қаулысы

2024

ҚНРДА, ҚМ, ЭМ, ИИДМ, «Самұрық-Қазына» ҰӘҚ»АҚ

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Қаржы ұйымдарын, оның ішінде екінші деңгейдегі банктерді кепіл саясатына машина жасау кәсіпорындары үшін талап етілетін кепілді қамтамасыз ету мөлшерінің қарыз сомасынан асып кетуіне тыйым салу туралы нормаларды енгізу

ҚНРДА Басқармасының қаулысы

2024

ҚНРДА, ҚМ, ЭМ, ИИДМ, «Самұрық-Қазына» ҰӘҚ»АҚ

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

«КДҚ» АҚ, «ҚДБ» АҚ қаржыландыру бағдарламаларына қатысу үшін отандық өндірушілердің өтінімдерін қабылдау рәсімдері мен талаптарын оңайлату

«КДҚ» АҚ,»ҚДБ» АҚ Ішкі актілеріне өзгерістер енгізу

2024

ҰЭМ, «Бәйтерек» ҰБХ» АҚ, «КДҚ» АҚ (келісім бойынша), «ҚДБ» АҚ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

III БАҒЫТ. ОТАНДЫҚ ӨНДІРУШІЛЕРДІ САЛЫҚТЫҚ ЫНТАЛАНДЫРУДЫ ЖЕТІЛДІРУ

  1.  

Өнеркәсіптік кәсіпорындарды, оның ішінде отандық цифрлық технологияларды пайдаланатын кәсіпорындарды ынталандыру мақсатында өнеркәсіптік кәсіпорындар үшін амортизацияның қосарланған коэффициенті тетігін енгізу

Салық кодексіне өзгерістер мен толықтырулар енгізу

2024

МНЭ, ҚМ, ИИДМ, СМК (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Орта және жоғарғы қайта бөлу өнімдерін шығаратын машина жасаудағы жұмыс істеп тұрған орта бизнес кәсіпорындарына 5 жыл мерзімге салықтық пұрсаттылықтар беру (КТС, ҚҚС-тан босату)

Салық кодексіне өзгерістер мен толықтырулар енгізу

2024

ҰЭМ, ҚМ, ИИДМ, АШМ, ЦДИАӨМ, ЭМ, ҰКП (келісім бойынша), СМЖ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

 

  1.  

Жаңа орта бизнес кәсіпорындарының санаттарына жататын, сондай-ақ шағын бизнес санатынан орта бизнес санатына өткен орта және жоғарғы қайта бөлу өнімдерін шығаратын машина жасау кәсіпорындарына 2028 жылға дейінгі мерзімге салықтық пұрсаттылықтар беру (КТС, ҚҚС-тан босату)

Салық кодексіне өзгерістер мен толықтырулар енгізу

2024

ҰЭМ, ҚМ, ИИДМ, АШМ, ЦДИАӨМ, ЭМ, ҰКП (келісім бойынша), СМЖ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

 

  1.  

Шарттар сақталған жағдайда салық органына берілген өтініш негізінде сатып алынған өндірістік жабдықтар сомасына шағын және орта бизнестің машина жасау кәсіпорындарының айналымдарын ҚҚС төлеуден босату:

- сатып алынған жабдықты сатып алған сәттен бастап 5 жыл ішінде сатуға немесе жалға беруге тыйым салу;

- жабдықты сатып алуды және пайдалануға беруді растайтын құжаттардың міндетті түрде болуы;

- шарттар орындалмаған жағдайда, пайдаланылған қаражатты 2 есе мөлшерде қайтару

Салық кодексіне өзгерістер мен толықтырулар енгізу

2024

ҰЭМ, ҚМ, ИИДМ, «Атамекен» ҰКП (келісім бойынша), салалық қауымдастықтар (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Металл өнімдерін импорттау кезінде машина жасау кәсіпорындарын 5 жыл мерзімге ҚҚС төлеуден босату (399-бап)

Салық кодексіне өзгерістер енгізу

2024-2025

ҰЭМ, ҚМ, СИМ, ИИДМ, «Атамекен» ҰКП (келісім бойынша), салалық қауымдастықтар (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Өнеркәсіпті мемлекеттік ынталандыру шаралары шеңберінде отандық өндірушілер алған қаражат сомасынан төленетін КТС сомасын 100% - ға азайту

Салық кодексіне өзгерістер енгізу

2024-2025

ҰЭМ, ҚМ, СИМ, ИИДМ

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Орта және жоғарғы қайта бөлудің артықшылықты тауарларының тізбесіне сәйкес шығарылатын өнімді қайта бөлу деңгейіне сүйене отырып, сараланған қайтару пайызымен машина жасау саласының экспорттаушыларына ҚҚС-ты оңайлатылған қайтару:

ҚҚС асып кеткен соманың 100% мөлшерінде жоғарғы қайта өңдеу тауарлары

ҚҚС асып кеткен соманың 80% мөлшерінде орташа қайта өңдеу тауарлары

Салық кодексіне өзгерістер енгізу

2024-2025

ҰЭМ, ҚМ, СИМ, ИИДМ

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Машина жасау кәсіпорындарына ҚҚС-ты оңайлатылған қайтару құқығы үшін экспорт деңгейінің шегін сатылатын өнім құнынан 70% - дан 50% - ға дейін төмендету

Салық кодексіне өзгерістер енгізу

2024-2025

ҰЭМ, ҚМ, СИМ, ИИДМ

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Жасыл энергетика объектілерін салу кезінде жобаларға жеткізілетін отандық машина жасау өнімін сатудан түсетін айналымдарға нөлдік мөлшерлеме бойынша ҚҚС салу

Салық кодексіне өзгерістер енгізу

2024-2025

ҰЭМ, ЭМ, ҚМ, СИМ, ИИДМ

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

ҒЗТКЖ шығындарының 150% мөлшерінде КТС бойынша шегерімдерге жатқызу (ҰК 254, 255-баптары)

Салық кодексіне өзгерістер енгізу

2024-2025

ҰЭМ, ҚМ, СИМ, ИИДМ

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

«Еркін қоймаға» жиынтықтауыштар мен дайын бұйымдарды жеткізу кезінде отандық шикізат пен материалдарды, сондай-ақ жиынтықтауыштарды жеткізуші-отандық өндірушілердің тауарларын өткізу бойынша айналымдардың нөлдік мөлшерлемесі бойынша ҚҚС салу

 

Салық кодексіне, ҚР Кәсіпкерлік кодексіне өзгерістер енгізу

2024

ҰЭМ, ҚМ, ИИДМ, «Атамекен» ҰКП (келісім бойынша), салалық қауымдастықтар (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

 

  1.  

Өндіріс құралдары мен технологиялық жабдықтарды (білдектер, технологиялық желілер және т. б.) импорттау кезінде ҚҚС төлеуден босату

Салық кодексіне өзгерістер мен толықтырулар енгізу

2024

ҰЭМ, ҚМ, ИИДМ, «Атамекен» ҰКП (келісім бойынша), салалық қауымдастықтар (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Тәуекелдерді басқару жүйесінің (ТБЖ) «Пирамида» аналитикалық есебі шеңберінде тексеруді өтініш берушінің өнім берушілерінің бірінші деңгейіне дейін қысқарту жолымен отандық машина жасау кәсіпорындары үшін ҚҚС асып кету сомасын қайтаруға өтінімдерді қарау тәртібін оңайлату

 

ҚР ҚМ 19.03.2018 ж. № 391 бұйрығына өзгерістер енгізу.

2024

ҰЭМ, ҚМ, ИИДМ

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Машина жасау үшін инвестициялық жоба шеңберінде инвестициялар шегін төмендету:

- жаңа өндірістер құру бойынша кемінде 2 млн АЕК-тен 1 млн АЕК-ке дейін;

- қолданыстағы өндірістерді кеңейту және (немесе) жаңарту бойынша 5 млн АЕК-тен 2,5 млн АЕК-ке дейін

Кәсіпкерлік кодексіне өзгерістер мен толықтырулар енгізу

2024

ҰЭМ, СІМ, ҚМ, ИИДМ, АШМ, ЦДИАӨМ, ЭМ, ҰКП (келісім бойынша), СМЖ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

 

  1.  

Салық кодексінің 393-бабын толыққанды іске асыру үшін Қазақстан Республикасының аумағында жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарт, өнімді бөлу туралы келісім (келісімшарт) шеңберінде қызметін жүзеге асыратын салық төлеушілерге өз өнімін өткізген кәсіпорындарға есептелген салық сомасынан ҚҚС асып кетуін оңайлатылған қайтару бөлігінде ҚР Салық Кодексінің 429-бабына өзгерістер енгізу

ҚР Салық Кодексінің 429-бабына өзгерістер мен толықтырулар енгізу

2024

ҰЭМ, ҚМ, ИИДМ

 

 

 

 

 

қажет емес

 

  1.  

Инвестициялық келісімшартқа ұқсас арнайы инвестициялық жобаны іске асыратын Қазақстан Республикасының заңды тұлғасы үшін қаржы лизингі шарты негізінде арнайы инвестициялық жобаны іске асыру шеңберінде жеткізілетін технологиялық жабдықты импорттау кезінде лизингтік компанияны кедендік баж салығынан босату

Кәсіпкерлік кодекстің 287-бабына өзгерістер мен толықтырулар енгізу

2024

ҰЭМ, ИИДМ, ҚМ, СИМ, СМЖ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

 

  1.  

Лизинг алушының (отандық машина жасау кәсіпорны) жабдықты еркін қоймада орналастыруы және пайдалануы кезінде лизингтік компанияларды ҚҚС төлеуден босататын норманы енгізу бөлігінде салық кодексіне өзгерістер енгізу

 

Салық кодексіне өзгерістер мен толықтырулар енгізу

2024

ҰЭМ, ИИДМ, КДҚ, АКАБ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

ҚР аумағында отандық өндіріс болған кезде тауарларды импорттау кезінде «жасыл» технологияларды енгізуге бағытталған жобаларды іске асыратын инвесторларды ҚҚС және кедендік баждарды төлеуден босататын нормаларды алып тастау

Салық кодексіне және Кәсіпкерлік кодексіне өзгерістер мен толықтырулар енгізу

2024-2025

МНЭ, НЭ, ИИДМ, СМК (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Ірі кәсіпкерлік субъектілерін айқындау критерийлерін екі жүз елуден бес жүз адамға дейінгі жұмыскерлердің жылдық орташа саны бойынша, сондай-ақ машина жасау кәсіпорындары үшін айлық есептік көрсеткіштің үш миллионнан астам еселенген айлық есептік көрсеткішінен жеті миллионнан астам айлық есептік көрсеткішке дейінгі жылдық орташа табысы бойынша қайта қарау мәселесін зерделеу

Үкіметке ақпарат

2024

ҰЭМ, ҚМ, ИИДМ, СЖРА ҰСБ (келісім бойынша), СМЖ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

 

 

IV БАҒЫТ. БІЛІКТІ КАДРЛАРМЕН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ ЖӘНЕ ҒЗТКЖ ДАМЫТУ

  1.  

Дуальды білім беру жүйесі шеңберінде өндірістік тәжірибеден өту кезінде жан басына шаққандағы қаржыландыруды ұлғайту, осы қаражатты кәсіпорындарға, оның ішінде МЖӘ тетіктері арқылы жеткізу

Оқу-ағарту министрлігінің бұйрығы

2024-2028

Оқу-ағарту министрлігі, ҚМ, ИИДМ, СМЖ (келісім бойынша)

3 600

3 600

3 600

3 600

3 600

РБ

  1.  

Қажетті бағыттар бойынша шетелде тағылымдамадан өту және оқыту арқылы жұмыс істеп тұрған инженерлік-техникалық қызметкерлердің біліктілігін арттыру

Үкіметке ақпарат

2024-2028

ИИДМ, ЕХӘҚМ, СМЖ (келісім бойынша)

 2 100

2 100

2 100 

2 100 

2 100 

РБ

  1.  

Өңдеу өнеркәсібіне қолданбалы ҒЗТКЖ-ны гранттық қаржыландырудың 40% бөлу, оның ішінде машина жасауға 50% - дан кем емес

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 25 мамырдағы № 575 қаулысына толықтырулар мен өзгерістер енгізу

 

2024-2028

ҒЖБМ, ИИДМ, СМЖ (келісім бойынша)

4 700

 4 700

4 700 

4 700 

4 700 

РБ

 

  1.  

Машина жасау саласында кадрлар даярлауға кәсіптік қоғамдастықтар мен кәсіпорындардың өкілдерін тарта отырып, тәжірибеге бағдарланған орта кәсіптік білім беруді жетілдіруге және дамытуға бағытталған шаралар кешенін талдау және әзірлеу

 

Үкіметке ұсыныстар

2024

Оқу-ағарту министрлігі, ИИДМ, СМЖ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Озық еуропалық тәжірибе негізінде және жетекші халықаралық сарапшыларды тарта отырып машина жасау саласындағы орта кәсіптік білім берудің дуальды жүйесін дамыту жөніндегі пилоттық жобаны іске асыру

Пилоттық жоба

2024-2025

Оқу-ағарту министрлігі, ИИДМ, СМЖ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

ҚР-да орта кәсіптік білім беру мәселелері жөніндегі мамандандырылған уәкілетті институт құру

Үкіметке ақпарат

2024

Оқу-ағарту министрлігі, ИИДМ, СМЖ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Қажетті қаржыландыру көлемін айқындай отырып, машина жасау өндірістерінде сұранысқа ие мамандарды жаппай даярлау мақсатында техникалық және кәсіптік білім беру жүйесін реформалау жөнінде ұсыныстар әзірлеу, оның ішінде:

-әр өңірде бейінді колледжді бизнес-қоғамдастықтың басқаруына беру жөніндегі пилоттық жобаны, оның ішінде МЖӘ тетіктері арқылы іске асыру;

- пилоттық жобаны іске асыруға қатысатын колледждерді толық техникалық қайта жарақтандыруды қамтамасыз ету;

- пилоттық жобаларды іске асыру үшін үздік отандық және шетелдік тәжірибелерді тарту;

- тәжірибеге бағытталған оқу бағдарламаларын әзірлеу;

- оқытушылардың біліктілігін арттыру бойынша бағдарламалар әзірлеу.

Үкіметке ақпарат

2024

Оқу-ағарту министрлігі, ИИДМ, СМЖ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

 

  1.  

Орта кәсіптік-техникалық білім беру ұйымдарында техникалық мамандықтар бойынша оқытушыларды және өндірістік оқыту шеберлерін қайта даярлау және біліктілігін арттыру бағдарламасын әзірлеу:

  • халықаралық сарапшыларды, оқу орталықтарын (академияларды) тарту;
  • мемлекет және кәсіпорындар тарапынан кадрлар даярлауға арналған шығындарды теңгерімді негізде қоса қаржыландыру (80/20);
  • дуальды оқытуға қатысатын оқытушылар құрамына еңбекақы төлеу жүйесін өзгерту

ТжКБ ұйымдарында оқытушылар құрамының біліктілік деңгейін арттыру бағдарламасы

 

2024

Оқу-ағарту министрлігі, ҚМ, ҰЭМ

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Техникалық мамандықтар бойынша ТжКБ ұйымдарында мемлекеттік білім беру тапсырысы бойынша оқыған түлектерді пысықтау жөніндегі талаптарды бекіту

Білім министрлігінің бұйрығына өзгерістер мен толықтырулар енгізу

2024

Оқу-ағарту министрлігі

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Алыс өңірлерде машина жасау өндірісіне жұмысқа орналасатын мамандарға тұрғын үй салуға немесе сатып алуға жеңілдікті кредиттер, төлемдер, өтемақылар, субсидиялар беру тетігін әзірлеу

Үкіметке ақпарат

2024

ЕХӘҚМ, облыстардың және Астана, Алматы және Шымкент қалаларының әкімдіктері

 

 

 

 

 

қажет емес

 

  1.  

ҒЗТКЖ жүргізу, өнеркәсіптік кәсіпорындар үшін роботтық технологияларды және студенттер үшін оқыту бағдарламаларын пысықтау мақсатында өнеркәсіптік әлеуеті неғұрлым жоғары өңірлерде өнеркәсіптік робототехника бойынша ведомствоаралық оқу-өндірістік орталықтар құру жөнінде ұсыныстар әзірлеу

Үкіметке ұсыныстар

2024

ЦДИАӨМ, ИИДМ, ҒЖБМ, СМЖ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

V БАҒЫТ. САЛАНЫ АҚПАРАТТЫҚ ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ

  1.  

Өнеркәсіптік саясат саласындағы қолданыстағы заңнамаға сәйкес Қазақстан Республикасы өнеркәсібінің ұлттық ақпараттық жүйесін қалыптастыру

Ақпараттық жүйе

2024

ИИДМ, ЦДИАӨМ, ҰЭМ, ҚМ, АШМ, СИМ, ЖАО, СЖРА ҰСБ, Атамекен ҰКП (келісім бойынша), «Самұрық-Қазына» ҰӘҚ» АҚ, «Бәйтерек» ҰБХ» АҚ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

РБ

талап етіледі

(қаржыландыру сомасы НЗЖ операторы анықталғаннан кейін айқындалатын болады)

  1.  

Машина жасауды дамытудың 2024-2028 жылдарға арналған Кешенді жоспарының мониторингін қамтамасыз ету және саланы дамыту мақсатында «Қазақстанның машина жасауы» жиынтық статистикалық бюллетенін әзірлеу және жариялау

Ай сайын

статистикалық бюллетень

2024

ҚР СЖРА ҰСБ,

ИИДМ, СМЖ

(келісім бойынша), Атамекен ҰКП

(келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

 

 

 

2-МІНДЕТ. ОТАНДЫҚ МАШИНА ЖАСАУ ӨНІМДЕРІН ІЛГЕРІЛЕТУГЕ ЖӘРДЕМДЕСУ

I БАҒЫТ. ІШКІ НАРЫҚТЫ ДАМЫТУ ЖӘНЕ ЭКСПОРТТЫ ЫНТАЛАНДЫРУ

  1.  

Отандық өндіруші тауарларының тізіліміне енгізілген машина жасау өнімдерін отандық өндірушінің орнына шетелдік материалдарды пайдаланғаны үшін жобаларды іске асыру кезінде құрылысқа қатысушылардың жауапкершілігін белгілеу

 

ӘҚБтК-ге өзгерістер мен толықтырулар енгізу (323-2-баптар) және 718-бапқа өзгерістер енгізу

2024

ИИДМ, Атамекен ҰКП (келісім бойынша), СМЖ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Отандық өндірушілер үшін дайындау мен жеткізудің ең аз мерзімін белгілей отырып, мемлекеттік инвестициялар және квазимемлекеттік сектор қаражаты есебінен жобаларды іске асыру кезінде қолданылатын стратегиялық маңызды, технологиялық жағынан күрделі тауарларға жататын машина жасау өнімдерінің тізбесін қалыптастыру

ИИДМ бұйрығы

2024

ИИДМ, «Атамекен» ҰКП (келісім бойынша), СМЖ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Тауар өндірушілерді мемлекет реттейтін сатып алуларда ілгерілету мақсатында «Өзін-өзі реттеу туралы» ҚРЗ іске асыру құралы ретінде индустриялық сертификаттау институтын дамыту

«Өзін-өзі реттеу туралы» Заңға, сатып алу рәсімдерін реттейтін заңға тәуелді актілерге өзгерістер енгізу

2024

СИМ, ҰЭМ, ИИДМ, СМЖ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Мемлекеттік кірістер органдарының және техникалық реттеу органдарының (оның ішінде бақылау сатып алу функциясы арқылы) импорттық өнімнің (контрафактілік, контрабандалық өнім) айналымын бақылаудың қажетті шараларын күшейтуі

Үкіметке ақпарат

2024-2028

ҚМ, ЕХӘҚМ, Атамекен ҰКП (келісім бойынша), СМЖ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Отандық өңделген тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді ішкі нарыққа жылжытуға бағытталған өнеркәсіпті мемлекеттік ынталандыру шараларын көрсету шеңберінде шығындар түрлерін кеңейту

 

ҚР ИИДМ м. а. 2022 жылғы 15 маусымдағы № 342 бұйрығына өзгерістер мен толықтырулар енгізу

 

2024-2025

ҚР ИИДМ, Qazindustry (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Өнеркәсіптік-инновациялық қызмет субъектілерінің еңбек өнімділігін арттыруға бағытталған өнеркәсіпті мемлекеттік ынталандыру шараларын көрсету шеңберінде шығындар түрлерін кеңейту,

ҚР ИИДМ 2022 жылғы 1 маусымдағы № 308 бұйрығына өзгерістер мен толықтырулар енгізу

 

2024-2025

ҚР ИИДМ, Qazindustry (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Отандық өңделген тауарларды сыртқы нарықтарға ілгерілету жөніндегі индустриялық-инновациялық қызмет субъектілері шығындарының бір бөлігін, өнімді қайта бөлу деңгейлерін айқындау және лимиттерді ұлғайту әдістемесімен оларды ілгерілету жөніндегі шығындар ішінара өтелетін отандық өңделген тауарлардың тізбесін өтеу қағидаларын әзірлеу және бекіту

ҚР СИМ бұйрығы

2024

СИМ, ИИДМ

 

 

 

 

 

қажет емес

 

«Өнеркәсіптік саясат туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшартта қамтылған міндетті шарттарды қосу бөлігінде «Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы» ҚР Кодексіне өзгерістер енгізу:

- елішілік құндылықты дамыту бағдарламаларын бекіту және іске асыру;
- ұзақ мерзімді офтейк - келісімшарттар мен
шарттар жасасу;

- келісімшарттық сатып алу шарттарын (офсеттік келісімдер) жасасу;
- өңдеуші өнеркәсіп кәсіпорындарын отандық бастапқы материалдармен (шикізатпен) қамтамасыз ету.

«Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы» Кодекске, «Өнеркәсіптік саясат туралы» Заңға өзгерістер мен толықтырулар енгізу жөніндегі заң жобасы

2024

ИИДМ, ЭМ

         

қажет емес

  1.  

Табиғи монополиялар субъектілерінің тауарларын, жұмыстары мен қызметтерін сатып алуда елішілік құндылықты дамытуды ынталандыруға бағытталған шараларды әзірлеу және енгізу

«Табиғи монополиялар туралы» ҚР Заңына өзгерістер енгізу, ҚР ҰЭМ 2019 жылғы 13 тамыздағы № 73 бұйрығы

2024

ҰЭМ, ИИДМ, СМЖ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Табиғи монополиялар субъектілерінің сатып алынған тауарлар, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтер және олардағы елішілік құндылық үлесі туралы есептерін талдау тетігін енгізу

«Табиғи монополиялар туралы» ҚРЗ-ға өзгерістер енгізу, табиғи монополиялар субъектілерінің қызметін жүзеге асыру қағидалары

2024

ҰЭМ, ИИДМ, СМЖ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Қазақстан Республикасының Тауар биржалары туралы заңнамасына сәйкес бекітілетін биржалық тауарлардың тізбесі және тауар биржалары арқылы өткізілетін тауарлардың ұсынылатын партияларының ең аз мөлшері бойынша ғана тауар биржалары арқылы жер қойнауын пайдаланушылар ҚПҚ сатып алған кезде сатып алынатын тауарлардың санын шектеу

Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы кодекске өзгерістер енгізу

2024

ИИДМ, ИИДМ, «Атамекен» ҰКП (келісім бойынша), СМЖ (келісім бойынша)

         

қажет емес

  1.  

Мемлекеттік сатып алудың ұлттық режимінен алу тетігі шеңберінде мемлекеттік сатып алу порталындағы жеке лотқа машина жасау тауарларын бөлу

Үкімет қаулысы

2024

ҚМ, ҰЭМ, ИИДМ, БҚА (келісім бойынша), СМЖ (келісім бойынша)

         

қажет емес

  1.  

ҚПҚ және УВС жер қойнауын пайдаланушылардың сатып алуларындағы шарттық міндеттемелерді орындау шеңберінде отандық өндірушілер үшін 10 күнге дейінгі мерзімде кемінде 30% мөлшерінде аванс төлеу жөніндегі норманы енгізу

ИДМ 21.05.2018 ж. № 355
бұйрығы, ЭМ 18.05.2018 ж. №196 бұйрығы

2024

ИИДМ, ЭМ, СМЖ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Мұнай-газ жобаларының ірі операторларын (ТШО, КПО, НКОК) сатып алу үшін бірыңғай электрондық алаңды енгізу

Үкіметке ақпарат

2024

ЭМ, ИИДМ, СМЖ (келісім бойынша), «PSA» ЖШС (келісім бойынша), IMBC (келісім бойынша)

         

қажет емес

  1.  

Қарсы міндеттемелерге айырбас ретінде Индустриялық сертификаттары бар отандық өндірушілермен бірінші кезектегі тәртіппен ұзақ мерзімді шарттар жасасу бойынша тапсырыс берушілердің мемлекет реттейтін сатып алу шеңберінде міндеттемелерін енгізу (оқшаулау деңгейін арттыру, пайданың кемінде 50% мөлшерінде одан әрі дамытуға немесе жаңа өндірісті құруға қайта инвестициялау)

ҚР ҚМ 2015 жылғы 11 желтоқсандағы № 648 бұйрығына, «Самұрық-Қазына» АҚ сатып алуды жүзеге асыру тәртібіне, ҚР ҰЭМ 2019 жылғы 13 тамыздағы № 73 бұйрығына, ҚР ИДМ 2018 жылғы 21 желтоқсандағы №355 бұйрығына,

ҚР ЭМ 2018.05.18 №196 бұйрығына өзгерістер енгізу

2024

ҚМ, ҰЭМ, ИИДМ, «Самұрық-Қазына» АҚ (келісім бойынша), БҚА, СМЖ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Қарсы міндеттемелерге айырбас ретінде Индустриялық сертификаттары бар отандық машина жасау өнімдерін өндірушілермен бірінші кезектегі тәртіппен офтейк-келісімшарттар жасасу бойынша мемлекет реттейтін сатып алу шеңберінде міндеттемелерді енгізу (оқшаулау деңгейін қамтамасыз ету және арттыру, пайданың кемінде 50% мөлшерінде жаңа өндірісті одан әрі дамытуға немесе құруға қайта инвестициялау)

ҚР ҚМ 2015 жылғы 11 желтоқсандағы № 648 бұйрығына, «Самұрық-Қазына» АҚ сатып алуды жүзеге асыру тәртібіне, ҚР ҰЭМ 2019 жылғы 13 тамыздағы № 73 бұйрығына, ҚР ИДМ 2018 жылғы 21 желтоқсандағы № 355 бұйрығына, ҚР ЭМ 2018.05.18 №196 бұйрығына өзгерістер енгізу

 

2024

ҚМ, БҚДА, ИИДМ, «Самұрық-Қазына» АҚ (келісім бойынша), СМЖ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Қазақстан Республикасының Үкіметі бекіткен өнімді бөлу туралы келісімдер (келісімшарттар) бойынша және Қазақстан Республикасының Президенті бекіткен жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарт шеңберінде тауарларды, жұмыстарды және көрсетілетін қызметтерді сатып алуда елішілік құндылық жөніндегі ақпаратты ұйымдардың ұсынуының қосымша нысанын әзірлеу және енгізу

ҚР ЭМ 2018 жылғы 23 мамырдағы №203 бұйрығына өзгерістер енгізу

 

2024

ЭМ, ИИДМ, «PSA» ЖШС (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Мұнай-газ жобаларының ірі операторларын қоса алғанда, көмірсутек шикізаты мен қатты пайдалы қазбаларды реттеліп сатып алу жүйесінде сатып алынатын жұмыстарда пайдаланылатын тауарлар туралы есептерді ұсыну тетігін әзірлеу

ҚР ИДМ 2018 жылғы 21 мамырдағы № 355 бұйрығына және ҚР ЭМ 2018 жылғы 23 мамырдағы №203 бұйрығына өзгерістер енгізу

2024

ЭМ, ИИДМ, СМЖ (келісім бойынша), «PSA» ЖШС (келісім бойынша), IMBC (келісім бойынша),

«Мұнай және газ ақпараттық-талдау орталығы» АҚ (келісім бойынша)

         

қажет емес

  1.  

«Самұрық-Қазына» АҚ еншілес және тәуелді ұйымдарының тендерлік құжаттамасының шарттарына мердігерлердің құрылыс, жаңғырту, күрделі және ағымдағы жөндеу, объектілерге және/немесе жабдыққа қызмет көрсету (аутсорсингке беруді қоса алғанда) жөніндегі міндеттемелерін басым тәртіппен отандық өндірушілерден қажетті тауарларды («Самұрық-Қазына» АҚ ЖЗҚ тізбесінде тұрған) сатып алу міндеттемелерін енгізу, оның ішінде тапсырыс берушілер мен «Самұрық-Қазына» АҚ тарапынан мердігерлердің электрондық сатып алудың ақпараттық жүйесі арқылы мердігерлік / аутсорсинг шартын орындау шеңберінде осы міндеттемені орындауын бақылауды белгілеу

Тапсырыс берушінің үлгілік шартының нысанына өзгерістер енгізу

2024

ҰЭМ, «Самұрық-Қазына» ҰӘҚ « АҚ, СМЖ (келісім бойынша)

         

қажет емес

  1.  

«Самұрық-Қазына» АҚ еншілес ұйымдарының бірінші кезектегі сатып алу тізбесіне технологиялық күрделі машина жасау өнімдерінің тізбесін айқындау және тоқсандық/ай сайынғы жеткізу кестелерін қолдана отырып, жеткізу мерзімін кемінде 120 күнтізбелік күн белгілей отырып енгізу

«Самұрық-Қазына» АҚ сатып алу тәртібіне өзгерістер енгізу

2024

«Самұрық-Қазына» ҰӘҚ» АҚ, ҚМ, БҚА (келісім бойынша), СМЖ (келісім бойынша)

         

қажет емес

  1.  

Келісімшарттар жасасу кезінде жобадағы елішілік құндылық үлесі бойынша міндеттемелерді орындамағаны үшін бас мердігерлердің жауапкершілігін енгізу

Жер қойнауын пайдаланушылардың міндеттемелерін олардың бас мердігерлеріне беру бөлігінде «Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы» кодекске өзгерістер мен толықтырулар енгізу

2024

ИИДМ, ЭМ, СМЖ (келісім бойынша), IMBC (келісім бойынша)

         

қажет емес

  1.  

Жосықсыз өнім берушілерді сатып алу процесінен шығару мақсатында «Самұрық-Қазына» АҚ өнім берушілерінің қаржылық тұрақтылығын тексеру тетігін енгізу

«Самұрық-Қазына» АҚ Сатып алу тәртібі шеңберінде механизмді іске қосу

 

2024

«Самұрық-Қазына» АҚ, ҚМ, БҚДА

 

 

 

 

 

қажет емес

 

II БАҒЫТ. ТЕХНИКАЛЫҚ РЕТТЕУ ЖҮЙЕСІН ЖЕТІЛДІРУ

  1.  

Халықаралық стандарттардың талаптарына сәйкестік және машина жасау өніміне сәйкестік сертификаттарын (декларацияларын) беру мақсатында, оның ішінде Қазақстан Республикасының аумағында қамтылмаған сертификаттық сынақтарды жүргізу үшін базалық отандық сынақ-сертификаттау орталықтарын, зертханалар мен полигондарды жаңғырту және жете жарақтандыру үшін стендтер мен жабдықтарға қажеттілікті айқындау

Үкіметке ақпарат

2024

СИМ, ҚМ, ҰЭМ, ИИДМ, ОПС (сәйкестікті растау жөніндегі органдар) және СМЖ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

 

  1.  

ЕАЭО-ның қолданыстағы және жаңа техникалық регламенттерінің, стандарттар мен МЕМСТ талаптарына сәйкес машина жасау өніміне толыққанды сынақтар жүргізу үшін сынақ орталықтарын (зертханаларды, полигондарды) жаңғыртуды және қосымша жарақтандыруды қоса қаржыландыру

Үкіметке ақпарат

2025-2028

ЕХӘҚМ, ҚМ, ҰЭМ, ИИДМ, СМЖ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

РБ

(қажеттілікті анықтағаннан кейін)

III МІНДЕТ. МАШИНА ЖАСАУ САЛАСЫНЫҢ БАСЫМ СЕКТОРЛАРЫН ДАМЫТУ

Тау-кен металлургиялық машина жасау

  1.  

«КДҚ» АҚ шеңберінде тау-кен металлургиялық машина жасаудың отандық өніміне жеңілдікті лизинг тетігін әзірлеу

«КДҚ» АҚ Директорлар кеңесінің шешімі

2025-2028

ИИДМ, «Бәйтерек» ҰБХ» АҚ (келісім бойынша), «ҚДБ» АҚ (келісім бойынша). «КДҚ» АҚ (келісім бойынша), БҚА, «Атамекен» ҰКП( келісім бойынша), СМЖ (келісім бойынша)

 

20 000

20 000

20 000

20 000

РБ

 

  1.  

Ел аумағында жұмыс істейтін шетелдік компаниялар үшін тау-кен металлургиялық жабдықтарды оқшаулау жөніндегі нысаналы индикаторларды белгілеу

Жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарттарға өзгерістер енгізу

2024

ИИДМ

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Тау-кен металлургиялық техниканы, жабдықтар мен жиынтықтауыштарды өнеркәсіптік құрастыру туралы келісім құралын енгізу

«Өнеркәсіптік саясат туралы»ҚРЗ-ға өзгерістер мен толықтырулар енгізу

2025

ИИДМ, СМЖ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Тау-кен металлургиялық машина жасауды дамыту орталығын құру

ҚР ИИДМ бұйрығы

2024

ИИДМ, Qazindustry (келісім бойынша), СМЖ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

«QazIndustry»АҚ сайтында деректерді жариялай отырып, сұранысқа ие машина жасау өнімдерін сатып алу бойынша тау-кен металлургия кешені кәсіпорындарының қажеттіліктерін 2028 жылға дейін тұрақты негізде жинау, жүйелеу, талдау және өзектендіру

 

Қажеттілік бойынша деректерді жариялау

«QazIndustry»АҚ сайтында

 

2024-2028

ИИДМ, Qazindustry (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Тау-кен металлургия кешені кәсіпорындары тарапынан тау-кен металлургия машина жасау өнімдеріне сұранысты қанағаттандыру тұрғысынан отандық өндірушілердің қолда бар және әлеуетті мүмкіндіктеріне талдау жүргізу

 

ТМК кәсіпорындары үшін әлеуетті отандық жеткізушілер пулы

2024-2025

ИИДМ, Qazindustry (келісім бойынша),

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

ТМК кәсіпорындары мен отандық өндірушілер арасында тау-кен металлургиялық машина жасау саласындағы бірлескен жобаларды іске асыру туралы ҚР-да тау-кен металлургиялық машина жасау өнімдерінің неғұрлым перспективалы өндірістерін құру және дамыту жөнінде, оның ішінде ОЕМ-өндірушілерді тарта отырып, келісімдер жасасу

 

Жобаларды іске асыру туралы келісімдер

2024-2028

ИИДМ, Qazindustry (келісім бойынша), СМЖ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Жыл сайын тау-кен металлургия кешенінің кәсіпорындарымен бірлесіп тау-кен металлургия машинажасауында өндірістерді құруға және дамытуға бағытталған, оның ішінде ОЕМ-өндірушілерді тарта отырып, өнеркәсіптік-инновациялық жобаларды іске асыру

Пайдалануға беру актілері / құрылысты бастау / өндірісті іске қосу

2024-2028

ИИДМ, Qazindustry (келісім бойынша), СМЖ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

Мұнай-газ машина жасау

  1.  

2028 жылға дейін ірі мұнай-газ операторларын (ТШО, КПО, НКОК) IMBC сайтында деректерді жариялай отырып, сұранысқа ие мұнай-газ машина жасау өнімдерін сатып алу бойынша қажеттіліктерін тұрақты негізде жинау, жүйелеу, талдау және өзектендіру

IMBC сайтында қажеттілік бойынша деректерді жариялау

 

2024-2028

IMBC (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Ірі мұнай-газ операторлары (ТШО, КПО, НКОК) тарапынан мұнай-газ машина жасау өніміне сұранысты қанағаттандыру тұрғысынан отандық өндірушілердің қолда бар және әлеуетті мүмкіндіктеріне талдау жүргізу

 

ТШО, КПО, НКОК үшін әлеуетті отандық жеткізушілер пулы

2024-2025

IMBC (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Ірі мұнай-газ операторлары (ТШО, КПО, НКОК), олардың шетелдік әріптестері және отандық өндірушілер арасында мұнай-газ жабдықтары мен компоненттерінің неғұрлым перспективалы 10 өндірісін құру және дамыту бойынша, оның ішінде ОЕМ-өндірушілерді тарта отырып, мұнай-газ машина жасау саласындағы бірлескен жобаларды іске асыру туралы келісімдер жасасу

Жобаларды іске асыру туралы келісімдер

2024-2028

ЭМ, ИИДМ, IMBC (келісім бойынша), СМЖ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Мұнай-газ машина жасауда өндірістерді құруға және дамытуға бағытталған, оның ішінде ОЕМ-өндірушілерді тарта отырып, ірі мұнай-газ жобаларының (ТШО, КПО, НКОК) операторларымен бірлесіп жыл сайын кемінде 2 өнеркәсіптік-инновациялық жобаны іске асыру

 

Пайдалануға беру актілері / құрылысты бастау / өндірісті іске қосу

2024-2028

ЭМ, ИИДМ, IMBC (келісім бойынша), СМЖ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Мүдделі мемлекеттік органдар мен ұйымдарды (ҚР ИИДМ, ҚР ЭМ, «PSA» ЖШС, СМЖ) тарта отырып, сұранысқа ие мұнай-газ жабдықтары мен компоненттерін сатып алу бөлігінде отандық машина жасау кәсіпорындары мен ірі мұнай-газ операторлары (ТШО, КПО, НКОК) кооперациясының перспективалық бағыттарын айқындау

 

Үкіметке ұсыныстар

2024-2028

ЭМ, ИИДМ, IMBC (келісім бойынша), СМЖ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Мұнай газ операторларымен келісімшарттарға ЕАЭО елдері стандарттарының талаптарына сәйкестік бөлігінде мұнай газ машина жасау күрделі емес өніміне қолданыстағы техникалық ерекшеліктерді өзгерту туралы қосымша келісім жасасу туралы нормаларды енгізу

 

ҚР Үкіметі бекіткен өнімді бөлу туралы келісімге өзгерістер енгізу

2024-2025

ЭМ, СИМ, ИИДМ, СМЖ (келісім бойынша), «PSA» ЖШС (келісім бойынша), IMBC (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Ірі мұнай-газ операторлары тарапынан игеруге барынша әлеуеті бар және сұранысқа ие және трансфері мұнай-газ машина жасауды дамыту саласындағы мемлекеттік мүдделерге сәйкес келетін нақты технологияларды айқындау үшін мұнай-газ машина жасау саласындағы технологиялық инвесторларды іздеу және тарту

Технологиялар трансферті туралы шарттар/келісімдер

2024-2028

ЭМ, СІМ, ИИДМ, IMBC (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Ел аумағында жұмыс істейтін шетелдік компаниялар үшін мұнай-газ жабдықтарын оқшаулау жөніндегі нысаналы индикаторларды белгілеу

Жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарттарға өзгерістер енгізу

2024-2025

ЭМ, ИИДМ

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Сатып алудағы қазақстандық қамту үлесін ұлғайту бөлігінде ТШО, НКОК, КПО нысаналы индикаторларын белгілеу

ЭМ бұйрығы

2024

ЭМ, ИИДМ

 

 

 

 

 

қажет емес

Энергетикалық машина жасау

  1.  

ҚР ЕЭК жүйелік операторы – «KEGOK» АҚ, «Самұрық-Энерго» АҚ және СЕМ мемлекеттік тіркеліміне енгізілген басқа да табиғи монополиялар субъектілерінің сайтында деректерді жариялай отырып, энергетикалық машина жасаудың сұранысқа ие өнімін сатып алу бойынша энергетика саласының генерациялайтын және бөлетін кәсіпорындарының 2028 жылға дейінгі қажеттіліктерін тұрақты негізде жинау, жүйелеу, талдау және өзектендіру

Қажеттілік бойынша деректерді

«KEGOK» АҚ, «Самұрық-Энерго» АҚ және ТМС мемлекеттік тіркеліміне енгізілген басқа да табиғи монополиялар субъектілерінің сайтында жариялау

2024-2028

ЭМ,

«Самұрық-Энерго» АҚ (келісім бойынша), «KEGOK»АҚ

(келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Отын-энергетика кешенін дамыту тұжырымдамасын іске асыру шеңберінде қолданыстағы энергетикалық объектілерді, оның ішінде ЖЭК-ті жаңғырту, кеңейту, сондай-ақ жаңа энергия объектілерін салу кезінде отандық энергетикалық машина жасау өндірушілерінің мүмкіндіктерін бірінші кезекте пайдалану

Үкіметке есеп беру

2024-2028

ЭМ, ИИДМ, «Самұрық-Энерго» АҚ (келісім бойынша), «KEGOK»АҚ

(келісім бойынша)

СМЖ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Энергетикалық инфрақұрылым объектілерін (электрмен жабдықтау желілері, жылу желілері) реконструкциялау және жаңғырту кезінде энергетикалық машина жасаудың отандық өнімін пайдалану жөніндегі энергетикалық кәсіпорындар үшін қарсы міндеттемелерді «Инвестицияларға айырбастау тарифі» саясаты шеңберінде енгізу

Үкіметке есеп беру

2024-2028

ЭМ, ҰЭМ, ИИДМ, СМЖ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

Электротехникалық машина жасау

  1.  

Ішкі нарықта оқшаулау әлеуеті бар «жасыл» энергетика объектілері үшін электр техникалық машина жасау өнімдері мен жабдықтарының номенклатурасын айқындау

Бекітілген

электротехникалық машина жасау өнімдері мен жабдықтарының номенклатурасы

«жасыл» энергетика объектілері үшін

2024-2025

ЭМ, ИИДМ, ЖАО, АЭМ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Экономикалық орындылығы мен бәсекелестік артықшылықтарын (қажетті нақты шикізаттың болуы және т. б.) ескере отырып, отандық өндіріс есебінен оларды алмастыру мүмкіндіктерін айқындай отырып, импортталатын электротехникалық машина жасау өнімінің номенклатурасына толық талдау жүргізу

 

Үкіметке ақпарат

2025

ИИДМ, СМЖ (келісім бойынша), АЭМ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Электротехникалық машина жасауды дамыту бойынша талдау жүргізу және артықшылықты бағыттарды айқындау

Үкіметке ақпарат

2024

ИИДМ, СМЖ (келісім бойынша), АЭМ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Электротехникалық машина жасаудың отандық өніміне «КДҚ» АҚ шеңберінде жеңілдікті лизинг тетігін әзірлеу

«КДҚ» АҚ Директорлар кеңесінің шешімі

2025-2028

ИИДМ, ҰЭМ, «Бәйтерек» ҰБХ» АҚ (келісім бойынша), «ҚДБ» АҚ (келісім бойынша), «КДҚ» АҚ (келісім бойынша), БҚА, «Атамекен» ҰКП (келісім бойынша), СМЖ (келісім бойынша)

 

20 000

20 000

20 000

20 000

РБ

  1.  

Қазақстанның Халықаралық электротехникалық комиссияға кіруіне өтінімді қалыптастыру және жолдау

Халықаралық электротехникалық комиссияға өтінім

2024

СИМ, ИИДМ, СМЖ (келісім бойынша), АЭМ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

Теміржол машиналарын жасау

  1.  

Қазақстанның вагон паркін жаңарту бағдарламасын әзірлеу

Вагон паркін жаңарту бағдарламасы

2024

ИИДМ, «ҚТЖ» ҰК» АҚ, СМЖ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

талап етпейді

  1.  

Қазақстанның вагон паркін жаңарту бағдарламасын іске асыру

Республикалық бюджет туралы Заңға өзгерістер енгізу

2024-2028

ИИДМ, ҚМ, «ҚТЖ» ҰК» АҚ, СМЖ (келісім бойынша)

164 600

144 900

120 800

117 200

116 000

РБ

 

  1.  

Жылжымалы құрамды және оның кепілін мемлекеттік тіркеу қағидаларына, жылжымалы құрамды тіркеуге өтінім беру кезінде өнімнің сәйкестігін бағалаудан өткенін растайтын құжаттарды (сәйкестік сертификаты (декларациясы) ұсыну қажеттілігі туралы нормаларға өзгерістер мен толықтырулар енгізу

ҚР Инвестициялар және даму министрінің м. а. 2015 жылғы 26 наурыздағы №333 бұйрығына өзгерістер мен толықтырулар енгізу

2024

ИИДМ, «ҚТЖ ҰК» АҚ (келісім бойынша), СМЖ (келісім бойынша

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

ҚР темір жолдарын техникалық пайдалану қағидаларына, жылжымалы құрамды дайындау, жаңғырту немесе жөндеу жөніндегі функцияларды жүзеге асыратын кәсіпорында сәйкестендіру кодының (шартты нөмірдің) болу қажеттілігі туралы нормаларға өзгерістер мен толықтырулар енгізу

ҚР Инвестициялар және даму министрінің 2015 жылғы 30 сәуірдегі №544 бұйрығына өзгерістер мен толықтырулар енгізу

2024

ИИДМ, «ҚТЖ ҰК» АҚ (келісім бойынша), СМЖ (келісім бойынша

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Конкурс жеңімпазын «ҚТЖ» ҰК» АҚ жылжымалы құрамын жөндеуге және қызмет көрсетуге арналған конкурстарды өткізу кезінде қызметтер мен тауарлардағы елішілік құндылықтың ең аз үлесінің шегін қамтамасыз етуге міндеттейтін сатып алуды өткізу тәртібін айқындау

Өзгерістер мен толықтырулар енгізу

«Самұрық-Қазына» АҚ сатып алуды жүзеге асыру тәртібі

 

2024

ИИДМ, «Самұрық-Қазына» ҰӘҚ» АҚ, «ҚТЖ» ҰК»АҚ

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Достастыққа қатысушы мемлекеттердің теміржол көлігі жөніндегі кеңесі деңгейінде «ИЦЖТ» ЖШС (Астана қ.)  инспектор-қабылдаушыларының таңбасын ТМД мен Балтық елдерінің бүкіл кеңістігінде өзара тану мәселесін шешу. 

Үкіметке ақпарат

2024-2025

«ҚТЖ» ҰК» АҚ, СМЖ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

Автомобиль жасау

  1.  

СОПС орындалуын мониторингілеу мақсатында ЭПТС шеңберінде кедендік декларациялар негізінде өндіріс әдісі (SKD, CKD) туралы тармақты қосу

ЭПТС жүйесіндегі электрондық есеп

2024

ИИДМ, ҚМ, ҰАТ АҚ, ҚазАвтоӨнеркәсіп (келісім бойынша), АКАБ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Автокөлік құралдарын өндірушілерді қаржыландыру бөлігінде өндірушілердің (импорттаушылардың) кеңейтілген міндеттемелері операторының инвестициялық саясатына автокөлік құралдарының нақты өндірілген көлеміне бағдарлана отырып, оларды ішкі нарықта өткізу кезінде өзгерістер енгізу

ҚР-да экологиялық таза автомобиль көлік құралдарын (ЕАЭО техникалық регламентінде белгіленген экологиялық сыныпқа сәйкес келетін; электр қозғалтқыштары бар) және олардың компоненттерін, сондай-ақ техникалық регламенттерде айқындалған экологиялық талаптарға сәйкес келетін өздігінен жүретін ауыл шаруашылығы техникасын өндіруді ынталандыру қағидаларына өзгерістер енгізу

2024

ЭЫДҰ, ИИДМ, АКАБ (келісім бойынша), ҚазАвтоӨнеркәсіп (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Машина жасау өнімдерін қамтамасыз ету бойынша жобаны іске асыру: автобустар

РБ Заңы

2024-2027

ИИДМ, ҚМ, ҰЭМ, ИИДМ, «КДҚ»АҚ

29 650

29 650

100 000

100 000

 

талап етіледі

  1.  

Жұмыс істеп тұрған кәсіпорындар базасында құзыреттерді дамытудың технологиялық орталықтарын құру

ИИДМ-дегі ақпарат

2024-2027

Салалық қауымдастықтар (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

Жеке инвестициялар

  1.  

Автокөлік құралдарын сынау орталығын салу жөніндегі жобаның тұжырымдамасын дайындау

 

Автокөлік құралдарын сынау орталығын салу жобасын іске асыру тұжырымдамасы

2024

СИМ, ИИДМ, АКАБ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Бақылау-өткізу режимі бар кәсіпорындарда университеттер мен колледждердің студенттері мен оқушылары үшін өндірістік тағылымдамадан өту үшін қолжетімділік рәсімін жеңілдету

Тұлғалардың осындай аумаққа кіру тәртібін айқындауды қоса алғанда, Еркін қойма аумағында бақылау-өткізу режимін қамтамасыз ету қағидаларына өзгерістер енгізу

2024

ҚМ, ИИДМ

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Қазақстан Республикасында электромобильдер мен электр зарядтау станцияларының инфрақұрылымын дамыту жөніндегі тұжырымдаманы әзірлеу және бекіту

ҚР Үкіметінің қаулысы

2025

ИИДМ, ЭБЖМ, ЭМ, ҰЭМ, «ЭЗС Операторы» ЖШС (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

ЕАЭО-ға мүше мемлекеттер арасында ЭПТС (техникалық көлік құралының электрондық паспорты) жүйелерінің ақпараттық өзара іс-қимылы бойынша жұмыс жүргізу

ЕАЭО-ға мүше мемлекеттердің ЭПТС ұлттық операторларымен ақпараттық өзара іс-қимыл туралы келісімге қол қою

2024

(Тараптармен келісу шамасына қарай)

ИИДМ, ЦДИАӨМ, ҰАТ АҚ

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

ЭПТС және ЭПСМ жүйесінің басқа мемлекеттік ақпараттық жүйелермен елішілік интеграциясын енгізу (бірыңғай терезе)

 

ЭПТС жүйесінің елішілік интеграциясын қамтамасыз ету жөніндегі ведомствоаралық жұмыс тобын құру

2024

(Тараптармен келісу шамасына қарай)

ИИДМ, ҚМ, АШМ, ЕХӘҚМ, ЦДИАӨМ, ҰБ, БП ҚСжАЕК, ҰАТ АҚ, Жасыл Даму (келісім бойынша), АКАБ

(келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Техникалық регламенттің талаптарына сәйкес келмейтін көлік құралдарына сәйкестікті бағалау туралы заңсыз берілген құжаттарды анықтау және жолын кесу және аккредиттеу субъектілерін жауапкершілікке тарту жөніндегі сараптамалық комиссия құру

СИМ сараптама комиссиясын құру туралы бұйрығы

2024

ЕХӘҚМ, ҚМ, ИИДМ, ҰҚК

 

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Техникалық регламенттің талаптарына жауап бермейтін жүк көлік құралдарын жаппай әкелудің жолын кесу үшін бақылауды және құқықтық базаны күшейту

 

Қадағалау органына қадағалау субъектісіне (объектісіне) бару арқылы профилактикалық бақылау жүргізуге мүмкіндік беру бөлігінде ҚР Кәсіпкерлік кодексіне өзгерістер енгізу және кедендік рәсімдерден өткенге дейін ҚР шекарасында техникалық регламент талаптары бойынша экологиялық нормаларға сәйкестігіне жүк көлік құралдарын бақылау жөніндегі іс-шараларды қайта бастау

2024

ЕХӘҚМ, ҚМ, ҰҚК, АКАБ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Дәнекерлеу және бояу бойынша технологиялық операцияларды орындаумен жүргізілетін көлік құралдарының үлесін реттеуді енгізу, сондай - ақ сараланған ынталандыру шараларын көрсету

 

Қорытынды ережелері мен шарттарына, сондай-ақ өзгерту үшін негіздерге өзгерістер енгізу

дәнекерлеу және бояу жөніндегі технологиялық операцияларды орындаумен жүргізілетін көлік құралдарының ең аз үлесін қамтамасыз ету жөніндегі талапты енгізу бөлігінде Қазақстан Республикасының заңды тұлғаларымен Көлік құралдарын өнеркәсіптік құрастыру туралы келісімді бұзу

2024

ИИДМ, салалық қауымдастықтар (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Қазақстандық шассиге қондырма орнатылғаннан кейін VIN-код өзгерген кезде мамандандырылған техниканың кәдеге жарату төлемін қайтару тетігін әзірлеу

ҚР ЭТРМ м. а. 2021 жылғы 21 шілдедегі № 263 және ҚР ИИДМ 2021 жылғы 29 шілдедегі № 400 бірлескен бұйрығына өзгерістер мен толықтырулар енгізу

 

 

2024

ЭТРМ, ИИДМ,

«Жасыл Даму»АҚ

(келісім бойынша), салалық қауымдастықтар (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Индустриялық қызметті мемлекеттік қолдау саласындағы уәкілетті органмен СОӨС жасасқан өнім берушілер үшін мемлекеттік сатып алу кезінде қаржылық тұрақтылықты растау шеңберінде үш жыл ішінде төленген салықтардың көрсеткіші бойынша талаптарды алып тастау мәселесін қарау

Үкіметке ақпарат

2024

ҚМ, ИИДМ, АКАБ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Көлік құралдары мен ауыл шаруашылығы техникасының кәдеге жарату төлемін қайтару процесін оңтайландыру

ҚР ЭТРМ м.а. 2021 жылғы 21 шілдедегі № 263 және ҚР ИИДМ 2021 жылғы 29 шілдедегі № 400 бірлескен бұйрығына өзгерістер мен толықтырулар енгізу

 

 

2024

ЭТРМ,

ИИДМ,

«Жасыл Даму»АҚ

(келісім бойынша),

салалық қауымдастықтар (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Көлік құралдарын өнеркәсіптік құрастыру туралы келісімдер бойынша талаптарды, оның ішінде бастапқы талаптарды өзектендіру

«Өнеркәсіптік саясат туралы»ҚРЗ-ға өзгерістер мен толықтырулар енгізу

2025

ИИДМ, «Атамекен» ҰКП (келісім бойынша), салалық қауымдастықтар (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Халықаралық қозғалыстағы көлік құралдарын әкелу мен пайдалануды бақылауды күшейту

Халықаралық қозғалыстағы көлік құралдарын әкелуді және пайдалануды реттеу бөлігінде Қазақстан Республикасының заңнамасына өзгерістер енгізу

2024

ҚМ, ҰҚК, ІІМ, ҚНРДА, ИИДМ

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Оқшаулау жөніндегі талаптарды ескере отырып, автомобиль өнеркәсібі өнімінің экспортын ынталандыру жөніндегі заңнамада көзделген шараларды пайдалану жағдайларын жасау

ҚР ЭГТРМ м. а. 2021 жылғы 21 шілдедегі № 263 және ҚР ИИДМ 2021 жылғы 29 шілдедегі № 400 бірлескен бұйрығына өзгерістер мен толықтырулар енгізу

 

 

2024

ЭБЖМ,

ИИДМ,

«Жасыл Даму»АҚ

(келісім бойынша),

салалық қауымдастықтар (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

Ауыл шаруашылығы машиналарын жасау

  1.  

Ауыл шаруашылығы өндірісін кешенді механикаландыру және автоматтандыру үшін машиналар мен технологиялар жүйесін әзірлеу

АШМ және ИИДМ бірлескен бұйрығы

2025

АШМ, ИИДМ, Агроинженерия ҒӨО (келісім бойынша), ҰКО (келісім бойынша)

50

50

 

 

 

РБ

  1.  

 

Бюджет қаражаты есебінен жеңілдікті мөлшерлеме бойынша өздігінен жүрмейтін ауыл шаруашылығы техникасын (тіркеме және аспалы жабдық, элеваторлық жабдық ауыл шаруашылығы агрегаттары) сатып алудың лизингтік бағдарламаларын қаржыландыру

РБ Заңы

2024-2028

ИИДМ, АШМ, ҚМ, ҰЭМ, «Бәйтерек ҰБХ» АҚ (келісім бойынша), «КДҚ» АҚ (келісім бойынша), «КАФ» АҚ (келісім бойынша)

 

20 000

20 000

20 000

20 000

РБ

 

  1.  

Ауыл шаруашылығы техникасының түпкілікті өнімін, оның ішінде аспалы және тіркеме жабдығын өндіру үшін жиынтықтауыштарды (машина жиынтықтарын) сатып алу мақсаттарына 3-7% мөлшерлеме бойынша кредиттеу тетігін әзірлеу

Үкіметке ауыл шаруашылығы техникасының түпкілікті өнімін, оның ішінде аспалы және тіркеме жабдығын өндіру үшін жиынтықтауыштарды (машина жиынтықтарын) сатып алу тетігінің жобасы

2024

ИИДМ, АШМ, ҰЭМ, ҚМ,»Бәйтерек» ҰБХ» АҚ СМЖ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Ауыл шаруашылығы техникасының түпкілікті өнімін, оның ішінде аспалы және тіркеме жабдығын өндіру үшін жиынтықтауыштарды (машина жиынтықтарын) сатып алу мақсаттарына 3-7% мөлшерлеме бойынша кредиттеу тетігін енгізу

 

РБ Заңы

2025

ИИДМ, АШМ, ҰЭМ, ҚМ, «Бәйтерек» ҰБХ» АҚ СМЖ (келісім бойынша)

 

170 000

170 000

170 000

170 000

РБ

 

 

  1.  

Техниканы сатып алу кезінде АӨК субъектісі шеккен шығыстардың бір бөлігін өтеу бойынша отандық кәсіпорындардың пайдасына сараланған субсидиялар мөлшерін белгілеу бөлігінде өздігінен жүрмейтін ауыл шаруашылығы техникасын (тіркемелі, аспалы техника, ауыл шаруашылығы агрегаттары) отандық өндірушілерді қолдау шараларын енгізу

Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің м. а. 2018 жылғы 23 шілдедегі № 317 бұйрығына өзгерістер енгізу

2024

АШМ, ИИДМ, СМК (келісім бойынша), АКАБ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Машина жасау өнімімен қамтамасыз ету жөніндегі жобаны іске асыру: ауыл шаруашылығы машина жасау (өздігінен жүретін техника)

РБ Заңы

2024-2027

ИИДМ, АШМ, ҚМ, ҰЭМ, «Бәйтерек ҰБХ» АҚ (келісім бойынша), «КДҚ» АҚ (келісім бойынша), «КАФ» АҚ (келісім бойынша)

 

50 000

50 000

50 000

50 000

РБ

  1.  

Агроинженерия ҒӨО базасында ауыл шаруашылығы машиналарын жасауды дамыту жөніндегі Ұлттық орталықты құру

«Өнеркәсіптік саясат туралы» Заңға өзгерістер мен толықтырулар енгізу

2024

ИИДМ, «ҒӨО» ЖШС (келісім бойынша)

1500

750,1

 

 

 

РБ

  1.  

Өсімдік шаруашылығы өнімдерін өндірудің ғылыми негізделген технологияларын іске асыруды қамтамасыз ететін техникалық құралдар мен технологиялық жабдықтарды әзірлеу және жетілдіру

Ғылыми-зерттеу жұмысы

2024-2026

ИИДМ, ҒЖБМ, АШМ, «НПЦА» ЖШС (келісім бойынша)

480

480

480

 

 

ҚР ИИДМ 2024-2026 жылдарға арналған бағдарламалық - нысаналы қаржыландыру шеңберінде талап етіледі

  1.  

Мал шаруашылығы өнімдерін өндірудің ғылыми негізделген технологияларын іске асыруды қамтамасыз ететін техникалық құралдар мен технологиялық жабдықтарды әзірлеу және жетілдіру

Ғылыми-зерттеу жұмысы

2024-2026

ИИДМ, ҒЖБМ, АШМ, «НПЦА» ЖШС (келісім бойынша)

320

320

320

 

 

ҚР ИИДМ 2024-2026 жылдарға арналған бағдарламалық - нысаналы қаржыландыру шеңберінде талап етіледі

  1.  

Халықаралық тәжірибені ескере отырып, «Агроинженерия ғылыми-өндірістік орталығы» ЖШС және/немесе ауыл шаруашылығы тәжірибелік сынақ станциялары базасында импорттық және отандық ауыл шаруашылығы техникасын, аспалы және тіркемелі жабдықтарды міндетті түрде пайдалану сынақтарынан және сертификаттаудан өту жөніндегі шарттарды енгізу

 

Ауыл шаруашылығы техникасын пайдалану сынақтарынан және сертификаттаудан өту тәртібі

 

2024

ИИДМ, АШМ, ЕХӘҚМ, СІМ, ҰКО (келісім бойынша), «ҒӨО» ЖШС (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Инвестициялық салымдар кезінде АӨК субъектісі шеккен шығыстарды өтеу, сондай-ақ пайыздық мөлшерлемені субсидиялау және бюджет қаражаты есебінен лизингтік қаржыландыру кезінде ауыл шаруашылығы техникасына пайдалану жағдайларында міндетті сертификаттауды енгізу

ҚР АШМ м.а. 2018 жылғы 23 шілдедегі № 317 бұйрығына,

ҚР АШМ 2016 жылғы 05 мамырдағы № 205 бұйрығына өзгерістер енгізу

2024-2025

АШМ, ИИДМ, ҚМ, ҰЭМ, СИМ

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Техникалық паспорттарды тіркеме және аспалы техникаға электрондық техникалық паспорттар базасын құра отырып және оны мерзімді өзектендіре отырып электрондық форматқа көшіру

ҚР ҚРК 2019 жылғы 3 шілдедегі №471 және 2019 жылғы 19 сәуірдегі №211 бұйрықтарына өзгерістер мен толықтырулар енгізу

2025-2026

ИИДМ, АШМ, СИМ, ЦДИАӨМ, «ҰАТ» АҚ (келісім бойынша), СМЖ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Техника мен машиналар үлгілерінің, сондай-ақ оларды өндірушілер мен ресми дилерлердің тізбесін қалыптастыру тәртібін әзірлеу және бекіту

Техника мен машиналар үлгілерінің, сондай-ақ оларды өндірушілер мен ресми дилерлердің тізбесін қалыптастырудың бекітілген тәртібі.

(ИИДМ бұйрығы)

2024

ИИДМ, СМЖ (келісім бойынша), АКАБ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

  1.  

Ауыл шаруашылығы машиналарын жасау өнімдерінің жаңа түрлерінің өндірістерін игеру және дамыту мақсатында озық технологиялары мен құзыреттері бар инвесторлар мен ОЕМ-өндірушілерді тарту

Жаңа өндірістік қуаттарды пайдалануға беру туралы актілер

2024-2028

СІМ, ИИДМ, АШМ, СМЖ (келісім бойынша), АКАБ (келісім бойынша), агроинженерия ҒӨО (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

Авиациялық машина жасау

  1.  

Авиация саласы үшін мамандар даярлаудың толық циклін қамтамасыз ету үшін «Азаматтық авиация академиясы» АҚ-ты техникалық оқыту құралдарымен (жаттықтырушы кешендері) толық жарақтандыру жөніндегі жобаны әзірлеу

Жоба

2025–2026

ИИДМ

 

 

 

 

 

РБ

 

Жобаны әзірлегеннен кейінгі сомаларды анықтау

  1.  

Авиациялық құрылыс өнімдерін сертификаттауды жүргізу тәртібін айқындау

Стандарттау туралы заңға өзгерістер мен толықтырулар енгізу

2024-2025

ИИДМ, «Қазақстан Инжиниринг» АҚ (келісім бойынша), СМЖ (келісім бойынша)

 

 

 

 

 

қажет емес

Ескерту: аббревиатуралардың транскрипциясы:

 

АҚ

- акционерлік қоғам

«Атамекен» ҰКП

- «Атамекен» Қазақстан Республикасының Ұлттық Кәсіпкерлер Палатасы

АШМ

- Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігі

АЭА

- Арнайы экономикалық аймақ

«Бәйтерек» ҰБХ « АҚ

- «Бәйтерек» Ұлттық басқарушы холдингі» акционерлік қоғамы

ҒЖБМ

- Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігі

ОАМ

- Қазақстан Республикасының Оқу-ағарту министрлігі

ҰБ

  • Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі

ҚНРДА

- Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі

ДСМ

- Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі

ЕАЭО

- Еуразиялық экономикалық одақ

ЕХӘҚМ

- Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі

ЖҚҚ

– жалпы қосылған құн

МИЖ

- мемлекеттік инвестициялық жоба

ҚЭН

- қаржылық-экономикалық негіздеме

ИИДМ

- Қазақстан Республикасы Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігі

ИТП

- инновациялық технологиялар паркі

КТС

- корпоративтік табыс салығы

ҚҚС

- қосылған құн салығы

НҚА

- нормативтік құқықтық акт

ҚМ

- Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі

«ҚДБ»АҚ

- «Қазақстанның Даму Банкі» акционерлік қоғамы

«МШКӨҰО» РМК

- «Минералды шикізатты кешенді өңдеу жөніндегі ұлттық орталық» республикалық мемлекеттік кәсіпорны

РБ

- республикалық бюджет

«КДҚ» АҚ

- «Өнеркәсіпті дамыту қоры» акционерлік қоғамы

«ДАМУ» КДҚ» АҚ

- «ДАМУ» кәсіпкерлікті дамыту қоры» АКЦИОНЕРЛІК ҚОҒАМЫ

«Самұрық-Қазына» ҰӘҚ» АҚ

- «Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қоры» акционерлік қоғамы

«ҚКМ»АҚ

- «Қазына Капитал Менеджмент» акционерлік қоғамы

СЖРА ҰСБ

Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің Ұлттық статистика бюросы

СИМ

- Қазақстан Республикасының сауда және интеграция министрлігі

СІМ

- Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі

ҰЭМ

- Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі

ЦДИАӨМ

- Қазақстан Республикасының Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігі

ЭТРМ

- Қазақстан Республикасының Экология және табиғи ресурстар министрлігі

ЭМ

- Қазақстан Республикасының Энергетика министрлігі

ҰҚК

- Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті

ІІМ

- Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі

«QazIndustry» ҚИЭО» АҚ

- «QazIndustry» қазақстандық индустрия және экспорт орталығы» акционерлік қоғамы

 

 

 

[1] Ұғым 2021 жылғы 27 желтоқсандағы № 86-VII «Өнеркәсіптік саясат туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 1-бабының 11) тармақшасында бекітілген

[2] «Өнеркәсіптік саясат туралы» Қазақстан Республикасының 2021 жылғы 27 желтоқсандағы № 86-VII Заңының 2-параграфы

[3] Ұғым 2021 жылғы 27 желтоқсандағы № 86-VII «Өнеркәсіптік саясат туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 1-бабының 20) тармақшасында бекітілген

[4] Ұғым 2021 жылғы 27 желтоқсандағы № 86-VII «Өнеркәсіптік саясат туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 1-бабының 13) тармақшасында бекітілген

[5] Ұғым 2021 жылғы 27 желтоқсандағы № 86-VII «Өнеркәсіптік саясат туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 1-бабының 2) тармақшасында бекітілген

[6] Халықаралық сауда орталығының Trade Map мәліметтері бойынша (БҰҰ Сауда және даму конференциясының техникалық ынтымақтастық агенттігі және Дүниежүзілік сауда ұйымы)

[7] Офтейк-келісімшарт ұғымы 2015 жылғы 4 желтоқсандағы № 434-V «Мемлекеттік сатып алу туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 2-бабының 23-1) тармақшасында бекітілген.

[8] Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің деректері бойынша

[9] Ұғым 2021 жылғы 27 желтоқсандағы № 86-VII «Өнеркәсіптік саясат туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 1-бабының 8) тармақшасында бекітілген

[10] Ұғым 2021 жылғы 27 желтоқсандағы № 86-VII «Өнеркәсіптік саясат туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 1-бабының 19) тармақшасында бекітілген

[11] original equipment manufacturer

 

Комментарий

БАЙКУБЕНОВА ЗАЙДА (Член Экспертного совета)

Қазақстан Республикасының машина жасау саласын дам... посмотреть текст 13/06 - 21:05

Еуразиялық өнеркәсіптік Ассоциациясы (бұдан әрі - ЕӨА) Қазақстан Республикасы Үкіметінің «Қазақстан Республикасының машина жасау саласын дамытудың 2024-2028 жылдарға арналған Кешенді жоспарын бекіту туралы» қаулы жобасын (бұдан әрі – қаулы жобасы, Кешенді жоспар) қарап, ескертулер мен ұсыныстарды жолдайды (қоса берілген). Евразийская промышленная Ассоциация (далее – ЕПА), рассмотрев проект постановления Правительства Республики Казахстан «Об утверждении Комплексного плана по развитию машиностроительной отрасли Республики Казахстан на 2024-2028 годы» (далее – проект постановления, Комплексный план), направляет замечания и предложения (прилагается).


Прикреплённые файлы:     2237 портал Компл план машиностроения.docx

15/06 - 10:52

Здравствуйте! Касательно государственных мер поддержки Постановлением Правительства Республики Казахстан от 14 января 2016 года № 13 «О некоторых вопросах реализации государственной поддержки инвестиций» (далее - Постановление) предусмотрены ряд мер государственной поддержки для определенных видов деятельности. У инвестора имеется возможность заключения инвестиционного контракта в рамках предоставляются определенные льготы в виде освобождения НДС по импорту комплектующих, технологий, сырья и т.д., а также натурных грантов. Кроме того, для новых производств при соответствии условиям, предоставляется возможность заключения инвестиционный приоритетный контракты в рамках которого предусмотрены льготы в виде освобождения от корпоративного подоходного налога (10 лет), налога на имущество (8 лет), земельного налога (10 лет), освобождение от таможенных пошлин (5 лет), а также предоставление натурных грантов. Также при соответствии условиям, производителям предоставляется возможность заключения Соглашения об инвестициях (далее - Соглашение). Соглашение об инвестициях определяет виды инвестиционных преференций, условия и порядок их предоставления и может предусматривать налоговые преференции в отношении КПН, земельного налога, налога на имущество, освобождение от НДС (для участника СЭЗ), уменьшение налоговых обязательств. Вместе с тем, в рамках Постановления производители имеют возможность заключения специальных инвестиционных контрактов, которые предоставляют льготы в виде освобождения от НДС на импорт сырья, а также освобождения от таможенных пошлин комплектующих им технологий для производства при соответствии условиям. Инвесторы имеют возможность организации производства на территории СЭЗ. В соответствии с законодательством Республики Казахстан участникам свободных экономических зон предоставляются следующие преференции: -нулевая ставка налоговой добавочной стоимости на товары реализуемые на территории СЭЗ; -освобождение от корпоративного подоходного налога (КПН); -освобождение от налога на землю и платы за землю; -освобождение от налога на имущество; -освобождение от таможенных пошлин товаров, предназначенных для размещения или использования участниками. В рамках финансирования проектов обрабатывающей промышленности АО «Фонд развития промышленности» предоставляются заемные средства на создание и модернизацию действующих производств на льготных условиях.

БАЙКУБЕНОВА ЗАЙДА (Член Экспертного совета)

Қазақстан Республикасының машина жасау саласын дам... посмотреть текст 13/06 - 19:28

Евразийская промышленная Ассоциация (далее – ЕПА), рассмотрев проект постановления Правительства Республики Казахстан «Об утверждении Комплексного плана по развитию машиностроительной отрасли Республики Казахстан на 2024-2028 годы» (далее – проект постановления, Комплексный план), направляет замечания и предложения во вложении (прилагается).


Прикреплённые файлы:     2237 портал Компл план машиностроения.docx

15/06 - 10:51

Здравствуйте! Касательно государственных мер поддержки Постановлением Правительства Республики Казахстан от 14 января 2016 года № 13 «О некоторых вопросах реализации государственной поддержки инвестиций» (далее - Постановление) предусмотрены ряд мер государственной поддержки для определенных видов деятельности. У инвестора имеется возможность заключения инвестиционного контракта в рамках предоставляются определенные льготы в виде освобождения НДС по импорту комплектующих, технологий, сырья и т.д., а также натурных грантов. Кроме того, для новых производств при соответствии условиям, предоставляется возможность заключения инвестиционный приоритетный контракты в рамках которого предусмотрены льготы в виде освобождения от корпоративного подоходного налога (10 лет), налога на имущество (8 лет), земельного налога (10 лет), освобождение от таможенных пошлин (5 лет), а также предоставление натурных грантов. Также при соответствии условиям, производителям предоставляется возможность заключения Соглашения об инвестициях (далее - Соглашение). Соглашение об инвестициях определяет виды инвестиционных преференций, условия и порядок их предоставления и может предусматривать налоговые преференции в отношении КПН, земельного налога, налога на имущество, освобождение от НДС (для участника СЭЗ), уменьшение налоговых обязательств. Вместе с тем, в рамках Постановления производители имеют возможность заключения специальных инвестиционных контрактов, которые предоставляют льготы в виде освобождения от НДС на импорт сырья, а также освобождения от таможенных пошлин комплектующих им технологий для производства при соответствии условиям. Инвесторы имеют возможность организации производства на территории СЭЗ. В соответствии с законодательством Республики Казахстан участникам свободных экономических зон предоставляются следующие преференции: -нулевая ставка налоговой добавочной стоимости на товары реализуемые на территории СЭЗ; -освобождение от корпоративного подоходного налога (КПН); -освобождение от налога на землю и платы за землю; -освобождение от налога на имущество; -освобождение от таможенных пошлин товаров, предназначенных для размещения или использования участниками. В рамках финансирования проектов обрабатывающей промышленности АО «Фонд развития промышленности» предоставляются заемные средства на создание и модернизацию действующих производств на льготных условиях.

БАЙКУБЕНОВА ЗАЙДА (Член Экспертного совета)

Қазақстан Республикасының машина жасау саласын дам... посмотреть текст 13/06 - 18:58

Евразийская промышленная Ассоциация (далее – ЕПА), рассмотрев проект постановления Правительства Республики Казахстан «Об утверждении Комплексного плана по развитию машиностроительной отрасли Республики Казахстан на 2024-2028 годы» (далее – проект постановления, Комплексный план), направляет замечания и предложения во вложении (прилагается).


Прикреплённые файлы:     2237 портал Компл план машиностроения.docx

15/06 - 10:51

Здравствуйте! Касательно государственных мер поддержки Постановлением Правительства Республики Казахстан от 14 января 2016 года № 13 «О некоторых вопросах реализации государственной поддержки инвестиций» (далее - Постановление) предусмотрены ряд мер государственной поддержки для определенных видов деятельности. У инвестора имеется возможность заключения инвестиционного контракта в рамках предоставляются определенные льготы в виде освобождения НДС по импорту комплектующих, технологий, сырья и т.д., а также натурных грантов. Кроме того, для новых производств при соответствии условиям, предоставляется возможность заключения инвестиционный приоритетный контракты в рамках которого предусмотрены льготы в виде освобождения от корпоративного подоходного налога (10 лет), налога на имущество (8 лет), земельного налога (10 лет), освобождение от таможенных пошлин (5 лет), а также предоставление натурных грантов. Также при соответствии условиям, производителям предоставляется возможность заключения Соглашения об инвестициях (далее - Соглашение). Соглашение об инвестициях определяет виды инвестиционных преференций, условия и порядок их предоставления и может предусматривать налоговые преференции в отношении КПН, земельного налога, налога на имущество, освобождение от НДС (для участника СЭЗ), уменьшение налоговых обязательств. Вместе с тем, в рамках Постановления производители имеют возможность заключения специальных инвестиционных контрактов, которые предоставляют льготы в виде освобождения от НДС на импорт сырья, а также освобождения от таможенных пошлин комплектующих им технологий для производства при соответствии условиям. Инвесторы имеют возможность организации производства на территории СЭЗ. В соответствии с законодательством Республики Казахстан участникам свободных экономических зон предоставляются следующие преференции: -нулевая ставка налоговой добавочной стоимости на товары реализуемые на территории СЭЗ; -освобождение от корпоративного подоходного налога (КПН); -освобождение от налога на землю и платы за землю; -освобождение от налога на имущество; -освобождение от таможенных пошлин товаров, предназначенных для размещения или использования участниками. В рамках финансирования проектов обрабатывающей промышленности АО «Фонд развития промышленности» предоставляются заемные средства на создание и модернизацию действующих производств на льготных условиях.

БАЙКУБЕНОВА ЗАЙДА (Член Экспертного совета)

Қазақстан Республикасының машина жасау саласын дам... посмотреть текст 13/06 - 18:19

Евразийская промышленная Ассоциация (далее – ЕПА), рассмотрев проект постановления Правительства Республики Казахстан «Об утверждении Комплексного плана по развитию машиностроительной отрасли Республики Казахстан на 2024-2028 годы» (далее – проект постановления, Комплексный план), имеет нижеследующие замечания и предложения. Структурный элемент Наименование мероприятия Форма завершения Замечание/предложение ЕПА Пункт 1 Внесение изменений и дополнений в Правила по обеспечению отечественным сырьем предприятий обрабатывающей промышленности, предусматривающих охват продукции черной металлургии (сортовой и фасонный прокат, чугун литейный, ферросплавы), расширение номенклатуры цветных и редкоземельных металлов (магний, церий) и включением продукции химической и нефтехимической промышленности (серная кислота, полипропилен) с размером скидки не менее 5% от средневзвешенной экспортной цены Внесение изменений и дополнений в Приказ и.о. МИИР РК от 30 мая 2022 года № 305 Касательно предоставления скидки на ферросплавы ЕПА считает нецелесообразным распространение обязательств по обеспечению железорудным сырьем, в том числе и ферросплавами, предприятий обрабатывающей промышленности. Необходимо отметить, что введение скидки эффективно на рынках с большим внутренним потреблением. В Казахстане же отсутствует широкая база внутреннего потребления на рынке ферросплавов. Более того, потребители ферросплавов в РК не являются «базовыми» для экономики Казахстана, то есть не создают большого объема ВВП, не являются градообразующими предприятиями в отличие от крупных производителей ферросплавов, являющихся крупнейшими экспортерами и градообразующими предприятиями. Соответственно, введение скидки на ферросплавы не является мерой защиты или развития внутреннего рынка, не будет служить мерой балансировки внешних и внутренних цен, а будет мерой введения дополнительных неналоговых обязательств для отдельных компаний (изъятие оборотных средств). Полагаем, что предусматриваемая пунктами 1 и 2 проекта Комплексного плана мера по установлению скидки в отношении ферросплавов требует проведения детального анализа производства, потребления, экспорта/импорта ферросплавов, в том числе в разрезе причастных предприятий к данной продукции. Кроме того, необходимо провести анализ по ценам в отношении ферросплавов на отечественном рынке. Также обращаем внимание, что в отличие от других металлов, для которых скидка установлена от цены на LME, как некий бенчмарк, то для целей применения скидочных цен для казахстанских переработчиков отсутствует методика ценообразования на ферросплавы для расчета средневзвешенной экспортной цены в зависимости от котировок на мировом рынке. На основании изложенного и с учетом сложной экономической ситуации для поддержки экспорта ферросплавов предлагаем не распространять обязательства по обеспечению отечественным сырьем предприятий обрабатывающей промышленности и не устанавливать скидку в отношении ферросплавов/ Касательно предоставления скидки на алюминий 1. C ноября 2021 г. между предприятием-производителем первичного алюминия (далее – предприятие) и контрагентами в РК введено льготное ценообразование (-5% к ценообразованию на первичный алюминий для отечественных переработчиков). При этом, до введения скидки, в ценообразовании для казахстанских переработчиков применялись котировки только от LME, тогда как в мировой практике цена на алюминий формируется по сумме двух котировок, LME и Metal Bulletin (MB). Предприятие также использует данную методику ценообразования (LME+MB) при реализации алюминия на экспорт. Само по себе отсутствие компонента MB в формулах для казахстанских переработчиков давало значительную скидку от справедливой цены на мировом рынке от 3% до 11%. А после применения приказа МИИР РК от 30 мая 2022 года № 305 фактические скидки казахстанским переработчикам в 2022-2023г (янв.-май) колебались в диапазоне от -6% до -19% от экспортной цены. В связи с этим предложение по применению льготного ценообразования от реальной средневзвешенной экспортной цены, вместо использования только одного компонента LME со скидкой 5%, является более справедливой мерой стимулирования отечественной промышленности. В связи с вышеизложенным предлагаем: a) выработать механизм определения средневзвешенной цены для каждого металла. b) сократить сроки исполнения с 2024г. до 2023г. 2. Просим обратить внимание, что с момента введения льготного ценообразования на цветные металлы в Казахстане по алюминию наблюдается увеличение производства алюминиевых полуфабрикатов, при этом производство готовых изделий наоборот показывает снижение. К примеру: производство отечественными переработчиками алюминиевой катанки за последние 5 лет выросло на 70% (только в 2022г., рост на 22% в годовом сопоставлении), при этом за этот же период производство кабельной продукции снизилось на 30%, а экспорт катанки вырос на 30%. Данный тезис подтверждается, тем что предприятие столкнулось с ситуацией, когда первичный алюминий на некоторых экспортных рынках, исторически предлагаемый зарубежным покупателям по мировым рыночным ценам, основанным на стандартной сумме котировок LME + MB, был дороже для клиентов, чем алюминиевая катанка, произведенная отечественным производителями в Республике Казахстан из первичного алюминия предприятия-производителя и экспортированная отечественными переработчиками в эти страны. То есть первичный алюминий с доставкой был дороже, чем продукция, произведённая казахстанскими предприятиями из алюминия, полученного по льготной цене в РК. Данная ситуация свидетельствует о том, что программа по предоставлению льготного сырья отечественным переработчикам ведет не к стимулированию роста импортозамещения и увеличению производства высоких переделов, а к «экспорту» скидки зарубежным покупателям алюминиевых полуфабрикатов. В связи с этим предлагаем в приказе и.о. МИИР РК от 30 мая 2022 года № 305 внести дополнение о применении льготного ценообразования только для производства готовой продукции (высокие переделы) отечественными производителями – кабельная продукция, готовые изделия из металла, и др. В противном случае динамика экспорта полуфабрикатов и упущенная выгода местных промышленных предприятий будут только увеличиваться, а импортозамещение готовой продукции будет снижаться. 3. Отечественные переработчики при расчете потребности на рынок РК не учитывают объем переработки с учетом алюминиевого лома. Мощность по переработке и мощность по поставкам первичного алюминия не равно одно другому, так как в мировой практике считается абсолютной нормой использовать микс первичного и вторичного алюминия. Более того, увеличение доли вторичного алюминия при изготовлении готовой продукции пользуется наибольшим спросом (особенно на экспорт) в рамках мирового тренда по декарбонизации. Уже в 2023 году импортеры при поставках в Евросоюз будут обязаны подавать ESG отчеты, а к 2026 году ― платить трансграничный углеродный налог. Реализованные государством программы по сдерживанию экспорта лома черных и цветных металлов в достаточной мере обеспечивают отечественным переработчикам доступ к вторсырью. В связи с этим предлагаем при определении мощностей переработчиков учитывать потребление алюминия с учетом допустимой нормы загрузки вторичного металла. Например, в производстве профилей до 50% содержания приходится на вторичный алюминий, в производстве радиаторов - до 75%, в кабельно-проводниковой продукции - до 5%, и т.д. Пункт 2 Заключение соглашений с предприятиями горно-металлургического и нефтехимического комплекса, обеспечивающими приоритетные поставки отечественной металлургической продукции со скидкой не менее 5% от средневзвешенной экспортной цены для машиностроительных предприятий Соглашения по обеспечению отечественным сырьем предприятий обрабатывающей промышленности Пункт 50 Ограничение количества приобретаемых товаров при закупке недропользователями ТПИ через товарные биржи исключительно по утверждаемому в соответствии с законодательством Республики Казахстан о товарных биржах перечню биржевых товаров и минимальному размеру представляемых партий товаров, которые реализуются через товарные биржи Внесение изменений в Кодекс о недрах и недропользовании ЕПА категорически против данного предложения. Закрепление предлагаемой меры в Кодексе «О недрах и недропользовании» существенно ограничит недропользователей в закупе широкого ассортимента товаров через товарные биржи. На данный момент любой товар без ограничения в наименовании или количестве может быть приобретен через товарную биржу. Это дает определенную свободу в выборе заказчиками способов закупа, существенных условий договоров, т.к. ограничения этих условий не дает бизнесу быть более гибким в осуществлении закупок. Пункт 52 Внедрение нормы по выплате аванса для отечественных производителей в размере не менее 30% в срок до 10 дней, в рамках исполнения договорных обязательств в закупках недропользователей ТПИ и УВС Приказ МИР от 21.05.2018 г. № 355, Приказ МЭ от 18.05.2018 г. №196 ЕПА категорически против данного предложения. Заказчики-недропользователи также относятся к категории производителей. Работая в тех же экономических и политических условиях, что и отечественные товаропроизводители (ОТП), заказчики не всегда имеют возможность выплачивать аванс ОТП в предлагаемом объеме. Кроме того, обе стороны договоров о закупках являются предпринимателями и в равной мере несут предпринимательские риски и вытекающие из них последствия. Пункт 54 Внедрение в рамках регулируемых государством закупок обязательств Заказчиков по заключению долгосрочных договоров в первоочередном порядке с отечественными производителями, обладающими Индустриальными сертификатами, в обмен на встречные обязательства (повышение уровня локализации, реинвестиции в дальнейшее развитие или создание нового производства в размере не менее 50% от прибыли) Внесение изменений в Приказ МФ РК от 11 декабря 2015 года № 648, Порядок осуществления закупок АО «Самрук-Казына», Приказ МНЭ РК от 13 августа 2019 года № 73, Приказ МИР РК от 21.05.2018 г. №355, Приказ МЭ РК от 18.05.2018 г. №196 Вместе с предлагаемой мерой необходимо ввести ограничения, которые сдерживали бы завышение цен со стороны ОТП в связи с их встречными обязательствами, если такие завышения будут вызваны желанием ОТП компенсировать свои расходы на эти обязательства. Пункт 55 Внедрение в рамках регулируемых государством закупок обязательств по заключению офтейк-контрактов в первоочередном порядке с отечественными производителями машиностроительной продукции обладающими Индустриальными сертификатами, в обмен на встречные обязательства (обеспечении и повышение уровня локализации, реинвестиции в дальнейшее развитие или создание нового производства в размере не менее 50% от прибыли) Внесение изменений в Приказ МФ РК от 11 декабря 2015 года № 648, Порядок осуществления закупок АО «Самрук-Казына», Приказ МНЭ РК от 13 августа 2019 года № 73, Приказ МИР РК от 21.05.2018 г. № 355, Приказ МЭ РК от 18.05.2018 г. №196 Вместе с предлагаемой мерой необходимо ввести ограничения, которые сдерживали бы завышение цен со стороны ОТП в связи с их встречными обязательствами, если такие завышения будут вызваны желанием ОТП компенсировать свои расходы на эти обязательства.

15/06 - 10:50

Здравствуйте! Касательно государственных мер поддержки Постановлением Правительства Республики Казахстан от 14 января 2016 года № 13 «О некоторых вопросах реализации государственной поддержки инвестиций» (далее - Постановление) предусмотрены ряд мер государственной поддержки для определенных видов деятельности. У инвестора имеется возможность заключения инвестиционного контракта в рамках предоставляются определенные льготы в виде освобождения НДС по импорту комплектующих, технологий, сырья и т.д., а также натурных грантов. Кроме того, для новых производств при соответствии условиям, предоставляется возможность заключения инвестиционный приоритетный контракты в рамках которого предусмотрены льготы в виде освобождения от корпоративного подоходного налога (10 лет), налога на имущество (8 лет), земельного налога (10 лет), освобождение от таможенных пошлин (5 лет), а также предоставление натурных грантов. Также при соответствии условиям, производителям предоставляется возможность заключения Соглашения об инвестициях (далее - Соглашение). Соглашение об инвестициях определяет виды инвестиционных преференций, условия и порядок их предоставления и может предусматривать налоговые преференции в отношении КПН, земельного налога, налога на имущество, освобождение от НДС (для участника СЭЗ), уменьшение налоговых обязательств. Вместе с тем, в рамках Постановления производители имеют возможность заключения специальных инвестиционных контрактов, которые предоставляют льготы в виде освобождения от НДС на импорт сырья, а также освобождения от таможенных пошлин комплектующих им технологий для производства при соответствии условиям. Инвесторы имеют возможность организации производства на территории СЭЗ. В соответствии с законодательством Республики Казахстан участникам свободных экономических зон предоставляются следующие преференции: -нулевая ставка налоговой добавочной стоимости на товары реализуемые на территории СЭЗ; -освобождение от корпоративного подоходного налога (КПН); -освобождение от налога на землю и платы за землю; -освобождение от налога на имущество; -освобождение от таможенных пошлин товаров, предназначенных для размещения или использования участниками. В рамках финансирования проектов обрабатывающей промышленности АО «Фонд развития промышленности» предоставляются заемные средства на создание и модернизацию действующих производств на льготных условиях.

"КазАвтоПром" Қазақстанның автомобиль саласындағы кәсіпорындарының одағы" заңды тұлғалардың бірлестігі (Член Экспертного совета)

Қазақстан Республикасының машина жасау саласын дам... посмотреть текст 09/06 - 10:25

Предлагаемая редакция ОЮЛ "КазАвтоПром" постановление Правительства Республики Казахстан «Об утверждении Комплексного плана по развитию машиностроительной отрасли Республики Казахстан на 2024-2028 годы» Пункт 3. 3. Министерству индустрии и инфраструктурного развития Республики Казахстан по итогам года, не позднее 1 февраля, представлять сводную информацию о ходе выполнения Комплексного плана с размещением на официальном сайте, в Правительство Республики Казахстан. Обоснование - Информация по реализации Комплексного плана является важной для отрасли в целом, в связи с чем, общедоступность к ней обеспечит прозрачность и качественный подход заинтересованных лиц реализации данного документа. В соответствии со статьей 10 Предпринимательского кодекса РК, деятельность государственных органов должна быть публичной и открытой в пределах, установленных законами Республики Казахстан. Государственные органы обязаны обеспечивать прозрачность своей деятельности по принятию решений, затрагивающих интересы субъектов предпринимательства. Информация, имеющаяся у государственных органов и необходимая субъектам предпринимательства, должна быть доступна. Комплексный план по развитию машиностроительной отрасли Республики Казахстан на 2024-2028 годы. в пункте 1.1 Анализ текущего состояния отрасли, в том числе в разрезе секторов Добавить новый абзац следующего содержания: Отмечается неравный доступ к мерам государственной поддержки (получателями являются одни и те же предприятия). Обоснование - Одной из главных проблем в отрасли автомобилестроения является неравный доступ к мерам государственной поддержки в связи с завышенными требованиями, установленные в законодательных актах (статья 63 и 65 Закона РК «О промышленной политике»), более детально см. ниже. Также отмечается нехватка собственного производства базовых компонентов (литье, поковки, штамповки, прокат). Обоснование - В одном из абзацев данного раздела предлагаем данное предложения исключить, так как не коррелируется со статьей 194 Предпринимательского кодекса РК: во-первых, указание наименований компаний в стратегическом документе ставят их в привилегированное положение на получение финансирования относительно конкурентов; во-вторых, в Республике Казахстан кроме указанных регионов существуют другие литейные производства, следовательно, указание в заинтересованности только двух производств считаем некорректным; в-третьих, данная формулировка носит предлагаемый характер, что не свойственно в главе, где отмечается проблематика отрасли. Новые аспекты в разделе «Автомобилестроение». Добавить текст следующего содержания: "Кроме того, сдерживающее влияние на качественное развитие сектора оказывают следующие аспекты: … - существуют барьеры на заключение соглашения о промышленной сборке транспортных средств; - отсутствует доступ к участию в программе льготного лизингового финансирования автопроизводителям, не имеющим соглашение о промышленной сборке; - участие государства и (или) субъекта квазигосударственного сектора в качестве учредителя и (или) участника (акционера) изготовителя транспортного средства." Обоснование: Предлагаем в разделе «Автомобилестроение» в пункте 1.1 Анализ текущего состояния отрасли, в том числе в разрезе секторов, дополнить аспектами, сдерживающее влияние на качественное развитие сектора автомобилестроения. Дело в том, что получателями мер государственной поддержки, будь это инвестиционные преференции, либо доступное финансирование, являются одни и те же предприятия, заключившие соглашения о промышленной сборке (далее - СОПС), тогда как на данном рынке осуществляют предпринимательскую деятельность ряд предприятий без СОПСа (у которых между прочим уровень локализации выше, чем у некоторых компаний с СОПС). Такое положение дел свидетельствует о наличии неравных условий по доступу к инструментам государственной поддержки на данном рынке, что запрещается действующим законодательством (ст.194 Предпринимательского кодекса РК). пункт 1.3. Основные направления и механизмы реализации. Добавить новые подпункты 6) и 7): Реализация первой задачи по улучшение базовых условий для развития отрасли будет осуществляться по следующим направлениям: … 6) обеспечение равного доступа к мерам государственной поддержки; 7) проведение мероприятий по разгосударствлению экономики в секторе автомобилестроение. Обоснование - По мнению КазАвтоПром, суть действующих норм статьи 63 и 65 Закона РК «О промышленной политике» в том, чтобы новые автопроизводители не смогли получить доступ к преференциям, и в Казахстане не появилось новых автопроизводителей. К примеру, на получение инвестиционных преференций новый автопроизводитель должен иметь производственные активы в размере 3 500 000 МРП (свыше 10 млрд. тенге). Такой показатель не соответствует рыночной ситуации - для организации полного цикла производства в формате CKD (complete knock-down, или мелкоузловая сборка), отвечающего всем стандартам крупнейших мировых брендов, требуются значительно меньшие суммы инвестиций. При текущих и даже долгосрочных объемах рынка, организация производства с таким объемом инвестиций является заведомо нерентабельной. Получается не равный доступ к преференциям. Действующие компании заходили на рынок при других требованиях (в 2020 году - 500 млн. тенге, по истечении двух лет увеличили до 11 млрд.). Добавить новый абзац: … По шестому направлению необходимо устранить барьеры на заключение соглашения о промышленной сборке седельных тягачей, специальной техники и грузовых автомобилей в виде требования о наличии производственной мощности и производственных активов предприятия, путем снижения до уровня по состоянию на 1 января 2020 года, а также исключить в действующем законодательстве условие на участие в программе льготного лизингового финансирования для закупки транспортных средств и автотехники специального назначения в виде наличия соглашения о промышленной сборке.» «По седьмому направлению необходимо на законодательном уровне закрепить обязательство в течении одного года выход государства и (или) субъект квазигосударственного сектора из состава учредителей и (или) участников (акционеров) юридического лица - автопроизводителя. В случае невыполнения данного условия применение инвестиционных преференций приостанавливается до его (их) полного выхода из состава учредителей и (или) участников (акционеров). Обоснование - Не секрет, что доминирование государственного сектора в национальной экономике приводит к ограниченной конкуренции между субъектами экономической деятельности и снижает общую конкурентоспособность казахстанских предприятий. в отрасли машиностроения имеются случаи участия государства в качестве учредителей. Например, в составе учредителей АО «СарыАркавтомпром» находятся АО «Baiterek Venture Fund» и АО «Банк Развития Казахстана», что влияет на избирательное покровительство со стороны государства и проявления фаворитизма в отношении данной компании. На практике это привело к повышению требований для новых участников рынка автомобилестроения, с июля 2020 года на законодательном уровне ежегодно принимаются нормы, которые устанавливают различные барьеры на доступ к получению государственных преференций, тем самым закрывают вход на рынок. Очевидно, что подобные нормы появляются не случайно и благодаря покровительству государства предприятиям автомобилестроения с участием государства в качестве учредителя. В этой связи, необходимо в комплексном плане указать данные проблемы, и меры по их решению. Раздел: Дальнейшее комплексное развитие машиностроения. Дополнить один из абзацев следующим текстом: "Автомобилестроение … Для новых производителей транспортных средств необходимо снизить требования для заключения соглашения о промышленной сборке до уровня по состоянию на 1 января 2020 года и ввести требование по поэтапному увеличению доли производства методом мелкоузловой сборки. Также, необходимо исключить требование по наличию соглашения о промышленной сборке транспортных средств при формировании Перечня отечественных производителей автотранспортных средств и автотехники специального назначения, предоставляемого Комитетом индустриального развития МИИР РК для участия в Программе лизингового финансирования спецтехники" Обоснование см. выше


Прикреплённые файлы:     ИИДМ СҚ қаз.тілінде.pdf     СК КАП қаз тілінде (5.06.2023)..pdf     СТ КАП по Ком. План (5.06.2023). (1).pdf     ЭЗ МИИР рус.pdf

15/06 - 10:50

Здравствуйте! Касательно государственных мер поддержки Постановлением Правительства Республики Казахстан от 14 января 2016 года № 13 «О некоторых вопросах реализации государственной поддержки инвестиций» (далее - Постановление) предусмотрены ряд мер государственной поддержки для определенных видов деятельности. У инвестора имеется возможность заключения инвестиционного контракта в рамках предоставляются определенные льготы в виде освобождения НДС по импорту комплектующих, технологий, сырья и т.д., а также натурных грантов. Кроме того, для новых производств при соответствии условиям, предоставляется возможность заключения инвестиционный приоритетный контракты в рамках которого предусмотрены льготы в виде освобождения от корпоративного подоходного налога (10 лет), налога на имущество (8 лет), земельного налога (10 лет), освобождение от таможенных пошлин (5 лет), а также предоставление натурных грантов. Также при соответствии условиям, производителям предоставляется возможность заключения Соглашения об инвестициях (далее - Соглашение). Соглашение об инвестициях определяет виды инвестиционных преференций, условия и порядок их предоставления и может предусматривать налоговые преференции в отношении КПН, земельного налога, налога на имущество, освобождение от НДС (для участника СЭЗ), уменьшение налоговых обязательств. Вместе с тем, в рамках Постановления производители имеют возможность заключения специальных инвестиционных контрактов, которые предоставляют льготы в виде освобождения от НДС на импорт сырья, а также освобождения от таможенных пошлин комплектующих им технологий для производства при соответствии условиям. Инвесторы имеют возможность организации производства на территории СЭЗ. В соответствии с законодательством Республики Казахстан участникам свободных экономических зон предоставляются следующие преференции: -нулевая ставка налоговой добавочной стоимости на товары реализуемые на территории СЭЗ; -освобождение от корпоративного подоходного налога (КПН); -освобождение от налога на землю и платы за землю; -освобождение от налога на имущество; -освобождение от таможенных пошлин товаров, предназначенных для размещения или использования участниками. В рамках финансирования проектов обрабатывающей промышленности АО «Фонд развития промышленности» предоставляются заемные средства на создание и модернизацию действующих производств на льготных условиях.

"КазАвтоПром" Қазақстанның автомобиль саласындағы кәсіпорындарының одағы" заңды тұлғалардың бірлестігі (Член Экспертного совета)

Қазақстан Республикасының машина жасау саласын дам... посмотреть текст 09/06 - 01:26

Предлагаемая редакция ОЮЛ "КазАвтоПром" постановление Правительства Республики Казахстан «Об утверждении Комплексного плана по развитию машиностроительной отрасли Республики Казахстан на 2024-2028 годы» Пункт 3. 3. Министерству индустрии и инфраструктурного развития Республики Казахстан по итогам года, не позднее 1 февраля, представлять сводную информацию о ходе выполнения Комплексного плана с размещением на официальном сайте, в Правительство Республики Казахстан. Обоснование - Информация по реализации Комплексного плана является важной для отрасли в целом, в связи с чем, общедоступность к ней обеспечит прозрачность и качественный подход заинтересованных лиц реализации данного документа. В соответствии со статьей 10 Предпринимательского кодекса РК, деятельность государственных органов должна быть публичной и открытой в пределах, установленных законами Республики Казахстан. Государственные органы обязаны обеспечивать прозрачность своей деятельности по принятию решений, затрагивающих интересы субъектов предпринимательства. Информация, имеющаяся у государственных органов и необходимая субъектам предпринимательства, должна быть доступна. Комплексный план по развитию машиностроительной отрасли Республики Казахстан на 2024-2028 годы. в пункте 1.1 Анализ текущего состояния отрасли, в том числе в разрезе секторов Добавить новый абзац следующего содержания: Отмечается неравный доступ к мерам государственной поддержки (получателями являются одни и те же предприятия). Обоснование - Одной из главных проблем в отрасли автомобилестроения является неравный доступ к мерам государственной поддержки в связи с завышенными требованиями, установленные в законодательных актах (статья 63 и 65 Закона РК «О промышленной политике»), более детально см. ниже. Также отмечается нехватка собственного производства базовых компонентов (литье, поковки, штамповки, прокат). Обоснование - В одном из абзацев данного раздела предлагаем данное предложения исключить, так как не коррелируется со статьей 194 Предпринимательского кодекса РК: во-первых, указание наименований компаний в стратегическом документе ставят их в привилегированное положение на получение финансирования относительно конкурентов; во-вторых, в Республике Казахстан кроме указанных регионов существуют другие литейные производства, следовательно, указание в заинтересованности только двух производств считаем некорректным; в-третьих, данная формулировка носит предлагаемый характер, что не свойственно в главе, где отмечается проблематика отрасли. Новые аспекты в разделе «Автомобилестроение». Добавить текст следующего содержания: "Кроме того, сдерживающее влияние на качественное развитие сектора оказывают следующие аспекты: … - существуют барьеры на заключение соглашения о промышленной сборке транспортных средств; - отсутствует доступ к участию в программе льготного лизингового финансирования автопроизводителям, не имеющим соглашение о промышленной сборке; - участие государства и (или) субъекта квазигосударственного сектора в качестве учредителя и (или) участника (акционера) изготовителя транспортного средства." Обоснование: Предлагаем в разделе «Автомобилестроение» в пункте 1.1 Анализ текущего состояния отрасли, в том числе в разрезе секторов, дополнить аспектами, сдерживающее влияние на качественное развитие сектора автомобилестроения. Дело в том, что получателями мер государственной поддержки, будь это инвестиционные преференции, либо доступное финансирование, являются одни и те же предприятия, заключившие соглашения о промышленной сборке (далее - СОПС), тогда как на данном рынке осуществляют предпринимательскую деятельность ряд предприятий без СОПСа (у которых между прочим уровень локализации выше, чем у некоторых компаний с СОПС). Такое положение дел свидетельствует о наличии неравных условий по доступу к инструментам государственной поддержки на данном рынке, что запрещается действующим законодательством (ст.194 Предпринимательского кодекса РК). пункт 1.3. Основные направления и механизмы реализации. Добавить новые подпункты 6) и 7): Реализация первой задачи по улучшение базовых условий для развития отрасли будет осуществляться по следующим направлениям: … 6) обеспечение равного доступа к мерам государственной поддержки; 7) проведение мероприятий по разгосударствлению экономики в секторе автомобилестроение. Обоснование - По мнению КазАвтоПром, суть действующих норм статьи 63 и 65 Закона РК «О промышленной политике» в том, чтобы новые автопроизводители не смогли получить доступ к преференциям, и в Казахстане не появилось новых автопроизводителей. К примеру, на получение инвестиционных преференций новый автопроизводитель должен иметь производственные активы в размере 3 500 000 МРП (свыше 10 млрд. тенге). Такой показатель не соответствует рыночной ситуации - для организации полного цикла производства в формате CKD (complete knock-down, или мелкоузловая сборка), отвечающего всем стандартам крупнейших мировых брендов, требуются значительно меньшие суммы инвестиций. При текущих и даже долгосрочных объемах рынка, организация производства с таким объемом инвестиций является заведомо нерентабельной. Получается не равный доступ к преференциям. Действующие компании заходили на рынок при других требованиях (в 2020 году - 500 млн. тенге, по истечении двух лет увеличили до 11 млрд.). Добавить новый абзац: … По шестому направлению необходимо устранить барьеры на заключение соглашения о промышленной сборке седельных тягачей, специальной техники и грузовых автомобилей в виде требования о наличии производственной мощности и производственных активов предприятия, путем снижения до уровня по состоянию на 1 января 2020 года, а также исключить в действующем законодательстве условие на участие в программе льготного лизингового финансирования для закупки транспортных средств и автотехники специального назначения в виде наличия соглашения о промышленной сборке.» «По седьмому направлению необходимо на законодательном уровне закрепить обязательство в течении одного года выход государства и (или) субъект квазигосударственного сектора из состава учредителей и (или) участников (акционеров) юридического лица - автопроизводителя. В случае невыполнения данного условия применение инвестиционных преференций приостанавливается до его (их) полного выхода из состава учредителей и (или) участников (акционеров). Обоснование - Не секрет, что доминирование государственного сектора в национальной экономике приводит к ограниченной конкуренции между субъектами экономической деятельности и снижает общую конкурентоспособность казахстанских предприятий. в отрасли машиностроения имеются случаи участия государства в качестве учредителей. Например, в составе учредителей АО «СарыАркавтомпром» находятся АО «Baiterek Venture Fund» и АО «Банк Развития Казахстана», что влияет на избирательное покровительство со стороны государства и проявления фаворитизма в отношении данной компании. На практике это привело к повышению требований для новых участников рынка автомобилестроения, с июля 2020 года на законодательном уровне ежегодно принимаются нормы, которые устанавливают различные барьеры на доступ к получению государственных преференций, тем самым закрывают вход на рынок. Очевидно, что подобные нормы появляются не случайно и благодаря покровительству государства предприятиям автомобилестроения с участием государства в качестве учредителя. В этой связи, необходимо в комплексном плане указать данные проблемы, и меры по их решению. Раздел: Дальнейшее комплексное развитие машиностроения. Дополнить один из абзацев следующим текстом: "Автомобилестроение … Для новых производителей транспортных средств необходимо снизить требования для заключения соглашения о промышленной сборке до уровня по состоянию на 1 января 2020 года и ввести требование по поэтапному увеличению доли производства методом мелкоузловой сборки. Также, необходимо исключить требование по наличию соглашения о промышленной сборке транспортных средств при формировании Перечня отечественных производителей автотранспортных средств и автотехники специального назначения, предоставляемого Комитетом индустриального развития МИИР РК для участия в Программе лизингового финансирования спецтехники" Обоснование см. выше


Прикреплённые файлы:     ИИДМ СҚ қаз.тілінде.pdf     СТ КАП по Ком. План (5.06.2023). (1).pdf     ЭЗ МИИР рус.pdf

15/06 - 10:49

Здравствуйте Касательно государственных мер поддержки Постановлением Правительства Республики Казахстан от 14 января 2016 года № 13 «О некоторых вопросах реализации государственной поддержки инвестиций» (далее - Постановление) предусмотрены ряд мер государственной поддержки для определенных видов деятельности. У инвестора имеется возможность заключения инвестиционного контракта в рамках предоставляются определенные льготы в виде освобождения НДС по импорту комплектующих, технологий, сырья и т.д., а также натурных грантов. Кроме того, для новых производств при соответствии условиям, предоставляется возможность заключения инвестиционный приоритетный контракты в рамках которого предусмотрены льготы в виде освобождения от корпоративного подоходного налога (10 лет), налога на имущество (8 лет), земельного налога (10 лет), освобождение от таможенных пошлин (5 лет), а также предоставление натурных грантов. Также при соответствии условиям, производителям предоставляется возможность заключения Соглашения об инвестициях (далее - Соглашение). Соглашение об инвестициях определяет виды инвестиционных преференций, условия и порядок их предоставления и может предусматривать налоговые преференции в отношении КПН, земельного налога, налога на имущество, освобождение от НДС (для участника СЭЗ), уменьшение налоговых обязательств. Вместе с тем, в рамках Постановления производители имеют возможность заключения специальных инвестиционных контрактов, которые предоставляют льготы в виде освобождения от НДС на импорт сырья, а также освобождения от таможенных пошлин комплектующих им технологий для производства при соответствии условиям. Инвесторы имеют возможность организации производства на территории СЭЗ. В соответствии с законодательством Республики Казахстан участникам свободных экономических зон предоставляются следующие преференции: -нулевая ставка налоговой добавочной стоимости на товары реализуемые на территории СЭЗ; -освобождение от корпоративного подоходного налога (КПН); -освобождение от налога на землю и платы за землю; -освобождение от налога на имущество; -освобождение от таможенных пошлин товаров, предназначенных для размещения или использования участниками. В рамках финансирования проектов обрабатывающей промышленности АО «Фонд развития промышленности» предоставляются заемные средства на создание и модернизацию действующих производств на льготных условиях.

"КазАвтоПром" Қазақстанның автомобиль саласындағы кәсіпорындарының одағы" заңды тұлғалардың бірлестігі (Член Экспертного совета)

Қазақстан Республикасының машина жасау саласын дам... посмотреть текст 09/06 - 00:41

Предлагаемая редакция ОЮЛ "СПАО "КазАвтоПром" Пункт 3: 3. Министерству индустрии и инфраструктурного развития Республики Казахстан по итогам года, не позднее 1 февраля, представлять сводную информацию о ходе выполнения Комплексного плана с размещением на официальном сайте, в Правительство Республики Казахстан. Информация по реализации Комплексного плана является важной для отрасли в целом, в связи с чем, общедоступность к ней обеспечит прозрачность и качественный подход заинтересованных лиц реализации данного документа. В соответствии со статьей 10 Предпринимательского кодекса РК, деятельность государственных органов должна быть публичной и открытой в пределах, установленных законами Республики Казахстан. Государственные органы обязаны обеспечивать прозрачность своей деятельности по принятию решений, затрагивающих интересы субъектов предпринимательства. Информация, имеющаяся у государственных органов и необходимая субъектам предпринимательства, должна быть доступна. в пункте 1.1 Анализ текущего состояния отрасли, в том числе в разрезе секторов: Дополнить новый абзац с текстом следующего содержания: Отмечается неравный доступ к мерам государственной поддержки (получателями являются одни и те же предприятия). Обоснование - Одной из главных проблем в отрасли автомобилестроения является неравный доступ к мерам государственной поддержки в связи с завышенными требованиями, установленные в законодательных актах (статья 63 и 65 Закона РК «О промышленной политике»), более детально см. ниже. Также отмечается нехватка собственного производства базовых компонентов (литье, поковки, штамповки, прокат). Исключить привязку к наименованиям компании, таких как - В настоящее время отдельные предприятия отрасли (ТОО «KamLitKz» cовместно с ПАО «КАМАЗ» в г. Костанай, ТОО «Qaz Carbon» в г. Караганда, ТОО «Format Mach Company» в г. Павлодар) заинтересованы в развитии и модернизации литейных производств. В этой связи для развития и/или создания на территории РК соответствующих производств необходимо доступное и долгосрочное финансирование. Обоснование: В одном из абзацев данного раздела предлагаем данное предложения исключить, так как не коррелируется со статьей 194 Предпринимательского кодекса РК: во-первых, указание наименований компаний в стратегическом документе ставят их в привилегированное положение на получение финансирования относительно конкурентов; во-вторых, в Республике Казахстан кроме указанных регионов существуют другие литейные производства, следовательно, указание в заинтересованности только двух производств считаем некорректным; в-третьих, данная формулировка носит предлагаемый характер, что не свойственно в главе, где отмечается проблематика отрасли. Новые аспекты в разделе «Автомобилестроение». Дополнить текстом следующего содержания: Кроме того, сдерживающее влияние на качественное развитие сектора оказывают следующие аспекты: … - существуют барьеры на заключение соглашения о промышленной сборке транспортных средств; - отсутствует доступ к участию в программе льготного лизингового финансирования автопроизводителям, не имеющим соглашение о промышленной сборке; - участие государства и (или) субъекта квазигосударственного сектора в качестве учредителя и (или) участника (акционера) изготовителя транспортного средства. Обоснование - Предлагаем в разделе «Автомобилестроение» в пункте 1.1 Анализ текущего состояния отрасли, в том числе в разрезе секторов, дополнить аспектами, сдерживающее влияние на качественное развитие сектора автомобилестроения. Дело в том, что получателями мер государственной поддержки, будь это инвестиционные преференции, либо доступное финансирование, являются одни и те же предприятия, заключившие соглашения о промышленной сборке (далее - СОПС), тогда как на данном рынке осуществляют предпринимательскую деятельность ряд предприятий без СОПСа (у которых между прочим уровень локализации выше, чем у некоторых компаний с СОПС). Такое положение дел свидетельствует о наличии неравных условий по доступу к инструментам государственной поддержки на данном рынке, что запрещается действующим законодательством (ст.194 Предпринимательского кодекса РК). пункт 1.3. Основные направления и механизмы реализации. Дополнить текстом: Реализация первой задачи по улучшение базовых условий для развития отрасли будет осуществляться по следующим направлениям: … 6) обеспечение равного доступа к мерам государственной поддержки; 7) проведение мероприятий по разгосударствлению экономики в секторе автомобилестроение. Обоснование: По мнению КазАвтоПром, суть действующих норм статьи 63 и 65 Закона РК «О промышленной политике» в том, чтобы новые автопроизводители не смогли получить доступ к преференциям, и в Казахстане не появилось новых автопроизводителей. К примеру, на получение инвестиционных преференций новый автопроизводитель должен иметь производственные активы в размере 3 500 000 МРП (свыше 10 млрд. тенге). Такой показатель не соответствует рыночной ситуации - для организации полного цикла производства в формате CKD (complete knock-down, или мелкоузловая сборка), отвечающего всем стандартам крупнейших мировых брендов, требуются значительно меньшие суммы инвестиций. При текущих и даже долгосрочных объемах рынка, организация производства с таким объемом инвестиций является заведомо нерентабельной. Получается не равный доступ к преференциям. Действующие компании заходили на рынок при других требованиях (в 2020 году - 500 млн. тенге, по истечении двух лет увеличили до 11 млрд.). По шестому направлению необходимо устранить барьеры на заключение соглашения о промышленной сборке седельных тягачей, специальной техники и грузовых автомобилей в виде требования о наличии производственной мощности и производственных активов предприятия, путем снижения до уровня по состоянию на 1 января 2020 года, а также исключить в действующем законодательстве условие на участие в программе льготного лизингового финансирования для закупки транспортных средств и автотехники специального назначения в виде наличия соглашения о промышленной сборке.» «По седьмому направлению необходимо на законодательном уровне закрепить обязательство в течении одного года выход государства и (или) субъект квазигосударственного сектора из состава учредителей и (или) участников (акционеров) юридического лица - автопроизводителя. В случае невыполнения данного условия применение инвестиционных преференций приостанавливается до его (их) полного выхода из состава учредителей и (или) участников (акционеров). Обоснование: Не секрет, что доминирование государственного сектора в национальной экономике приводит к ограниченной конкуренции между субъектами экономической деятельности и снижает общую конкурентоспособность казахстанских предприятий. в отрасли машиностроения имеются случаи участия государства в качестве учредителей. Например, в составе учредителей АО «СарыАркавтомпром» находятся АО «Baiterek Venture Fund» и АО «Банк Развития Казахстана», что влияет на избирательное покровительство со стороны государства и проявления фаворитизма в отношении данной компании. На практике это привело к повышению требований для новых участников рынка автомобилестроения, с июля 2020 года на законодательном уровне ежегодно принимаются нормы, которые устанавливают различные барьеры на доступ к получению государственных преференций, тем самым закрывают вход на рынок. Очевидно, что подобные нормы появляются не случайно и благодаря покровительству государства предприятиям автомобилестроения с участием государства в качестве учредителя. В этой связи, необходимо в комплексном плане указать данные проблемы, и меры по их решению. Раздел: Дальнейшее комплексное развитие машиностроения. Дополнить текстом: "Автомобилестроение … Для новых производителей транспортных средств необходимо снизить требования для заключения соглашения о промышленной сборке до уровня по состоянию на 1 января 2020 года и ввести требование по поэтапному увеличению доли производства методом мелкоузловой сборки. Также, необходимо исключить требование по наличию соглашения о промышленной сборке транспортных средств при формировании Перечня отечественных производителей автотранспортных средств и автотехники специального назначения, предоставляемого Комитетом индустриального развития МИИР РК для участия в Программе лизингового финансирования спецтехники" Обоснование см. выше


Прикреплённые файлы:     СТ КАП по Ком. План (5.06.2023). (1).pdf     ЭЗ МИИР рус.pdf

15/06 - 10:49

Здравствуйте! Касательно государственных мер поддержки Постановлением Правительства Республики Казахстан от 14 января 2016 года № 13 «О некоторых вопросах реализации государственной поддержки инвестиций» (далее - Постановление) предусмотрены ряд мер государственной поддержки для определенных видов деятельности. У инвестора имеется возможность заключения инвестиционного контракта в рамках предоставляются определенные льготы в виде освобождения НДС по импорту комплектующих, технологий, сырья и т.д., а также натурных грантов. Кроме того, для новых производств при соответствии условиям, предоставляется возможность заключения инвестиционный приоритетный контракты в рамках которого предусмотрены льготы в виде освобождения от корпоративного подоходного налога (10 лет), налога на имущество (8 лет), земельного налога (10 лет), освобождение от таможенных пошлин (5 лет), а также предоставление натурных грантов. Также при соответствии условиям, производителям предоставляется возможность заключения Соглашения об инвестициях (далее - Соглашение). Соглашение об инвестициях определяет виды инвестиционных преференций, условия и порядок их предоставления и может предусматривать налоговые преференции в отношении КПН, земельного налога, налога на имущество, освобождение от НДС (для участника СЭЗ), уменьшение налоговых обязательств. Вместе с тем, в рамках Постановления производители имеют возможность заключения специальных инвестиционных контрактов, которые предоставляют льготы в виде освобождения от НДС на импорт сырья, а также освобождения от таможенных пошлин комплектующих им технологий для производства при соответствии условиям. Инвесторы имеют возможность организации производства на территории СЭЗ. В соответствии с законодательством Республики Казахстан участникам свободных экономических зон предоставляются следующие преференции: -нулевая ставка налоговой добавочной стоимости на товары реализуемые на территории СЭЗ; -освобождение от корпоративного подоходного налога (КПН); -освобождение от налога на землю и платы за землю; -освобождение от налога на имущество; -освобождение от таможенных пошлин товаров, предназначенных для размещения или использования участниками. В рамках финансирования проектов обрабатывающей промышленности АО «Фонд развития промышленности» предоставляются заемные средства на создание и модернизацию действующих производств на льготных условиях.

МОМБЕКОВ БАХЫТЖАН (Другие)

Қазақстан Республикасының Үкіметі ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:... посмотреть текст 13/06 - 19:56

В Комплексном плане по развитию машиностроительной отрасли Республики Казахстан на 2024-2028 годы (далее – Комплексный план), учесть основные положения Концепции развития транспортно-логистического потенциала Республики Казахстан до 2030 года, утвержденной постановлением Правительства Республики Казахстан от 30 декабря 2022 года № 1116, в которой имеется достаточно содержательный аналитический материал о состоянии транспортной отрасли Республики Казахстан. Также, в Комплексном плане предлагаем рассмотреть понятия инновационного подвижного состава с учетом международных документов, понятия прорывные проекты в сфере научно-исследовательских и опытно-конструкторских работ в области транспортного машиностроения, на которых необходима концентрация и без которых дальнейшее развитие отрасли транспортного машиностроения будет затруднена. Также предлагается сравнительная таблица в качестве предложений.


Прикреплённые файлы:     Сранительная таблица.docx

15/06 - 10:51

Здравствуйте! Касательно государственных мер поддержки Постановлением Правительства Республики Казахстан от 14 января 2016 года № 13 «О некоторых вопросах реализации государственной поддержки инвестиций» (далее - Постановление) предусмотрены ряд мер государственной поддержки для определенных видов деятельности. У инвестора имеется возможность заключения инвестиционного контракта в рамках предоставляются определенные льготы в виде освобождения НДС по импорту комплектующих, технологий, сырья и т.д., а также натурных грантов. Кроме того, для новых производств при соответствии условиям, предоставляется возможность заключения инвестиционный приоритетный контракты в рамках которого предусмотрены льготы в виде освобождения от корпоративного подоходного налога (10 лет), налога на имущество (8 лет), земельного налога (10 лет), освобождение от таможенных пошлин (5 лет), а также предоставление натурных грантов. Также при соответствии условиям, производителям предоставляется возможность заключения Соглашения об инвестициях (далее - Соглашение). Соглашение об инвестициях определяет виды инвестиционных преференций, условия и порядок их предоставления и может предусматривать налоговые преференции в отношении КПН, земельного налога, налога на имущество, освобождение от НДС (для участника СЭЗ), уменьшение налоговых обязательств. Вместе с тем, в рамках Постановления производители имеют возможность заключения специальных инвестиционных контрактов, которые предоставляют льготы в виде освобождения от НДС на импорт сырья, а также освобождения от таможенных пошлин комплектующих им технологий для производства при соответствии условиям. Инвесторы имеют возможность организации производства на территории СЭЗ. В соответствии с законодательством Республики Казахстан участникам свободных экономических зон предоставляются следующие преференции: -нулевая ставка налоговой добавочной стоимости на товары реализуемые на территории СЭЗ; -освобождение от корпоративного подоходного налога (КПН); -освобождение от налога на землю и платы за землю; -освобождение от налога на имущество; -освобождение от таможенных пошлин товаров, предназначенных для размещения или использования участниками. В рамках финансирования проектов обрабатывающей промышленности АО «Фонд развития промышленности» предоставляются заемные средства на создание и модернизацию действующих производств на льготных условиях.